Lên Tây Giang ăn gỏi tr’đin

Thứ Ba, ngày 22/10/2013, 07:53
Sự kiện: Món ngon mỗi ngày

Đọt non của cây tr’đin có chất dịch có thể chế biến rượu tr’đin. Chỉ cần cho chất dịch thơm, ngọt… từ buồng trái của cây tr’đin lên men với vỏ cây chuồn (apăng) sẽ được loại rượu rất thơm ngon, rượu có vị ngọt, đắng nhẹ, khay khay… làm tê tê đầu lưỡi như “nhấp” sâm banh.

Cây tr’đin còn gọi là tà đin hay đủng đỉnh núi, thường mọc nơi ẩm ướt, râm mát, gần các khe suối trong rừng. Ngoài ra, người Cơ Tu còn trồng cây tr’đin bằng hạt, người có kinh nghiệm thường chọn giống từ cây to, cao, lấy hạt dẹt (hạt cái). Một cây tr’đin cao chừng 10m, có đường kính gốc gần 0,5m, thường ra 4 – 5 buồng trái, một buồng ra hàng ngàn trái, một trái thường 1 – 2 hạt.

Cái đặc sắc thứ hai là phần cổ hũ (đọt non) của cây tr’đin, người Cơ Tu gọi là “lam tr’đin”. Người ta chọn những cây tr’đin mọc dày, không phát triển, chặt lấy đọt, bóc ra lấy phần lõi non của cây. Cổ hũ tr’đin dùng để nướng, chiên, xào, làm gỏi… hoặc nấu, kho với các loại thịt rừng hoặc tôm, cá rất thơm ngon. Trong mâm cơm cúng Yàng và các vị thần linh trong Lễ ăn mừng lúa mới của người Cơ Tu ở Tây Giang (Quảng Nam) luôn có các món lam tavak, lam tr’đin, lam đọt mây (adương) nướng rất thơm ngon. Thông thường, nhà trai mang quà đến nhà gái, thăm sui gia trong những ngày lễ tết của người Cơ Tu, họ thường mang lam tavak, lam tr’đin đến biếu.

Lên Tây Giang ăn gỏi tr’đin - 1

Gỏi tr’đin với mối cánh

Ở vùng núi biên giới giáp với Lào, ở xã Bhalêê (Tây Giang – Quảng Nam) khách đến chơi nhà được thưởng thức món “gỏi tr’đin”. Chủ mang rựa ra vườn rừng chọn một cây tr’đin vừa phải, chặt ngọn, lột bỏ bẹ già, rửa sạch để ráo, xắt chế biến món gỏi (ađiing). Có thể lấy một lon tép khô, khử dầu phụng (thứ thiệt) bỏ vào vài tép tỏi đập dập, khi dầu và tỏi bốc mùi thơm, bỏ tép (tép bắt dưới suối phơi khô) hoặc mối cánh vào khuấy đều, nêm nước mắm, gia vị… sau đó đổ lam tr’đin đã xắt nhỏ vào xoong, đảo nhiều lần cho đều; rải đậu phụng rang (giã dập), rau thơm, ớt, tiêu rừng (amất) vào. Món gỏi này ăn vừa giòn vừa thơm, mát ngọt… “nổi trội” hơn các nguyên liệu khác như tù hủ dừa, cau, chà là… Vừa ăn vừa uống rượu tr’đin thì đúng điệu. Thích thú hơn, dùng bánh tráng nướng vàng ươm để xúc, nhai rôm rả mà nghe thấm đậm hương vị núi rừng đại ngàn Trường Sơn hoang dã.

Theo các già làng, người Cơ Tu sống gần với lam sơn chướng khí nên cũng gặp một số bệnh, tay chân ứ nước (phù), bụng tích nước (cổ trướng), thở khó khăn do bụng tích lớn mà sau này tây y gọi là bệnh viêm cầu thận mãn tính. Đồng bào Cơ Tu khi bị bệnh này thường dùng lam tr’đin nấu canh với một con cá trê vàng, không cho muối, chỉ cho chút ít bột nêm cho dễ ăn hoặc ăn món gỏi tr’đin nêm nếm lạt. Mỗi ngày ăn hai bữa chính, ăn chung với cơm hoặc ăn cơm với gỏi tr’đin nêm lạt. Ăn như vậy liên tục trên nửa tháng thì bệnh sẽ giảm hoặc khỏi. Đây chỉ là cách điều trị theo kinh nghiệm dân gian bản địa, nhưng lam tr’đin cũng chỉ là một loại rau rừng thơm ngon.

