3 năm 71 vụ oan sai: Phần nổi tảng băng?

Thứ Bảy, ngày 06/06/2015, 13:26

Ngày 5/6, thảo luận về Báo cáo kết quả giám sát án oan, các đại biểu Quốc hội băn khoăn, liệu con số 71 vụ oan sai có phải là tất cả, hay chỉ là phần nổi của tảng băng? Nhiều đại biểu cũng bày tỏ bức xúc trước việc đùn đẩy, dây dưa, kéo dài trong bồi thường cho những người bị oan sai.

3 năm 71 vụ oan sai: Phần nổi tảng băng? - 1

Ông Nguyễn Thanh Chấn được trả tự do sau 10 năm chịu án oan. Ảnh: Anh Tuấn

"Báo cáo giám sát về tình hình oan sai của Ủy ban Thường vụ Quốc hội vẫn chủ yếu dựa vào báo cáo của các cơ quan tố tụng là đối tượng giám sát, do đó vẫn có những hạn chế về nguồn thông tin. Trong khi đó hệ thống tố tụng không tự phát hiện oan sai nên câu hỏi đặt ra là: phải chăng những vụ việc phát hiện chỉ là phần nổi của tảng băng; chưa kể tình trạng người bị bức cung, nhục hình khi được tha thì rất e sợ tiết lộ, thậm chí buộc phải cam kết không khiếu nại”, đại biểu (ĐB) Trương Trọng Nghĩa (TPHCM) nói.

“Phải chăng những vụ việc phát hiện chỉ là phần nổi của tảng băng; chưa kể tình trạng người bị bức cung, nhục hình khi được tha thì rất e sợ tiết lộ, thậm chí buộc phải cam kết không khiếu nại”.

ĐB Trương Trọng Nghĩa

ĐB Lê Đình Khanh (Hải Dương) nói rằng, do thời gian giám sát và lực lượng có hạn, nên số liệu trong báo cáo có thể chưa phải là tất cả. Vẫn còn đâu đó những vụ chưa được nêu ra do không có điều kiện để xem xét lại hồ sơ của hơn 200 nghìn vụ án. “Trong quản lý trại tạm giam, tạm giữ còn để xảy ra 78 vụ tự sát. 6 trường hợp chết do bị can đánh nhau. Có ai dám bảo đảm rằng trong trường hợp tự sát nêu trên không có vụ nào oan sai”, ĐB Nguyễn Thị Khá (Trà Vinh) nói.

Bức cung, nhục hình ít nhưng nghiêm trọng

ĐB Nguyễn Tuyết Liên (Sóc Trăng) cho rằng, bức cung, dùng nhục hình là một trong nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc oan sai. Theo bà Liên, các vụ bức cung, dùng nhục hình tuy xảy ra rất ít nhưng để lại hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân. Đồng thời ảnh hưởng hình ảnh của các cơ quan tư pháp, niềm tin vào nền tư pháp nước nhà. Điển hình là vụ 7 thanh niên bị bắt giam oan trong vụ án đặc biệt nghiêm trọng với tội danh giết người, cướp tài sản xảy ra năm 2013 ở tỉnh Sóc Trăng.

ĐB Trương Trọng Nghĩa nói việc lạm dụng hay thích sử dụng nhục hình, cho rằng dùng nhục hình ở mức độ nào đó là cần thiết là một nguyên nhân dẫn đến oan sai. Oan sai còn do tình trạng “trọng cung hơn trọng chứng”, “lấy cung thay chứng”, bị cáo đã nhận tội rồi thì có thể kết thúc vụ án, không cần đầu tư thu thập chứng cứ nữa.

Theo ông Nghĩa, vụ Hồ Duy Hải (Long An) là điển hình cho những sai sót trên, khi tội phạm diễn ra trong đêm, sáng ra điều tra viên đến lập biên bản, hiện trường còn nguyên, các vật chứng còn nguyên. Nhưng khi đưa ra xét xử thì các vật chứng quan trọng nhất như hung khí lại bị mất, bị thay thế; giám định dấu tay thì không có dấu tay bị cáo; có biểu hiện ngoại phạm. Khi xét xử thì chủ yếu dựa vào bản cung và lời khai của nhân chứng dẫn đến bản án gây nhiều tranh cãi trong dư luận.

Oan sai, nhưng 21 năm chưa được bồi thường

Theo ông Huỳnh Nghĩa, Trưởng đoàn ĐBQH thành phố Đà Nẵng, việc bồi thường oan sai diễn ra quá chậm. “Tâm lý người dân bị oan vốn đã rất nặng nề, nhưng dường như tâm lý của cơ quan tố tụng còn nặng nề hơn. Việc phải thừa nhận làm sai là điều quá khó đối với các cơ quan tố tụng, vì phải qua các quy trình, thủ tục rườm rà, kéo dài thời gian”, ông Nghĩa nói. Ông cho rằng, chính tâm lý này dẫn đến việc bồi thường oan sai không kịp thời.

