Án oan sai ngày càng gia tăng và phức tạp

Thứ Hai, ngày 12/01/2015, 10:00

Theo đánh giá của Đoàn Luật sư TP Hà Nội, oan sai chủ yếu xuất phát từ giai đoạn điều tra.

Như Pháp Luật TP.HCM đã thông tin, mới đây Đoàn Luật sư (LS) TP Hà Nội đã có văn bản gửi Liên đoàn LS Việt Nam để cung cấp thông tin cho Ủy ban Tư pháp của Quốc hội về tình hình oan sai và bồi thường thiệt hại cho người bị oan. Trong văn bản, Đoàn LS TP Hà Nội đã thống kê 47 vụ án có dấu hiệu oan sai mà LS của đoàn từng trợ giúp pháp lý từ 1.10.2011 đến 30.9.2014.

LS Lê Đức Bình (Phó Chủ nhiệm Đoàn LS TP Hà Nội) cho biết: “47 vụ án có dấu hiệu oan sai mà Đoàn LS TP Hà Nội thống kê chỉ mang tính ước lệ, chưa đầy đủ. Nếu thật đầy đủ thì chắc chắn các vụ án có dấu hiệu hoặc về bản chất là oan sai sẽ nhiều hơn! Việc nắm các vụ án có dấu hiệu oan sai chủ yếu là qua các báo cáo cụ thể của các tổ chức hành nghề LS và các LS thành viên. Phản ánh án oan sai từ các thành viên của đoàn, từ khách hàng, công luận cho thấy tình hình oan sai ngày càng gia tăng và phức tạp hơn”.

Thu thập chứng cứ còn khó khăn

. Có vụ việc oan sai nổi cộm nào mà LS của Đoàn LS TP Hà Nội đi đến cùng chưa, thưa ông?

+ Năm 2014, Đoàn LS TP Hà Nội có điểm mới là phản ánh oan sai theo cả kênh lãnh đạo đảng trong việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 4. Nhờ vậy, chúng tôi tiếp thu được nhiều phản ánh của các LS là đảng viên về các vụ án có dấu hiệu oan sai. Và sau đó chúng tôi gửi văn bản phản ánh đến các cơ quan tố tụng. Nghị quyết Trung ương 4 yêu cầu chúng tôi phải giám sát quá trình truy tố và xét xử. Tuy chưa có vụ án nào chúng tôi làm được cho đến cùng, tức là trả lại công bằng cho đương sự nhưng cũng đã có những trả lời xác đáng, những cách giải quyết hợp lý, thay đổi nhận thức của các cơ quan tố tụng.

. Thưa ông, Đoàn LS TP Hà Nội dựa trên cơ sở nào để kết luận các vụ án có dấu hiệu oan sai?

+ Chúng tôi dựa vào chứng cứ ở tất cả khâu là điều tra, truy tố và xét xử nhưng oan sai chủ yếu xuất phát từ giai đoạn điều tra. Trong truy tố, dù theo luật, VKS ngoài chức năng buộc tội còn có một chức năng nữa là gỡ tội nhưng thực tế cho thấy xu hướng buộc tội vẫn là chủ yếu. Điều này khác với thực tế tố tụng ở các nước khác.

Án oan sai ngày càng gia tăng và phức tạp - 1

Ông Nguyễn Thanh Chấn - một người bị oan nổi tiếng - trong ngày được trả tự do.
Ảnh: VIẾT THỊNH

Do ảnh hưởng của tham nhũng

. Hiện LS còn gặp khó khăn gì trong việc tham gia tố tụng để hạn chế oan sai, thưa ông?

+ Thực tế ở Việt Nam, LS rất khó khăn trong thu thập chứng cứ. Các LS, với kinh nghiệm của mình, hoàn toàn có khả năng xác lập chứng cứ. Nhưng công tác xác lập chứng cứ đang gặp nhiều rào cản. Chính vì vậy, trong hoạt động bào chữa và bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho khách hàng cũng còn có những hạn chế. Mặt khác, ở nước ta cơ quan tố tụng thường dựa vào bản cung để xét xử là chính, trong khi ở các nước khác người ta trọng chứng hơn trọng cung.

Chúng tôi đang kiến nghị với các cơ quan chức năng phải bãi bỏ việc cấp giấy chứng nhận người bào chữa vì đây là “giấy phép con” trong khi quyền bào chữa của LS đã được luật quy định. Đồng thời, đẩy mạnh hoạt động xác lập chứng cứ của LS để việc xem xét các vụ án đi theo hướng trọng chứng hơn trọng cung. Nếu thực hiện được những điều này, việc phát hiện ra các vụ án oan sai sẽ sớm hơn, có tính chất phòng ngừa hơn và tỉ lệ án oan sai trong tương lai sẽ giảm đi.

. Ông nghĩ thế nào về hiệu quả cụ thể của việc thống kê án oan sai, thưa ông?

+ Hoạt động này sẽ giúp các cơ quan chức năng nhận thức rõ được tình trạng oan sai. Các cơ quan tố tụng sẽ phải tự đánh giá, phát hiện ra quá trình điều tra của mình đã khách quan chưa, quá trình truy tố đã đúng chưa và việc xét xử đã công bằng chưa. Các hoạt động tổng thể này sẽ bổ trợ cho nhau bởi thật ra oan sai mấu chốt là “tại nhân”. Một mặt, một số cá nhân trong các cơ quan tố tụng không tự bồi dưỡng đạo đức, đào sâu nghiệp vụ. Mặt khác, họ chưa thắng được những cám dỗ do tiêu cực xã hội. Tôi cho rằng oan sai bắt nguồn từ tiêu cực xã hội và nhất là do ảnh hưởng của tham nhũng. Nếu mỗi cá nhân biết tự nâng cao trình độ, có lòng tự trọng, có phẩm chất tốt, chống lại được cám dỗ thì tình trạng oan sai chắc chắn không đến mức như chúng ta đang thấy.

