Sức sống kỳ diệu của ốc đảo giữa sa mạc ở TQ

Thứ Hai, ngày 20/03/2017, 10:00
Sự kiện: Khám phá du lịch Trung Quốc

Dù không nổi tiếng như Vạn Lý Trường Thành, nhưng hệ thống dẫn nước ngầm là một trong những công trình cổ đại nổi bật của Trung Quốc.

Sức sống kỳ diệu của ốc đảo giữa sa mạc ở TQ - 1

Ốc đảo Turpan nằm giữa sa mạc khô cằn.

Nằm giữa sa mạc khô cằn ở phía tây bắc Trung Quốc, vùng lòng chảo Turpan có khí hậu khắc nghiệt nhưng đất đai ở đây rất màu mỡ với các vườn nho xuất hiện ở khắp mọi nơi. Hơn 10 loại nho khác nhau được trồng tại thị trấn này và nguồn nước cung cấp cho chúng được lấy từ hệ thống thủy lợi cổ có tên là karez, một mạng lưới dẫn nước ngầm dưới mặt đất.

Mặc dù không nổi tiếng như Vạn Lý Trường Thành, nhưng karez là một trong những công trình cổ đại nổi bật của Trung Quốc. Được xây dựng bởi người Duy Ngô Nhĩ, hệ thống này từng dẫn nước cho cả Khu tự trị Tân Cương.

Sức sống kỳ diệu của ốc đảo giữa sa mạc ở TQ - 2

Hệ thống karez có chiều dài hơn 5.000 km.

Vận hành dựa trên nguyên lý trọng lực, hệ thống thủy lợi dẫn nước đóng băng dưới mặt đất tới ốc đảo Turpan từ phía tây của chân ngọn núi Thiên Sơn. Để tránh nước bốc hơi dưới ánh nắng mùa hè, các đường hầm ngầm được xây dựng để kết nối hơn 1.000 giếng nước khắp khu vực. Mỗi đường hầm có chiều dài từ 3 đến 30km.

Vào năm 1784, hệ thống karez có tổng chiều dài 5.272km, với 1.237km kênh dẫn nước chạy qua vùng lòng chảo Turpan. Nước chảy trực tiếp tới các trang trại và vườn nho, trong khi người dân ở đây sử dụng nước từ  172.367 giếng khác nhau.

Sức sống kỳ diệu của ốc đảo giữa sa mạc ở TQ - 3

Hệ thống karez dẫn nước từ núi Thiên Sơn  vùng lòng chảo Turpan.

Một hệ thống thủy lợi tương tự, tên qanat, đã được xây dựng trước đó 1 thế kỷ ở Nam Tư. Các thương nhân đến từ khu vực Iraq và Iran ngày nay đã mang công nghệ xây dựng hệ thống dẫn nước ngầm tới vùng miền Tây của Trung Quốc.

Hệ thống karez đã giúp vùng lòng chảo Turpan trở thành một ốc đảo dọc Con đường tơ lụa (The Silk Road) huyền thoại. Nó cũng khiến những người dân sinh sống tại đây trở nên giàu có.

Hệ thống karez được coi là công trình lịch sử quan trọng nhất tại Khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương. Nhưng tình trạng ấm lên toàn cầu và công nghiệp hóa ở khu vực này trong vài thập kỷ qua đã khiến dòng sông băng trên núi Thiên Sơn tay chảy và nước bốc hơi nhanh hơn.

Sức sống kỳ diệu của ốc đảo giữa sa mạc ở TQ - 4

Hệ thống karez là một trong những công trình cổ đại nổi bật của Trung Quốc.

“Tình trạng hạn hán xảy ra thường xuyên trong vài thế kỷ gần đây”, Ahmat, một hướng dẫn viên du lịch địa phương, cho biết. “Cách đây 1.000 năm, sa mạc Taklimakan không phải ở đây”.

Trong khi đó, nhu cầu nước rất lớn từ các nhà máy quanh vùng đã càng khiến nguồn nước cạn kiệt. Những gì còn lại của hệ thống karez là vành đai an toàn cho người Duy Ngô Nhĩ để chống chọi lại mùa đông khắc nhiệt và mùa hè nóng bức.

Thiếu các kênh nước ngầm, cuộc sống ở Turpan không thể tồn tại. Những loài cây như nho, mơ, bông và dưa hấu cũng không thể phát triển. Đường ống dẫn nước từ bên ngoài sa mạc có thể là một giải pháp, nhưng tại những nơi đã lắp đặt đường ống thay thế, người dân cho rằng nước có vị khác với nước của hệ thống karez.

