Chuyên gia nói về quan ngại hú họa thi trắc nghiệm toán

Thứ Năm, ngày 29/09/2016, 17:00

Nếu có 1 triệu thí sinh “mù” về Toán làm bài thi theo cách với mỗi câu hỏi đều chọn hú họa một phương án trả lời thì trung bình chỉ có khoảng 123 thí sinh đạt từ điểm 5 trở lên!

Chuyên gia nói về quan ngại hú họa thi trắc nghiệm toán - 1

Theo nhà giáo dục học nổi tiếng Krutecxki, kĩ năng trình bày không phải là một thành tố của năng lực toán học. Ảnh minh họa

Đó là khẳng định của thầy Hoàng Văn Phú, phó hiệu trưởng trường THPT Chu Văn An, Hà Nội trước sự quan ngại của dư luận về điểm số trong đề thi trắc nghiệm, nhất là môn Toán.

Thầy Phú cũng là một giáo viên dạy Toán 15 năm nay. Thầy đã có cuộc trao đổi với Tiền Phong xung quanh câu chuyện thi trắc nghiệm môn Toán của Bộ GD&ĐT.

Thưa ông, cho đến giờ, trong giới toán học Việt Nam cũng như thế giới vẫn chưa ngã ngũ thi trắc nghiệm hay tự luận tốt hơn. Ý kiến của ông về vấn đề này?

Chúng ta đã được xem ý kiến của rất nhiều thành phần trong xã hội về việc có nên sử dụng đề thi trắc nghiệm đối với môn Toán hay không. Tôi đặc biệt quan tâm đến các ý kiến của những người am hiểu về giáo dục Toán học. 

Những ý kiến này đã nêu điểm mạnh, điểm yếu của mỗi hình thức thi. Đa số ý kiến đều khẳng định rằng phương án tổ chức thi được nêu trong bản dự thảo là hoàn toàn phù hợp với việc công nhận tốt nghiệp cho học sinh.

Đề thi trắc nghiệm có làm giảm kĩ năng trình bày của học sinh không?

Trong bài thi trắc nghiệm, thí sinh không viết ra lập luận của mình để tìm câu trả lời đúng, nhưng thí sinh vẫn phải thực hiện các thao tác tư duy, lập luận “ở trong đầu” rằng tại sao lại chọn phương án này mà không chọn phương án kia. Như vậy, học sinh vẫn phát triển kĩ năng trình bày (trình bày bằng lời nói hoặc chữ viết).

Mặt khác, theo nhà giáo dục học nổi tiếng Krutecxki, kĩ năng trình bày không phải là một thành tố của năng lực toán học. Đó là năng lực chung, học sinh có thể được phát triển kĩ năng diễn đạt, kĩ năng trình bày trong các môn học khác nhau.

Đề thi trắc nghiệm có làm giảm sự phát triển tư duy của học sinh không?

Câu trả lời chắc chắn là không! Không thể có chuyện thí sinh tìm ra được câu trả lời đúng mà lại không cần tư duy. Trong cấu trúc ma trận đề thi, các câu hỏi thuộc một trong bốn mức độ: nhận biết, thông hiểu, vận dụng, vận dụng cao. 

Mức độ nhận biết, thông hiểu chủ yếu dành cho thí sinh chỉ có nguyện vọng thi tốt nghiệp THPT, chỉ cần các thao tác tư duy đơn giản là có thể tìm được câu trả lời đúng; còn mức độ vận dụng và vận dụng cao, chiếm khoảng 40% số câu hỏi, thì thí sinh phải tư duy ở mức độ cao hơn. Chúng tôi cho rằng, với chức năng dùng để tuyển sinh ĐH, CĐ thì đề thi trắc nghiệm hoàn toàn phù hợp.

Đề thi trắc nghiệm có tính phân loại cao không ?

So với đề thi tự luận môn Toán, đề thi trắc nghiệm có tính phân loại không kém. Đối với đề thi trắc nghiệm, sự phân loại thường “mịn hơn”, còn đối với đề thi tự luận, do một bài thi thường được nhiều điểm hơn, nên sự phân loại thường “gồ ghề” hơn

Về ý kiến đề thi trắc nghiệm không ra được các bài toán sâu sắc !