Nhắc lại vụ việc ông Lương Ngọc Phi (Thái Bình) bị oan sai nhưng 9 năm chưa được bồi thường, hay vụ ông Phan Văn Lá (Long An) 21 năm chưa được giải quyết bồi thường, ĐB Bùi Văn Xuyền (Thái Bình) cho rằng, bất luận từ nguyên nhân gì, khi đã xác định rõ được người bị oan thì các cơ quan có trách nhiệm, cụ thể là các cơ quan tố tụng có trách nhiệm phải bồi thường. Phải nhanh chóng vào cuộc để giải quyết một cách sớm nhất cho người bị oan.

“Dù có khó khăn gì chăng nữa cũng phải có phương án giải quyết nhanh nhất trả lại quyền lợi cho người bị oan. Phải coi đây là trách nhiệm và chủ động của các cơ quan tiến hành tố tụng chứ không phải là một việc kiện dân sự thông thường, giải quyết bình thường, theo thủ tục bình thường”, ông Xuyền nói.

Đề cập vấn đề bồi hoàn, theo ông Huỳnh Nghĩa, Luật Trách nhiệm bồi thường nhà nước đã quy định, người thi hành công vụ có lỗi gây ra thiệt hại có nghĩa vụ hoàn trả cho ngân sách nhà nước một khoản tiền mà Nhà nước đã bồi thường cho người bị thiệt hại theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Theo Báo cáo giám sát, trong 3 năm, các cơ quan tố tụng hình sự phải bồi thường trên 40 tỷ đồng. Tuy nhiên, lại không có trường hợp nào phải bồi hoàn.

“Luật đã quy định nhưng tại sao các ngành, các cấp không thực hiện? Đây là vấn đề rất lớn, cần phải được xem xét nghiêm túc để trả lời cho cử tri”, ông Nghĩa đề nghị.

Trả lời trước những thắc mắc trên, Chánh án TAND Tối cao Trương Hòa Bình khẳng định, ngành tòa án đang nỗ lực phối hợp các cơ quan chức năng để bồi thường cho những người bị oan sai. Đối với vụ ông Lương Ngọc Phi, tòa đang giải quyết theo trình tự tố tụng. Vụ ông Nguyễn Thanh Chấn (Bắc Giang) đã xin lỗi công khai và thương lượng việc bồi thường. Ông Chấn cũng đã đồng ý mức bồi thường 7,2 tỷ đồng và đang làm thủ tục chi trả.

Tương tự, vụ ông Phan Văn Lá, các cơ quan tiến hành tố tụng đã cùng nhau thống nhất sẽ bồi thường 470 triệu cho ông Lá. Ông Bình đề nghị, cần xem xét tập trung việc giải quyết bồi thường oan sai về một đầu mối, tránh tình trạng như hiện nay. Theo ông Bình, có thể giao đầu mối về cho tòa án hoặc Bộ Tư pháp thay mặt Nhà nước thực hiện việc bồi thường.

Giao công an xã quyền điều tra dễ lạm quyền, oan sai

Thảo luận dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự 2/6, nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng, thời gian qua, xảy ra nhiều vụ công an xã bắt giam, oan, sai, nhục hình, đánh đập nên nếu trao quyền điều tra, xác minh sợ bộ cho công an xã thì quá nguy hiểm.

Ông Nguyễn Đình Quyền, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Quốc hội, cho rằng, nếu giao thẩm quyền bảo vệ hiện trường, tiếp nhận, thu thập thông tin ban đầu cho công an xã thì dễ gây đảo lộn hiện trường vụ án.

Nguyên Phó Chánh án TAND Tối cao Trần Văn Độ nói: Luật này cho người ta quyền kiểm tra, xác minh sơ bộ, được gọi hỏi thì nguy hiểm quá. Quy định thế này thì ông xã có quyền gọi hỏi bất kỳ ai".

Văn Kiên - Dũng Nguyễn

Viện trưởng Viện KSND Tối cao Nguyễn Hòa Bình: “Chúng tôi xin lỗi những người bị oan”

Dẫu còn một vụ án bị oan, chúng tôi cũng đau như mọi người dân. Sắp tới, chúng tôi tiếp tục tăng cường các biện pháp đồng bộ. Thay mặt lãnh đạo ngành, chúng tôi xin lỗi những người bị oan và sẽ tiếp tục quyết liệt hơn nữa để hạn chế đến mức thấp nhất tình hình oan sai.

