Sức sống kỳ diệu của ốc đảo giữa sa mạc ở TQ

Thứ Hai, ngày 20/03/2017, 10:00
Sự kiện: Khám phá du lịch Trung Quốc

Dù không nổi tiếng như Vạn Lý Trường Thành, nhưng hệ thống dẫn nước ngầm là một trong những công trình cổ đại nổi bật của Trung Quốc.

Sức sống kỳ diệu của ốc đảo giữa sa mạc ở TQ - 1

Ốc đảo Turpan nằm giữa sa mạc khô cằn.

Nằm giữa sa mạc khô cằn ở phía tây bắc Trung Quốc, vùng lòng chảo Turpan có khí hậu khắc nghiệt nhưng đất đai ở đây rất màu mỡ với các vườn nho xuất hiện ở khắp mọi nơi. Hơn 10 loại nho khác nhau được trồng tại thị trấn này và nguồn nước cung cấp cho chúng được lấy từ hệ thống thủy lợi cổ có tên là karez, một mạng lưới dẫn nước ngầm dưới mặt đất.

Mặc dù không nổi tiếng như Vạn Lý Trường Thành, nhưng karez là một trong những công trình cổ đại nổi bật của Trung Quốc. Được xây dựng bởi người Duy Ngô Nhĩ, hệ thống này từng dẫn nước cho cả Khu tự trị Tân Cương.

Sức sống kỳ diệu của ốc đảo giữa sa mạc ở TQ - 2

Hệ thống karez có chiều dài hơn 5.000 km.

Vận hành dựa trên nguyên lý trọng lực, hệ thống thủy lợi dẫn nước đóng băng dưới mặt đất tới ốc đảo Turpan từ phía tây của chân ngọn núi Thiên Sơn. Để tránh nước bốc hơi dưới ánh nắng mùa hè, các đường hầm ngầm được xây dựng để kết nối hơn 1.000 giếng nước khắp khu vực. Mỗi đường hầm có chiều dài từ 3 đến 30km.

Vào năm 1784, hệ thống karez có tổng chiều dài 5.272km, với 1.237km kênh dẫn nước chạy qua vùng lòng chảo Turpan. Nước chảy trực tiếp tới các trang trại và vườn nho, trong khi người dân ở đây sử dụng nước từ  172.367 giếng khác nhau.

Sức sống kỳ diệu của ốc đảo giữa sa mạc ở TQ - 3

Hệ thống karez dẫn nước từ núi Thiên Sơn  vùng lòng chảo Turpan.

Một hệ thống thủy lợi tương tự, tên qanat, đã được xây dựng trước đó 1 thế kỷ ở Nam Tư. Các thương nhân đến từ khu vực Iraq và Iran ngày nay đã mang công nghệ xây dựng hệ thống dẫn nước ngầm tới vùng miền Tây của Trung Quốc.

Hệ thống karez đã giúp vùng lòng chảo Turpan trở thành một ốc đảo dọc Con đường tơ lụa (The Silk Road) huyền thoại. Nó cũng khiến những người dân sinh sống tại đây trở nên giàu có.

Hệ thống karez được coi là công trình lịch sử quan trọng nhất tại Khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương. Nhưng tình trạng ấm lên toàn cầu và công nghiệp hóa ở khu vực này trong vài thập kỷ qua đã khiến dòng sông băng trên núi Thiên Sơn tay chảy và nước bốc hơi nhanh hơn.

Sức sống kỳ diệu của ốc đảo giữa sa mạc ở TQ - 4

Hệ thống karez là một trong những công trình cổ đại nổi bật của Trung Quốc.

“Tình trạng hạn hán xảy ra thường xuyên trong vài thế kỷ gần đây”, Ahmat, một hướng dẫn viên du lịch địa phương, cho biết. “Cách đây 1.000 năm, sa mạc Taklimakan không phải ở đây”.

Trong khi đó, nhu cầu nước rất lớn từ các nhà máy quanh vùng đã càng khiến nguồn nước cạn kiệt. Những gì còn lại của hệ thống karez là vành đai an toàn cho người Duy Ngô Nhĩ để chống chọi lại mùa đông khắc nhiệt và mùa hè nóng bức.

Thiếu các kênh nước ngầm, cuộc sống ở Turpan không thể tồn tại. Những loài cây như nho, mơ, bông và dưa hấu cũng không thể phát triển. Đường ống dẫn nước từ bên ngoài sa mạc có thể là một giải pháp, nhưng tại những nơi đã lắp đặt đường ống thay thế, người dân cho rằng nước có vị khác với nước của hệ thống karez.