Điều này đúng. Nhưng với chức năng tuyển sinh đại học, cao đẳng thì đề thi không cần những bài toán sâu sắc. Vì những bài toán sâu sắc chỉ phù hợp với một số rất ít thí sinh, những học sinh đạt giải trong các kỳ thi học sinh giỏi Quốc gia, Quốc tế. Mà những học giỏi giỏi Quốc gia, Quốc tế thì đã được tuyển thẳng rồi.

Tóm lại, hình thức thi trắc nghiệm môn Toán hoàn toàn phù hợp với chức năng tuyển sinh ĐH, CĐ. Tuy nhiên, công tác ra đề thi có ý nghĩa cực kỳ quan trọng.

Chúng ta vẫn lo lắng học sinh sẽ được giáo viên dạy cho cách để “thoát” điểm liệt, tức là dạy mẹo làm trắc nghiệm thay vì dạy các kỹ năng làm toán. Theo ông, đề thi sẽ phải thiết kế như thế nào để giải quyết được tình trạng này?

Vấn đề bạn đưa ra có thể được nhìn ở hai góc độ.

Góc độ thứ nhất: Thí sinh làm bài thi bằng cách điền hú họa các phương án trả lời.

Về góc độ này, chúng ta không nên đánh giá theo cảm tính, chủ quan, mà cần tính toán định lượng cụ thể bằng các quy tắc tính xác suất. Tôi xin nêu hai tình huống để chúng ta có cái nhìn khách quan (với giả sử là đề thi có 50 câu hỏi trắc nghiệm, mỗi câu hỏi có 4 phương án trả lời, trong đó chỉ có 1 phương án trả lời đúng):

Tình huống thứ nhất: Một thí sinh “mù” về Toán, làm bài thi bằng cách với mỗi câu hỏi đều chọn hú họa một phương án trả lời.

Với tình huống này, chúng tôi tính được xác suất để thí sinh đó được từ 5 điểm trở lên (theo thang điểm 10) là chưa đến 0,123%.  Như vậy, nếu có 1 triệu thí sinh “mù” về Toán làm bài thi theo cách trên thì trung bình chỉ có khoảng 123 thí sinh đạt từ điểm 5 trở lên! Một kết quả hoàn toàn chấp nhận được đối với một kỳ thi.

Tình huống thứ hai: Một thí sinh có lực học Trung bình – Khá chỉ có thể trả lời đúng được 60% số câu hỏi của đề thi, mỗi câu hỏi còn lại đều chọn hú họa một phương án trả lời. Chúng tôi tính được, xác suất để thí sinh đó được 10 điểm là nhỏ hơn 1/1.000.000.000.000. Tức là trung bình cứ 1.000.000.000.000 thí sinh làm bài thi như vậy chỉ có chưa đến 1 thí sinh đạt điểm 10.

Như vậy, có thể khẳng định rằng, vấn đề thí sinh làm bài thi bằng cách chọn hú họa phương án trả lời không ảnh hưởng tiêu cực đến kỳ thi.

Góc độ thứ hai: Giáo viên dạy cho học sinh các thủ thuật, các “mẹo” để tìm phương án trả lời đúng.

Về góc độ này, chắc là các thầy giáo dạy Toán trong các trường THPT đều đồng ý với tôi rằng, chỉ có những câu hỏi trắc nghiệm không đạt yêu cầu mới giúp thí sinh dùng “mẹo làm trắc nghiệm” để tìm câu trả lời đúng. 

Cũng phải nói thêm rằng, với một câu hỏi thì có thể có nhiều con đường “Toán học” để tìm câu trả lời đúng, trong đó có con đường dài dòng, có con đường ngắn gọn dựa trên nền tảng vững chắc về kiến thức toán và năng lực vận dụng kiến thức toán vào giải quyết tình huống cụ thể. Tôi có trong tay hai cuốn sách “Tuyển chọn đề thi trắc nghiệm học sinh giỏi Toán toàn nước Mỹ” tập I và tập II. Khi xem các câu hỏi trong đó thì tôi không thể dùng “mẹo làm trắc nghiệm” để tìm câu trả lời đúng được.

