Bản quyền NHA: Có hay không cuộc thao túng giá?

Thứ Năm, ngày 24/01/2013, 10:45
Sự kiện: Bản quyền Ngoại hạng Anh 2016-2019

Hiệp hội truyền hình trả tiền (PayTV) được ra đời từ tháng 4/2011 nhưng bản chất của cuộc chiến truyền hình không mấy thay đổi khi quyền kiểm soát thị phần vẫn nằm trong tay một vài đài lớn.

Độc giả Nguyễn Đức Hiếu (Bình Chánh) bức xúc: “Khi chưa có cáp HTVC xuống đến Bình Chánh, nhà tôi phải sắm đầu thu của VTC để xem bóng đá. Được 3 năm, phải chuyển sang dùng cáp mới xem được giải ngoại hạng Anh. 3 năm qua, tôi không dùng K+ cũng chẳng sao vì lâu lâu bỏ xem ngày chủ nhật cũng được. Nếu sắp đến trên cáp cũng không có bóng đá Anh thì cũng đành chịu thôi chứ kiểu mỗi năm đổi đầu thu một lần thế này tức không chịu được. Đó là chưa kể, muốn xem được đủ các kênh hay, phải trả phí hơn 100.000 đồng/tháng”.

Như đã phân tích ở bài trước, độc quyền phát sóng giải ngoại hạng Anh (EPL) đem lại quá nhiều lợi thế. Ngoài vấn đề tài chính, sự phát triển thương hiệu nhà đài một cách nhanh chóng cũng đủ để “cuộc chiến” này nóng lên trong nhiều năm gần đây qua ví dụ tiêu biểu của kênh K+. Trong ngành truyền hình, sau giai đoạn đầu tư hạ tầng, các đài bắt buộc phải phát triển nhanh số lượng thuê bao bằng mọi giá để cân đối chi phí.

Việc phát triển thuê bao mang ý nghĩa sống còn với các đài bởi khi người tiêu dùng đã lỡ mua đầu thu, các đài có cơ hội để phát triển các dịch vụ đi kèm. VTC đã từng thành công, K+ còn thành công hơn và sắp đến, nếu có đài nào đó muốn chia lại “miếng bánh”, họ chẳng còn cách nào khác là phải cố gắng giành thế độc quyền.

Bản quyền NHA: Có hay không cuộc thao túng giá? - 1

Đang có rất nhiều ý kiến khác nhau về bản quyền truyền hình giải Ngoại hạng Anh

Có thể nói, dù sinh sau nhưng K+ đã nhanh chóng trở thành đại gia trong lĩnh vực PayTV nhờ độc quyền ngày chủ nhật. Một loạt động thái bán gói K+, K+NS cho các đơn vị cung cấp dịch vụ mới đây cho thấy K+ không dễ từ bỏ ưu thế này của mình, chí ít là đối với “món ăn” quen thuộc ngày chủ nhật. Với lợi thế là đơn vị liên doanh (phần vốn nước ngoài 49% thuộc về kênh Pháp Canal Plus), có thể nói K+ đủ tiềm lực để mua bản quyền với giá mà không có đài trong nước nào địch lại. Dường như đã thấy rất rõ điểm yếu của thị trường PayTV ở Việt Nam, IMG tung thêm một gói độc quyền ngày thứ bảy và nếu không có gì thay đổi, sẽ có một đơn vị truyền hình cáp mua lại.

Điều đáng nói là dù thị trường PayTV ở Việt Nam có nhiều thương hiệu nhưng trên thực tế, vẫn nằm trong tầm kiểm soát của một số đài mà VTV có vốn góp như SCTV, VCTV, K+… Các đài này thường có bản quyền gần như nhau, lại có các kênh liên kết qua lại để bảo đảm nếu muốn xem bóng đá Anh, chỉ còn cách là dùng dịch vụ của họ. Trong khi đó, các đài không cùng “họ VTV” như AVG, VTC không có gì đặc biệt để giúp phát triển thuê bao.

Trong cuộc họp của Hiệp hội PayTV vừa qua, các đơn vị thống nhất cử VTV làm đại diện nhưng trên thực tế, VTV đã để mất bản quyền EPL vào tay IMG. Đến khi IMG tổ chức chào giá, dù VTV có không mua cũng chẳng thể ngăn các đài “con” của họ như K+, SCTV mua từng gói riêng... Xét về mặt kinh doanh, với lượng thuê bao lên đến vài triệu, những đài “con” này đủ sức đánh gục các đối thủ để giành lấy độc quyền.

Trên lý thuyết, chỉ có các đài truyền hình được cấp phép mới được xem là đài truyền hình và triển khai kênh riêng, nhưng thực tế có đến hàng chục đơn vị cung cấp dịch vụ truyền hình. Các đơn vị này mua quyền phát sóng các kênh để tạo thành những gói dịch vụ lên đến hơn trăm kênh khác nhau. Tham gia thị trường này, ngoài đài “con” của các đài truyền hình chính quy, còn có các đơn vị của ngành viễn thông và vì thế phát sinh thêm việc người tiêu dùng phải mua đầu thu của từng đơn vị. Vì cái sự “trăm hoa đua nở” này mà nhu cầu độc quyền một chương trình trở thành chiến lược mang tính quyết định đối với các nhà đài. Nếu ở lĩnh vực văn hóa – giải trí, bằng năng lực của mình, các đài có thể tạo ra những sản phẩm riêng biệt để cạnh tranh thì trong lĩnh vực thể thao, do tính duy nhất của nó mà bắt buộc các đài phải lao vào cuộc chiến truyền hình nhằm giành thế độc quyền.

