Vì sao hay nói “trộm vía”, “cơm muối”?

Chủ Nhật, ngày 07/06/2015, 11:40

“Trộm vía”, hay “cơm muối” câu nói của miệng của nhiều người nhưng không phải ai cũng hiểu nghĩa của nó.

“Trộm vía, em bé bụ bẫm quá”, “trộm vía, em bé ngoan quá” hay sau khi trẻ hắt hơi, phụ huynh thường nói “cơm muối”. Như một thói quen, những thành ngữ này đã và đang được sử dụng một cách rộng rãi, phổ biến mà không phải ai cũng biết ý nghĩa của nó.

Vì sao hay nói “trộm vía”, “cơm muối”? - 1

"Trộm vía", "cơm muối" là những thành ngữ các bậc phụ huynh miền Bắc hay nói với trẻ nhỏ nhưng hầu hết không hiểu ý nghĩa thực sự của những thành ngữ này (Ảnh minh họa)

Hiểu như thế nào cho đúng và ý nghĩa của những thành ngữ này là gì? Dân Việt đã có những trao đổi với nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hùng Vĩ xung quanh những thành ngữ này.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Hùng Vĩ cho biết,  người miền Bắc quen nói “trộm vía” là vì người xưa quan niệm nam có ba hồn bảy vía còn nữ có ba hồn chín vía. Vía ở đây, theo nhà nghiên cứu Nguyễn Hùng Vĩ là năng lượng tinh thần và mà nhờ năng lượng đó mà con người ta có thể sống được một cách khỏe mạnh.

“Khi con người bị đau yếu thì người ta tin có một vía nào đó bị phạm, nó có thể phạm theo nhiều cách nhưng người Việt tin rằng những tác động bên ngoài vào mắt, mũi miệng lưỡi thì khiến cho vía bị lay động và có thể dẫn tới bệnh tật.

Đối với trẻ nhỏ, người xưa quan niệm vía trẻ con còn yếu, cần bảo vệ, giữ gìn nên trước khi khen trẻ nhỏ, phải xin phép các vía trước. Ví dụ như nói “Trộm vía đứa bé xinh, ngoan”, thì cụm từ “trộm vía” coi như là một lời xin phép. Cái xin đó thì về mặt tín ngưỡng là xin thần thánh và người ta cũng quan niệm như một lời xin đối với gia chủ”, ông Vĩ nói.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Hùng Vĩ nói thêm, sở dĩ, người ta hay gọi là trộm vía, chứ không phải trộm hồn là vì: hồn vía là cách đọc cổ xưa của hai chữ HỒN PHÁCH trong cổ Hán ngữ. Hồn là phần tinh thần thiêng liêng của con người. Phách là phần tinh khí trong con người. Từ “phách” cổ ngữ chuyển âm sang tiếng Việt cổ là “vía”.

Vậy “vía” mới liên quan đến khí chất, thể chất nên người ta nói "trộm vía" chứ không nói "trộm hồn". Nói trộm hồn là nói trước người đã mất chứ không phải nói trước trẻ em.

Còn về thành ngữ “cơm muối” sau mỗi lần trẻ hắt hơi, nhà nghiên cứu Nguyễn Hùng Vĩ lý giải, cơm và muối là hai vật để thầy cúng trừ tà, có thể dùng muối trộn cơm hoặc muối không để trừ tà ma.“Khi đứa bé bị hắt hơi thì người ta tin là tà nhập, ma quỷ nhập. Nói “cơm muối” là để cho tà nhập vào thì nghe cơm muối sợ và không nhập vào đứa bé nữa. Từ đó đứa bé sẽ không ốm”, ông Vĩ cho hay.

Về nguồn gốc của những thành ngữ cửa miệng này, theo chuyên gia Nguyễn Hùng Vĩ, nó đều xuất phát từ cuộc sống tinh thần và từ tín ngưỡng thờ vía, hay trước đây từng dùng ma thuật chữa bệnh của người dân: “Người ta tin khi nói ra như vậy là để kiêng kỵ nhưng thực chất là không phải như vậy.