Như vậy, để tránh học sinh sử dụng “mẹo làm trắc nghiệm” để tìm câu trả lời đúng thì khâu ra đề cực kỳ quan trọng. Và nếu khâu ra đề được thực hiện tốt thì chúng ta sẽ ngăn chặn được tiêu cực nói trên. Đề thi cần được thiết kế trên cơ sở ma trận đề thi và người ra đề cần phải kiểm soát được các con đường tìm ra câu trả lời đúng.

Xin cảm ơn ông!

Theo Nghiêm Huê (Tiền Phong)
Những phận đời kém may mắn Đến lớp học đặc biệt của thầy giáo tí hon nặng 19kg Là một thầy giáo vô cùng đặc biệt, chàng trai 29 tuổi, cao 1,1m và nặng 19kg lúc nào cũng vui vẻ với một nghị lực...
19/11/2017 19:00
Những thần đồng - thiên tài nổi tiếng TG Cuộc đời  phù thủy toán học : bộ óc thiên tài siêu phàm nhất lịch sử “Máy tính sống”, “thiên tài toán học”, “người phụ nữ thông minh nhất thế giới”, đó là những mỹ từ mà giới khoa học...
19/11/2017 17:00
Giáo dục Cô giáo trẻ  chắp cánh  ước mơ trẻ tự kỷ nghèo “Nếu không vì tình thương, chỉ biết tới lợi nhuận, có lẽ cơ sở đã phải đóng cửa ngay từ khi mới mở”
19/11/2017 13:00
Giáo dục Cô giáo 9X với cách dạy văn độc đáo Cô Trần Thị Quỳnh Anh, giáo viên Trường THPT Trưng Vương, quận 1 (TP.HCM) cho học sinh vẽ tranh, hóa thân vào nhân...
19/11/2017 10:40
Giáo dục Phong bì ngày 20/11: Nỗi ám ảnh của cả phụ huynh và giáo viên? Ngày 20/11 sắp đến, để bày tỏ sự trân trọng, biết ơn đối với những giáo viên vất vả hàng ngày dạy dỗ con mình, nhiều...
19/11/2017 08:10
Giáo dục Thầy, trò rơi nước mắt khi xem những thước phim và di vật về thầy Văn Như Cương Để kỷ niệm, tri ân người thầy giáo đáng kính Văn Như Cương, ngày 18/11, học sinh trường Lương Thế Vinh đã tổ chức...
19/11/2017 03:00
Những chuyện gia đình Câu chuyện ý nghĩa: Chồng tôi không làm tôi hạnh phúc Không ai có thể kiểm soát hạnh phúc của bạn mà chính bạn cần làm điều đó.
20/11/2017 00:05
Clip hot Gái trẻ mặc bikini lội ruộng bắn cá  " gây sốc "  tuần qua Cô gái có làn da trắng nõn cùng đôi chân dài thon thả hì hụi bắt cá khiến dân mạng chao đảo.
19/11/2017 16:30
Tình yêu giới trẻ hiện nay Nữ sinh Ngân hàng tựa hotgirl chủ động  " tấn công "  thầy giáo Khi kể lại câu chuyện, thầy giáo Việt Tâm không phút nào buông bàn tay nắm lấy tay cô học trò Thu Hà.
19/11/2017 14:28
Giới trẻ 2017 Thanh niên TQ hoảng loạn kể chuyện bị sốc điện chữa đồng tính Cảm giác như da trên đầu bạn đang bị côn trùng cắn cùng một lúc. Dần dần, tôi bắt đầu cảm thấy đau.
19/11/2017 13:00
Ngoại tình thời nay Bi kịch người chồng dám lén lút với bạn thân của vợ Biết tôi ngoại tình và muốn cưới bạn thân của vợ, cô ấy chỉ mỉm cười và đồng ý ly hôn.
19/11/2017 10:22
Những tâm sự hay Giật mình trước yêu cầu lạ đời của bố mẹ chồng Yêu cầu lạ đời của bố mẹ chồng tương lai làm tôi rất bất ngờ và khó xử.
19/11/2017 10:20
   
  • Các chuyên mục khác