Bộ trưởng Bộ Công an Trần Đại Quang: “Xử nghiêm cán bộ bức cung, nhục hình”

Đối với cán bộ, chiến sĩ công an có hành vi vi phạm trong quá trình điều tra xử lý tội phạm, quan điểm nhất quán của Bộ Công an là xử lý nghiêm theo pháp luật. Từ ngày 1/1/2011 đến nay đã có 40 cán bộ, chiến sĩ công an bị khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử về các tội xâm phạm hoạt động tư pháp. Đồng thời, lãnh đạo, chỉ huy các đơn vị để cán bộ, chiến sĩ có hành vi xâm hại hoạt động tư pháp đều bị xử lý trách nhiệm liên đới.

Theo Văn Kiên (Tiền Phong)
Tin pháp luật Rủ người yêu 12 tuổi đi trốn, sống như vợ chồng Ngô Văn Út từng có tiền án về tội cướp giật tài sản.
23/01/2018 18:18
Tin pháp luật Ngồi tù vì giúp bạn thân giải quyết chuyện trai gái Sau khi giúp bạn giải quyết chuyện mâu thuẫn trai gái bằng mã tấu, Bạch Hồng Khương lẩn trốn gần 4 năm tại TP HCM.
23/01/2018 15:33
Lạm dụng tình dục Thanh niên 19 tuổi rủ bé gái 14 tuổi vào nhà nghỉ xâm hại Bằng đi xe máy đến cổng trường đón bé V rồi chở đến một nhà nghỉ ở phường Tràng Minh, thuộc địa bàn quận Kiến an. Tại...
23/01/2018 13:10
Tin pháp luật Chồng lên kế hoạch giết vợ bằng điện Người nhà hoảng hồn khi phát hiện con rể ẩn nấp trên nóc nhà vệ sinh của gia đình, điện đã được đấu nối...
23/01/2018 12:48
Tin pháp luật Truy tố 26 đối tượng cá độ bóng đá trực tuyến hơn 622 tỷ đồng Đối tượng người nước ngoài cấu kết với người Việt Nam để tổ chức đánh bạc trên 3 trang web: Vwin.com, W88.com và...
23/01/2018 11:02
Tin pháp luật 9 lần đi tù vì tội cướp giật, vẫn không hoàn lương Một người đàn ông từ nhỏ đến lớn chỉ kiếm sống bằng nghề cướp giật và 9 lần đi tù nhưng vẫn quyết không hoàn lương.
23/01/2018 09:37
Tin nóng Xem U23 Việt Nam thi đấu, trăm người hoảng loạn vì cháy nhà Trong lúc nhiều người xem trận đấu kịch tính giữa U23 Việt Nam – U23 Qatar thì bất ngờ hốt hoảng khi phát hiện cháy...
23/01/2018 20:25
U23 Việt Nam dự VCK U23 châu Á Người Hà Nội ngất ngây trong  " men say chiến thắng " Phố phường Hà Nội chiều nay nhuộm một màu đỏ, người dân đổ ra đường ăn mừng, ôm nhau, vỗ tay nhau sau chiến thắng...
23/01/2018 20:18
U23 Việt Nam dự VCK U23 châu Á Bố mẹ thủ môn Bùi Tiến Dũng mở tiệc mừng chiến công của U23 Việt Nam Phó Chủ tịch UBND xã nơi thủ môn Bùi Tiến Dũng sinh ra cho biết, gia đình người hùng của U23 Việt Nam và người dân...
23/01/2018 20:09
U23 Việt Nam dự VCK U23 châu Á Bố của  " siêu nhân "  Quang Hải không dám ngồi xem con đá bóng Hàng xóm, người hâm mộ đã tập trung tại nhà của cầu thủ Nguyễn Quang Hải để chúc mừng chiến thắng của tuyển U23 Việt...
23/01/2018 19:58
U23 Việt Nam dự VCK U23 châu Á CĐV Việt Nam:  Chúng tôi hồi hộp, tưởng như bắn tim ra ngoài Người hâm mộ bóng đá đã vỡ òa cảm xúc sau chiến thắng của đội tuyển U23 của Việt Nam.
23/01/2018 19:51
U23 Việt Nam dự VCK U23 châu Á Bệnh nhân ung thư quên hết đớn đau, hò reo cổ vũ cho U23 Việt Nam Hồi hộp, hưng phấn, quên hết đớn đau là tâm trạng của những bệnh nhân khi xem trận đấu giữa U23 Việt Nam và U23...
23/01/2018 19:48
   
  • Các chuyên mục khác