Vỉ kiêng nên nhiều khi người ta muốn khen thì khen ngược. Ví dụ như nói “ôi xấu quá”, nếu không thì nói “trộm vía, em bé xinh quá”. Khen ngược ở đây là để tránh cái kiêng kỵ”.Chuyên gia Nguyễn Hùng Vĩ khẳng định: Những thành ngữ này không có ảnh hưởng hay tác hại gì mà ngược lại, nó còn tạo ra sắc thái về mặt văn hóa của người Việt nói chung và người miền Bắc nói riêng. 

Theo An Du (Danviet.vn)
Ngoại tình của phụ nữ Thủ đoạn ngoại tình tinh vi của vợ ở phòng tập gym Dù có bao nhiêu lời ong tiếng ve Thanh vẫn tin tưởng vợ cho đến khi anh tận mắt chứng kiến.
25/09/2017 00:00
Clip hot Nữ giảng viên nóng bỏng và hot girl triệu đô  " gây bão "  tuần qua Nữ giảng viên gây "náo loạn" giảng đường vì quá nóng bỏng và "Hot girl triệu đô" bị ném đá vì khoe bạn trai châu Á được...
24/09/2017 16:30
Giới trẻ 2017 Nguyên tắc vàng dạy con tuổi teen tự lập cha mẹ cần biết Nhiều ông bố bà mẹ bị lo lắng đến stress khi con bắt đầu bước vào giai đoạn tuổi teen (12-18 tuổi). Đây là độ tuổi mà...
24/09/2017 14:00
Kiến thức giới tính Thời điểm hoàn hảo cho  " cuộc yêu "  bạn nhất định phải thử Dù bạn bận rộn tới đâu cũng chớ bỏ qua những thời điểm "yêu" tuyệt vời nhất trong cuộc đời.
24/09/2017 12:00
Chuyện tình của cặp đôi cảnh sát  bước ra từ ngôn tình Câu chuyện tình yêu tưởng chừng chỉ có trong truyện ngôn tình khiến nhiều người mộ.
24/09/2017 09:24
Tình yêu giới trẻ hiện nay 7 điều nên làm để vợ chồng luôn giữ mối quan hệ hạnh phúc Nếu bạn không thích phải làm điều gì đó, đừng cố miễn cưỡng làm để chiều lòng nửa kia.
24/09/2017 09:00
Dạy con về tiền bạc: Tưởng dễ mà cực khó! Trẻ nên được giáo dục về giá trị và cách tiêu tiền từ rất sớm để có thể làm chủ cuộc sống sau này. Tuy nhiên, việc...
24/09/2017 17:00
Không giải tán Ban phụ huynh nhưng sẽ cấm thu tiền? Một phụ huynh tại TPHCM đã đưa ra đề nghị giải tán Ban đại diện cha mẹ học sinh trong trường học để giải quyết tình...
24/09/2017 13:00
Huế: Thiếu nữ không được đến trường do khai sinh nhầm... giới tính Nhờ hàng xóm không biết chữ đi làm giấy khai sinh cho con gái và bị khai sai giới tính của em Trần Văn Hải (SN 2000,...
24/09/2017 10:00
GS Đào Trọng Thi: Ban phụ huynh đâu chỉ có thu tiền Trước vấn đề lạm thu diễn ra trong trường học núp bóng danh nghĩa ban đại diện cha mẹ học sinh, GS Đào Trọng Thi-...
24/09/2017 07:16
Nhiều khó khăn trong tích hợp liên môn Một trong những điểm mới của chương trình phổ thông sắp tới đó là sẽ tổ chức dạy tích hợp ở bậc THCS. Phương thức này...
23/09/2017 18:00
Ca khúc  ' Em gái mưa '  vào đề kiểm tra Văn, Vật lý Mới đây, ca khúc “Em gái mưa” xuất hiện trong đề kiểm tra 15 phút môn Vật lý lớp 10 và đề kiểm tra môn Văn khiến...
23/09/2017 13:00
   
  • Các chuyên mục khác