Vì sao hay nói “trộm vía”, “cơm muối”?

Chủ Nhật, ngày 07/06/2015, 11:40

“Trộm vía”, hay “cơm muối” câu nói của miệng của nhiều người nhưng không phải ai cũng hiểu nghĩa của nó.

“Trộm vía, em bé bụ bẫm quá”, “trộm vía, em bé ngoan quá” hay sau khi trẻ hắt hơi, phụ huynh thường nói “cơm muối”. Như một thói quen, những thành ngữ này đã và đang được sử dụng một cách rộng rãi, phổ biến mà không phải ai cũng biết ý nghĩa của nó.

Vì sao hay nói “trộm vía”, “cơm muối”? - 1

"Trộm vía", "cơm muối" là những thành ngữ các bậc phụ huynh miền Bắc hay nói với trẻ nhỏ nhưng hầu hết không hiểu ý nghĩa thực sự của những thành ngữ này (Ảnh minh họa)

Hiểu như thế nào cho đúng và ý nghĩa của những thành ngữ này là gì? Dân Việt đã có những trao đổi với nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hùng Vĩ xung quanh những thành ngữ này.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Hùng Vĩ cho biết,  người miền Bắc quen nói “trộm vía” là vì người xưa quan niệm nam có ba hồn bảy vía còn nữ có ba hồn chín vía. Vía ở đây, theo nhà nghiên cứu Nguyễn Hùng Vĩ là năng lượng tinh thần và mà nhờ năng lượng đó mà con người ta có thể sống được một cách khỏe mạnh.

“Khi con người bị đau yếu thì người ta tin có một vía nào đó bị phạm, nó có thể phạm theo nhiều cách nhưng người Việt tin rằng những tác động bên ngoài vào mắt, mũi miệng lưỡi thì khiến cho vía bị lay động và có thể dẫn tới bệnh tật.

Đối với trẻ nhỏ, người xưa quan niệm vía trẻ con còn yếu, cần bảo vệ, giữ gìn nên trước khi khen trẻ nhỏ, phải xin phép các vía trước. Ví dụ như nói “Trộm vía đứa bé xinh, ngoan”, thì cụm từ “trộm vía” coi như là một lời xin phép. Cái xin đó thì về mặt tín ngưỡng là xin thần thánh và người ta cũng quan niệm như một lời xin đối với gia chủ”, ông Vĩ nói.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Hùng Vĩ nói thêm, sở dĩ, người ta hay gọi là trộm vía, chứ không phải trộm hồn là vì: hồn vía là cách đọc cổ xưa của hai chữ HỒN PHÁCH trong cổ Hán ngữ. Hồn là phần tinh thần thiêng liêng của con người. Phách là phần tinh khí trong con người. Từ “phách” cổ ngữ chuyển âm sang tiếng Việt cổ là “vía”.

Vậy “vía” mới liên quan đến khí chất, thể chất nên người ta nói "trộm vía" chứ không nói "trộm hồn". Nói trộm hồn là nói trước người đã mất chứ không phải nói trước trẻ em.

Còn về thành ngữ “cơm muối” sau mỗi lần trẻ hắt hơi, nhà nghiên cứu Nguyễn Hùng Vĩ lý giải, cơm và muối là hai vật để thầy cúng trừ tà, có thể dùng muối trộn cơm hoặc muối không để trừ tà ma.“Khi đứa bé bị hắt hơi thì người ta tin là tà nhập, ma quỷ nhập. Nói “cơm muối” là để cho tà nhập vào thì nghe cơm muối sợ và không nhập vào đứa bé nữa. Từ đó đứa bé sẽ không ốm”, ông Vĩ cho hay.

Về nguồn gốc của những thành ngữ cửa miệng này, theo chuyên gia Nguyễn Hùng Vĩ, nó đều xuất phát từ cuộc sống tinh thần và từ tín ngưỡng thờ vía, hay trước đây từng dùng ma thuật chữa bệnh của người dân: “Người ta tin khi nói ra như vậy là để kiêng kỵ nhưng thực chất là không phải như vậy.