* Phó Tổng Giám đốc VTV Nguyễn Thành Lương: Sẵn sàng bỏ nếu giá không giảm

Ông Nguyễn Thành Lương, Phó Tổng Giám đốc VTV đã dành cho PV cuộc trao đổi xung quanh việc mua bản quyền truyền hình trực tiếp bóng đá Anh.

- Phóng viên: VTV có bất lợi khi đơn vị nắm bản quyền giải ngoại hạng Anh IMG đưa ra cái giá tới 37,5 triệu USD, thậm chí còn cao hơn nữa khi cộng các khoản chi phí khác?

Ông NGUYỄN THÀNH LƯƠNG: Chúng tôi thực sự bất ngờ, bởi theo dự đoán ban đầu, mức giá cũng chỉ vào khoảng 30 triệu USD. Trước đó gói mua các mùa giải 2010-2013 được MP&Silva bán khoảng 19 triệu USD, như vậy là đã tăng gần gấp đôi. Tuy nhiên, đây chưa phải là con số cuối cùng, vì chắc chắn còn phải cộng thêm tiền thuế, phí đường truyền vệ tinh, phí nhà thầu... mà người mua phải bỏ tiền ra mua.

- Bộ TT-TT đã chỉ đạo thế nào về vấn đề này, nhằm giúp các đài không bị đối tác ép giá?

Bộ đã có công văn gửi các đài, với việc đồng ý với đề xuất của VTV về việc giao VTV là đầu mối đàm phán mua bản quyền truyền hình EPL 2013-2016, nhằm tránh để các công ty nước ngoài lợi dụng, tăng giá bản quyền bất hợp lý, gây lãng phí nguồn lực xã hội và gây thiệt hại cho khán giả truyền hình. Ngay sau đó, chúng tôi cũng đã gửi công văn tới các đài, đề nghị mỗi đài tự xây dựng dự thảo quy chế tham gia vào ban đàm phán theo chỉ đạo của bộ. VTV sau đó sẽ tổng hợp lại và họp với các đài để có hướng giải quyết.

- Quan điểm của VTV thế nào về việc mua bản quyền lần này?

Tôi cho rằng giá như vậy là rất phi lý và khó chấp nhận. Với vai trò của mình, chúng tôi sẽ đàm phán tới mức hợp lý nhất, mong muốn là không vượt qua 15% so với 3 năm trước. Chúng ta sẽ không mua bằng mọi giá, vì như thế cũng ảnh hưởng đến dư luận.

- Nói như ông, nếu IMG không giảm giá, người xem có thể không được thưởng thức EPL trong những mùa giải tới?

Hiện tại chúng ta chưa có gì phải vội vàng, mà chính IMG mới phải vội. Họ mua rồi thì phải bán lại chứ không lẽ để ế? Họ có quyền đưa ra mức giá, còn mua hay không, là quyền của chúng ta. Còn chuyện bỏ không mua EPL, là hoàn toàn xảy ra, bởi tình hình kinh tế lúc này đang rất khó khăn, cần đặt lợi ích của người dân lên hàng đầu. Tôi biết một số đài cũng đưa ra quan điểm không mua nếu giá không hợp lý. Tôi cũng tin người xem truyền hình cũng sẽ ủng hộ các đài, bởi nếu mua bằng mọi giá, các chi phí như thuê bao sẽ tăng lên, người bị thiệt vẫn chính là người xem. Phải nói lại rằng VTV đã từng bỏ EPL 3 mùa, có làm sao đâu?

- Tuy nhiên, liệu lại có trường hợp có đài “xé rào” như K+ 3 năm trước, để có độc quyền EPL?

Các đài ở Việt Nam cần phải thống nhất, hợp tác với nhau trong quá trình đàm phán. Lúc này, cần phải bình tĩnh, hướng tới cái chung, chứ chỉ vì lợi ích cá nhân thì chính chúng ta bị thiệt.

Hữu Tú (thực hiện)

* Thứ trưởng Bộ TT-TT Đỗ Quý Doãn: Tránh lãng phí, gây thiệt hại cho người xem

Thời gian còn đến tận tháng 9, các đài cần ngồi lại với nhau để đạt được sự thống nhất. Các đài nên cân nhắc hài hòa nhu cầu về bản quyền với trách nhiệm phục vụ xã hội, tránh để các công ty nước ngoài lợi dụng, tăng giá bản quyền bất hợp lý. Khi đó, chỉ có người xem là chịu thiệt.

Kh.Vân (ghi)

Theo Yến Phương (SGGP)
Bản quyền NHA
Theo bạn Việt Nam có nên mua bản quyền NHA với mức giá 37,5 triệu USD?
 Nên mua vì lợi ích độc giả
 Không nên mua phí tiền
 Cần đàm phán để mua giá rẻ hơn
 Ý kiến khác
   
  • Các chuyên mục khác