Sức sống kỳ diệu của ốc đảo giữa sa mạc ở TQ - 5

Nho trồng ở Turpan có vị ngọt đặc biệt.

Chính phủ Trung Quốc đã đầu tư 45 triệu NDT để bảo vệ hệ thống thủy lợi cổ đại. Từ năm 2009, hơn 600km đường hầm đã được nạo vét bùn và nhiều giếng trữ nước xuống cấp đã được sửa chữa.

Ngày nay, Turpan trở thành nơi sản xuất nho khô xanh lớn nhất thế giới. Sản phẩm nho khô ở đây có vị ngọt đặc biệt nhờ được tưới nước mát từ trên núi chảy qua hệ thống đường hầm cổ đại.

Theo Huy Phong (Theo BBC) (Dân Việt)

Tin cùng sự kiện Khám phá du lịch Trung Quốc

Du lịch, lễ hội Vẻ đẹp ma mị của vùng đồng quê Anh quốc Nhiếp ảnh gia David Hopley đã ghi lại những bức ảnh tuyệt đẹp về phong cảnh đồng quê ở Anh quốc.
29/04/2017 03:00
Du lịch, lễ hội Khám phá những bí ẩn thú vị của cồng chiêng Tây Nguyên Cùng tìm hiểu văn hóa cồng chiêng của đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên qua lễ hội cà phê Buôn Ma Thuột 2017.
28/04/2017 19:32
Du lịch Miền Tây  " Xõa tới bến "  tại 10 địa danh nghe tên là muốn đến ở Nam Bộ Nếu đang chuẩn bị xách ba lô và đi tận hưởng kỳ nghỉ lễ 30/4 - 1/5, đây chính là những điểm đến bạn không nên bỏ lỡ ở...
28/04/2017 16:16
Mách bạn những điểm đến  " ít đụng hàng "  cho kỳ nghỉ hè sắp tới Trải qua gần 5 tháng phát sóng, “Hành Trình Bất Ngờ” – show truyền hình thực tế của VTV9 đã mang đến vô vàn "cảm xúc...
28/04/2017 16:00
Đến Vườn Xoài tận hưởng lễ thật vui cùng gia đình Dành cho những ai đã có gia đình và đang băn khoăn không biết đi đâu chơi trong dịp lễ này để vừa vui, vừa không quá...
28/04/2017 16:00
Du lịch, lễ hội Vào rừng Cúc Phương ngắm bướm bay rợp trời Thời điểm này, vườn quốc gia Cúc Phương xuất hiện hàng nghìn con bướm đủ màu sắc tạo nên khung cảnh lộng lẫy, thơ...
28/04/2017 13:10
Phó Thủ tướng đề nghị Malaysia xét xử Đoàn Thị Hương công bằng Gặp Bộ trưởng Ngoại giao Malaysia, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh đề nghị Malaysia xét xử công...
29/04/2017 00:32
Người dân  nghẹt thở  rời Sài Gòn về quê nghỉ lễ Hàng ngàn phương tiện xếp thành hàng dài nối đuôi nhau hướng vào sân bay Tân Sơn Nhất, giao thông ùn tắc nghiêm...
28/04/2017 21:16
Nóng trong ngày: Công an nhận diện kẻ dùng súng cướp ngân hàng ở Trà Vinh Nhận diện nghi phạm dùng súng cướp ngân hàng ở Trà Vinh; bé trai 8 tuổi dập nát bàn tay do vừa sạc pin điện thoại vừa...
28/04/2017 20:00
Em gái ngã qụy khi phát hiện thi thể trôi sông là anh ruột Hay tin khắc tinh của “hà bá” vớt thi thể người đàn ông trên sông Sài Gòn, người phụ nữ chạy tới hiện trường kiểm tra...
28/04/2017 19:34
Vừa sạc pin vừa chơi game, điện thoại phát nổ, bé trai nát bàn tay Trong lúc vừa chơi điện thoại vừa sạc pin, điện thoại bất ngờ phát nổ khiến bàn tay phải của bé trai 8 tuổi ở Sơn La...
28/04/2017 17:43
Tận thấy  kho báu  được trưng bày ở trung tâm Sài Gòn Nhiều loại tiền có từ thời các triều đại vua chúa ngày xưa với hàng trăm năm được trưng bày giữa Sài Gòn cho người...
28/04/2017 19:13
   
  • Các chuyên mục khác