Sức sống kỳ diệu của ốc đảo giữa sa mạc ở TQ - 5

Nho trồng ở Turpan có vị ngọt đặc biệt.

Chính phủ Trung Quốc đã đầu tư 45 triệu NDT để bảo vệ hệ thống thủy lợi cổ đại. Từ năm 2009, hơn 600km đường hầm đã được nạo vét bùn và nhiều giếng trữ nước xuống cấp đã được sửa chữa.

Ngày nay, Turpan trở thành nơi sản xuất nho khô xanh lớn nhất thế giới. Sản phẩm nho khô ở đây có vị ngọt đặc biệt nhờ được tưới nước mát từ trên núi chảy qua hệ thống đường hầm cổ đại.

Theo Huy Phong (Theo BBC) (Dân Việt)

Tin cùng sự kiện Khám phá du lịch Trung Quốc

Du lịch, lễ hội Hé lộ 20 bãi biển hút khách nhất năm 2018 Các chuyên gia du lịch của trang Business Insider đã lựa chọn ra 20 bãi biển hấp dẫn nhất năm 2018.
16/12/2017 19:00
Du lịch Châu Á Bí ẩn chưa lời giải về cánh đồng có hàng nghìn chiếc chum đá cổ Cánh đồng chum là một khu khảo cổ học bí ẩn ở Lào, với hàng nghìn chiếc chum đá nằm rải rác khắp các thung lũng và...
16/12/2017 13:00
Du lịch Châu Á Đã mắt ngắm ảnh du lịch đẹp xuất thần trên National Geographic năm 2017 Tạp chí National Geographic đã lựa chọn ra những bức ảnh du lịch ấn tượng nhất trong năm 2017.
16/12/2017 10:00
Flamingo Cát Bà Beach Resort - đón đầu xu hướng nghỉ dưỡng núi và biển hòa hợp Flamingo Cát Bà Beach Resort mang đến sự hòa hợp giữa loại hình du lịch nghỉ dưỡng núi và biển mới lạ, hấp dẫn.
16/12/2017 08:00
Du lịch, lễ hội Lạ lùng bộ tộc thích nhảy trên cây và lặn dưới nước Nhiếp ảnh gia Ricardo Stuckert đã dành 3 năm để ghi lại cuộc sống của bộ tộc tại vùng hẻo lánh ở Brazil.
16/12/2017 03:00
Khám phá du lịch Thái Lan 20 thành phố có lượng du khách check-in  " khủng "  nhất năm 2017 Hong Kong đứng đầu danh sách những thành phố thu hút đông du khách nhất năm 2017, theo thống kê của tổ chức...
15/12/2017 19:00
Tin nóng Đâm vào quán ốc, tài xế ô tô còn khoe  gia đình có người làm lớn Sau khi đâm vào quán ốc ven đường ở Sài Gòn khiến nhiều người tháo chạy, tài xế ô tô nồng nặc mùi rượu bia lớn tiếng...
16/12/2017 20:56
Sự kiện nổi bật 24h Nóng 24h qua: Kinh hãi phát hiện một phần thi thể người đàn ông trong sọt rác Tài xế tháo dải phân cách trên cầu Thanh Trì (Hà Nội) nhận án phạt, 2 lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa lần lượt bị kỷ luật và...
16/12/2017 20:10
Tin nóng Phạt Formosa 560 triệu vì chôn chất thải độc hại Tỉnh Hà Tĩnh vừa có quyết định xử phạt hành chính Formosa 560 triệu đồng về việc chôn chất thải độc hại hồi tháng...
16/12/2017 19:30
Thời sự Quan lộ của cha con ông Lê Phước Thanh, Lê Phước Hoài Bảo Ủy ban Kiểm tra Trung ương vừa có kết luận vi phạm đối với ông Lê Phước Thanh, nguyên Bí thư Tỉnh ủy, nguyên Bí thư...
16/12/2017 19:15
Vụ bổ nhiệm "thần tốc" hot girl xứ Thanh 2 lãnh đạo ở Thanh Hóa bị kỷ luật liên quan bà Trần Vũ Quỳnh Anh Ông Đào Vũ Việt, Giám đốc Sở Xây dựng Thanh Hóa và ông Ngô Văn Tuấn, Phó chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, bị kỷ luật và...
16/12/2017 19:00
Tin nóng Phạt tài xế tháo dải phân cách cầu Thanh Trì, trốn CSGT Đội CSGT số 14 (Công an TP Hà Nội) đã làm việc với tài xế ô tô tự ý tháo dải phân cách trên cầu Thanh Trì.
16/12/2017 17:18
   
  • Các chuyên mục khác