Theo Hòa Vang (Sài Gòn tiếp thị)

Tin cùng sự kiện Món ngon mỗi ngày

Thực đơn hằng ngày Ăn gì để khỏe như các cầu thủ U23 Việt Nam? Nên ăn đa dạng, đủ các nhóm thực phẩm như tinh bột, chất đạm, chất béo, rau và trái cây trong 3 bữa ăn chính.
21/01/2018 13:04
Món ngon mỗi ngày Top những món ăn hút nghìn lượt  like  trên mạng xã hội tuần qua “Chùm nho” đặc biệt hay những mâm cơm nhà siêu hấp dẫn lúc nào cũng thu hút rất nhiều chị em quan tâm.
21/01/2018 10:01
Món ngon mỗi ngày Xuýt xoa bánh sắn cay vừa ngon vừa lạ cả nhà ăn tới tấp Bánh sắn cay có màu vàng sậm bắt mắt, giòn giòn cay cay vừa ăn vừa xuýt xoa rất hấp dẫn. Đây là món ăn chơi dân dã mà...
21/01/2018 03:00
An toàn thực phẩm Những thực phẩm tuyệt đối không được nấu cùng tỏi Tỏi là gia vị thông dụng và yêu thích của nhiều người. Tuy nhiên, mặc dù rất tốt cho sức khỏe nhưng chúng ta không...
20/01/2018 19:00
Cách làm mứt Tết Không ai ngờ thạch rau câu có thể làm thành loại mứt ngon và độc đáo tới vậy Mứt rau câu dẻo dai, màu sắc bắt mắt rất hấp dẫn, chỉ nhìn thôi bạn đã muốn thưởng thức ngay rồi. Vào bếp làm ngay...
20/01/2018 16:00
Món ngon mỗi ngày Chùm nho tím mọng nhưng lại đủ vị chua-cay-mặn-ngọt gây sốt mạng xã hội Nếu nhìn thoáng qua chắc chắn sẽ khó mà phân biệt được đâu là nho thật, nho giả. Bạn sẽ càng bất ngờ khi biết nguyên...
20/01/2018 13:00
Du lịch Châu Á Bạn sẽ biết thế nào là hồn bay phách lạc khi ngồi trên 7 tàu lượn siêu tốc đáng sợ này Năm 2018, với sự xuất hiện của 7 loại tàu siêu tốc trên thế giới, sẽ cuốn hút cho những ai ưa cảm giác mạnh.
21/01/2018 13:00
Tin nóng Cận cảnh bờ biển quyến rũ nhất hành tinh bị sạt lở nghiêm trọng Sóng lớn đánh tới tấp khiến hơn 400m bờ biển Mỹ Khê Đà Nẵng - là 1 trong 6 bãi biển quyến rũ nhất hành tinh bị sạt...
21/01/2018 11:15
Du lịch, lễ hội Ngắm cung đường ven biển đẹp nhất Việt Nam Đường ven biển Bình Thuận – Ninh Thuận cho đến nay được xem là một trong những cung đường ven biển đẹp nhất Việt Nam....
21/01/2018 10:02
Du lịch Châu Âu Những thành phố  " dị "  nhất thế giới khiến bạn kinh ngạc Làng của những người lùn hay thành phố chìm sâu trong lòng đất, những nơi tưởng chừng chỉ có trong truyện giả tưởng...
21/01/2018 10:00
Du lịch, lễ hội Không ngờ quê hương các cầu thủ U23 Iraq lại có những địa danh đẹp mê hồn thế này Đội tuyển U23 Iraq vừa phải "ngả nón chào thua" U23 Việt Nam với những pha sút bóng đẹp mắt. Chắc chắn, trong những...
21/01/2018 00:39
Khám phá du lịch Đà Lạt Đà Lạt nhuộm hồng sắc hoa mai anh đào Không cần phải chờ đến ngày diễn ra lễ hội, thời điểm này mai anh đào Đà Lạt đã nhuộm hồng phố núi trong sự náo nức...
20/01/2018 19:00
   
  • Các chuyên mục khác