Vỉ kiêng nên nhiều khi người ta muốn khen thì khen ngược. Ví dụ như nói “ôi xấu quá”, nếu không thì nói “trộm vía, em bé xinh quá”. Khen ngược ở đây là để tránh cái kiêng kỵ”.Chuyên gia Nguyễn Hùng Vĩ khẳng định: Những thành ngữ này không có ảnh hưởng hay tác hại gì mà ngược lại, nó còn tạo ra sắc thái về mặt văn hóa của người Việt nói chung và người miền Bắc nói riêng. 

Theo An Du (Danviet.vn)
Những tâm sự hay Bạn gái quá xinh và sành điệu khiến tôi không tự tin níu giữ Rất nhiều chàng trai sẵn sàng vung tiền chỉ để có được một buổi hẹn với em.
22/01/2018 00:10
Hotgirl - Hot boy Cô gái bị chụp trộm vì quá xinh, ngắm nhan sắc thật còn giật mình hơn Cô gái quá xinh đẹp và lộng lẫy khiến cô dâu bị lu mờ.
21/01/2018 17:20
Tình yêu giới trẻ hiện nay Chiếc gối tình dục khiến mày râu bấn loạn NÓNG nhất tuần Trai đẹp Bạn muốn hẹn hò rủ bạn gái đi chơi qua đêm, nữ sinh trộm 2 tỷ của mẹ mua quà tặng thần tượng... cũng là...
21/01/2018 14:21
Giới trẻ 2018 Fan ruột hát nhạc chế gửi U23 Việt Nam gây sốt dân mạng Clip nói hộ nỗi lòng của hàng triệu người hâm mộ Việt Nam gửi đến các chân sút U23.
21/01/2018 12:06
Giới trẻ 2018 Gái trẻ khỏa thân ăn mừng U23 Việt Nam chiến thắng gây phẫn nộ Hình ảnh cô gái hồn nhiên thay quần áo giữa phố mừng đội tuyển Việt Nam chiến thắng bị chỉ trích dữ dội.
21/01/2018 10:53
Những tâm sự hay Vật vã vì chồng không có ham mê  " chuyện ấy "  sau khi vợ sinh con Nửa năm trời chồng không “đụng” vào vợ, đến khi tôi dằn dỗi, nghi ngờ thì anh ấy chỉ miễn cưỡng yêu đương 1 lần/tuần.
21/01/2018 09:35
Dạy con Bí quyết để trẻ thành thật nhận lỗi Lời xin lỗi tưởng chừng là câu nói đơn giản, nhưng càng ngày trẻ càng it biết cách nói lời xin lỗi chân thành. Ngay...
22/01/2018 03:00
Dạy con Khi cha mẹ quá kỳ vọng vào con cái Bất kỳ cha mẹ nào cũng có thể kỳ vọng vào con cái. Tuy nhiên, khi kỳ vọng thái quá, cha mẹ đã vô tình tạo áp lực tới...
21/01/2018 19:00
Những thần đồng - thiên tài nổi tiếng TG 10 siêu sao bóng đá thế giới có học vị cao nhất Những cầu thủ bóng đá không chỉ là những nghệ sĩ sân cỏ, nhiều người trong số họ còn sở hữu học vị rất cao khiến...
21/01/2018 12:10
Giáo dục Đừng biến kỹ năng sống thành kỹ năng … chết Một trong những hoạt động ưa thích của các trường là mời chuyên gia “hùng biện” về KNS với tiêu chí: lấy thật nhiều...
21/01/2018 10:30
Giáo dục Nói cho trẻ  điều tế nhị Việc tư vấn và hỗ trợ trẻ em chăm sóc sức khỏe sinh sản phù hợp với độ tuổi được triển khai thực hiện đối với đối...
21/01/2018 03:00
Những thần đồng - thiên tài nổi tiếng TG Những thiên tài nổi tiếng bị ghét vì tính cách dở tệ và tật xấu quái dị Thiên tài cũng là con người, bên cạnh sự thông minh, uyên bác và tài năng vượt trội, không ít người có thêm những tật...
20/01/2018 17:00
   
  • Các chuyên mục khác