. Xin cám ơn ông.

Cán bộ làm oan chưa bị xử lý nghiêm minh

Theo LS Nguyễn Hoàng Tiến (Đoàn LS TP Hà Nội), có ba điều kiện để ngăn chặn oan sai: Thứ nhất là đạo đức của người có thẩm quyền, thứ hai là trình độ của người có thẩm quyền, thứ ba là tinh thần trách nhiệm, mẫn cán với công việc.

Bên cạnh đó, LS Tiến cũng cho rằng tuy BLHS hiện hành có hẳn một chương quy định về các tội xâm phạm hoạt động tư pháp nhưng trên thực tế, những người tiến hành tố tụng có sai phạm mà bị xử lý nghiêm minh là rất ít. Chính vì thế, những người thực thi pháp luật lại càng coi thường pháp luật, làm gương xấu cho những cán bộ khác.

LS Tiến cũng nhận định vai trò của các cơ quan giám sát ở tầm vĩ mô như Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội cần phải được đẩy mạnh. Ngoài ra một lực lượng giám sát quan trọng khác nữa là LS. “Nếu LS được tôn trọng, được tạo điều kiện theo đúng quy định của pháp luật thì các vụ oan sai sẽ giảm đi rất nhiều” - LS Tiến khẳng định.

Theo Đặng Trung - Chân Luận (Pháp luật TP.HCM)
Tin nóng Cô gái trúng đạn thủng bụng khi gặp vụ đánh nhau trên phố Khi đang đi bộ ngoài đường, cô gái bất ngờ nghe thấy tiếng nổ như tiếng súng. Cô gái bỏ chạy thì 1 viên đạn bay trúng...
21/11/2017 19:20
Tin nóng HN: 2 nhóm thanh niên  " hỗn chiến " , nổ súng náo loạn phố Xuân La Đêm 20/11, người dân 2 bên mặt đường Xuân La hoảng hốt khi nghe thấy tiếng súng nổ từ vị trí 2 nhóm thanh niên xô xát...
21/11/2017 16:30
Lạm dụng tình dục Hiếp dâm bạn của con, lãnh án chung thân Ngày 20-11, TAND tỉnh Đắk Lắk đã mở phiên tòa sơ thẩm xét xử đối với bị cáo Lê Viết Bảo (trú ở buôn Tul B, xã Ea Wer,...
21/11/2017 18:39
Tin pháp luật Sờ soạng  ' vùng kín '  lấy iPhone của người nước ngoài Nguyễn Hữu Chánh đã sờ soạng "vùng kín" của ông Daniel Martin Evan để làm mất chú ý và thò tay túi quần của ông lấy...
21/11/2017 13:03
Tin nóng Vụ taxi có vết máu: Tài xế buồn rười rượi khi trở về nhà Sau khi được công an tìm thấy, đưa trở về với gia đình, anh Quân vẫn buồn bã, tâm lý chưa ổn định.
21/11/2017 16:00
Tội phạm ma túy 11 thanh niên vào nhà nghỉ mở tiệc ma túy chia tay bạn Vào lúc 4h30 ngày 21-11, Phòng CSĐTTP về ma túy Công an tỉnh Nghệ An tiến hành kiểm tra một khách sạn thuộc phường...
21/11/2017 11:36
Tin nóng Hồi hộp theo dõi  " thần đèn "  nâng chùa nặng hơn 2.000 tấn lên 3m Chùa Huệ Nghiêm bị ngập gần 20 năm nay buộc nhà chùa phải nhờ "thần đèn" nâng Đại giảng đường lên 3m để thoát ngập.
21/11/2017 21:35
Sự kiện nổi bật 24h Nóng 24h qua: Thủ tướng quyết định kỷ luật Chủ tịch Đà Nẵng Thủ tướng kỷ luật cảnh cáo Chủ tịch Đà Nẵng Huỳnh Đức Thơ, công bố nguyên nhân 4 trẻ tử vong cùng lúc ở Bắc...
21/11/2017 21:00
Thời sự Hai cơ quan của Bộ Xây dựng cùng tham gia xử lý nhà 8B Lê Trực Đó là thông tin được ông Trần Việt Trung – Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội cung cấp cho báo chí chiều 21-11.
21/11/2017 20:10
Tin nóng Tài xế taxi tạo hiện trường như án giết người có bị xử phạt? Nhiều người thắc mắc, hành vi tạo hiện trường giả như vụ án mạng hình sự, tài xế Lê Hồng Quân có bị xử phạt?
21/11/2017 19:00
Thời sự Thủ tướng kỷ luật cảnh cáo Chủ tịch Đà Nẵng Huỳnh Đức Thơ Ngày 21-11, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc ký quyết định thi hành kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo đối với ông Huỳnh Đức...
21/11/2017 19:56
4 trẻ tử vong tại bệnh viện sản nhi Bắc Ninh Chính thức công bố nguyên nhân 4 trẻ tử vong cùng lúc ở Bắc Ninh Ngay sau buổi làm việc với Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, tối muộn 21/11, Hội đồng chuyên môn Sở Y tế tỉnh...
21/11/2017 19:42
   
  • Các chuyên mục khác