Mô hình trường học mới: Tự quản - Tự học - Tự đánh giá

Thứ Hai, ngày 08/09/2014, 14:15

Mô hình trường học mới được Bộ GD&ĐT kỳ vọng là giải pháp sư phạm tích cực nhằm phát triển phẩm chất, năng lực người học, đảm bảo hài hoà dạy chữ - dạy người, nhưng, việc tiến tới triển khai đại trà hiện gặp nhiều khó khăn.

Ông Phạm Ngọc Định, Vụ trưởng Vụ giáo dục Tiểu học - Bộ GD&ĐT, cho biết: Mô hình trường học mới (VNEN) được triển khai từ năm học 2012-2013 ở 1.447 trường tiểu học thuộc 63 tỉnh, thành phố, trong đó chủ yếu là các trường ở vùng khó khăn. Sau hai năm thực hiện, kết quả đạt được rất khả quan.

Hầu hết học sinh ở các lớp VNEN thể hiện sự mạnh dạn, tự tin và chủ động tham gia các hoạt động giáo dục. Tình trạng dạy học áp đặt một chiều của giáo viên và lối học thụ động của học sinh được khắc phục đáng kể.

Cách thức tổ chức lớp học theo các nhóm đã tạo điều kiện cho học sinh được trải nghiệm, khám phá, tự chiếm lĩnh kiến thức. Mối quan hệ, tương tác giữa học sinh với giáo viên, và quan hệ giữa học sinh với nhau được tăng cường. Nhiều địa phương thấy mô hình hay đã chủ động triển khai thêm.

Vì thế, đến nay, trên cả nước có gần 2.500 trường tiểu học trên tổng số 15.000 trường thực hiện mô hình VNEN. Ngoài ra, từ năm học này, Bộ GD&ĐT cũng sẽ cho thí điểm mô hình VNEN ở cấp THCS tại 24 trường thuộc sáu tỉnh Lào Cai, Hà Giang, Hòa Bình, Kon Tum, Đắk Lắk, Khánh Hòa.

Mô hình trường học mới: Tự quản - Tự học - Tự đánh giá - 1

Một tiết học ở Trường Tiểu học Năm Căn, huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau. Ảnh: Quý Hiên

Ngồi học theo nhóm

Mô hình VNEN khác gì với mô hình lớp học truyền thống, thưa ông? 

Thực tiễn cho thấy, mô hình truyền thống nặng về truyền thụ kiến thức có tính áp đặt, còn VNEN khắc phục nhược điểm này, đảm bảo sự hài hòa giữa dạy chữ và dạy làm người.

Đây là giải pháp đổi mới toàn diện, có tính hệ thống, bao gồm đổi mới cách dạy, cách học, cách đánh giá, cách thức tổ chức quản lý lớp học, quản lý nhà trường và đổi mới cả cách tham gia của cha mẹ học sinh, cộng đồng trong việc tổ chức hoạt động dạy học. 

Có thể thấy sự khác biệt của mô hình VNEN so với mô hình nhà trường truyền thống trên nhiều phương diện, trong đó đáng chú ý là sự đổi mới về phương pháp.

Với mục tiêu lấy “hoạt động học” làm trung tâm, nên giáo viên không giảng giải, không truyền thụ kiến thức một chiều cho cả lớp nghe. Trong lớp, thầy cô hướng dẫn học sinh tự học theo nhóm và tập trung theo dõi các em để kịp thời hỗ trợ khi các em gặp khó khăn. Hình thức tổ chức lớp học cũng thay đổi căn bản.

Các em không ngồi hướng mặt đồng loạt lên bục giảng nữa mà ngồi học theo nhóm, có nhóm trưởng luân phiên điều hành. Mô hình này rất chú trọng hoạt động tự giáo dục của học sinh, bao gồm tự quản - tự học - tự đánh giá.

Công cụ tự quản quan trọng nhất là Hội đồng tự quản - một tổ chức của học sinh, vì học sinh, do học sinh bầu ra dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Ngoài ra, mô hình còn sử dụng các công cụ như góc học tập, góc cộng đồng, thư viện lớp học, các hộp thư “điều em muốn nói”, “hộp thư bè bạn”… để giáo dục. 

Mô hình trường học mới: Tự quản - Tự học - Tự đánh giá - 2

Ông Phạm Ngọc Định 

Cách đánh giá học sinh ở những lớp học VNEN cũng khác với lớp học truyền thống?

Đúng vậy, nhưng là ở những năm trước. Khi thực hiện mô hình VNEN, chúng tôi đồng thời triển khai đổi mới căn bản cách đánh giá học sinh. Thay vì chỉ đánh giá kết quả học tập thông qua điểm số như trước đây thì ở VNEN việc đánh giá bao gồm kết hợp định lượng (bằng cách cho điểm) và định tính (bằng nhận xét) của giáo viên, phụ huynh, học sinh trong quá trình học.

Cách đánh giá mới giảm được áp lực về điểm số, khuyến khích dạy - học thực chất, được xã hội đồng thuận. Vì thế, từ năm học 2014 - 2015, Bộ GD&ĐT đã áp dụng cách đánh giá mới ở tất cả các trường tiểu học trong cả nước chứ không chỉ thực hiện trong khuôn khổ các trường thực hiện mô hình VNEN. Đây được xem là một bước phát triển mới của giáo dục tiểu học. 

Như Tiền Phong đã có bài phản ánh, nhiều giáo viên tỏ ra lo lắng học sinh không hiểu bài khi thực hiện mô hình VNEN. Ông nghĩ thế nào về điều này?

Trong lớp, thầy cô hướng dẫn học sinh tự học theo nhóm và tập trung theo dõi các em để kịp thời hỗ trợ khi các em gặp khó khăn. Hình thức tổ chức lớp học cũng thay đổi căn bản. Các em không ngồi hướng mặt đồng loạt lên bục giảng nữa mà ngồi học theo nhóm, có nhóm trưởng luân phiên điều hành.

Lo ngại này là một thực tế, bởi lâu nay giáo viên chúng ta vẫn quen giảng giải, truyền thụ một chiều và học sinh thụ động học theo những gì giáo viên truyền đạt. Bây giờ cách dạy, cách học hoàn toàn khác.

Ban đầu chưa quen thì lo lắng học sinh không hiểu bài, nhưng nếu giáo viên biết cách theo dõi, quan sát, tập cho học sinh cách học mới và đồng hành với các em trong quá trình học tập thì không những tất cả các em đều hiểu bài mà còn học đến đâu chắc đến đấy. Tất nhiên, để thay đổi nhận thức, nhất là từ bỏ thói quen “thuyết giảng” ăn sâu vào giáo viên là không dễ, cần có quá trình. Hiện chúng tôi đã có nhiều giải pháp để hỗ trợ giáo viên.

Thành - bại phụ thuộc đội ngũ giáo viên trực tiếp

Bộ GD&ĐT vẫn chưa có kế hoạch cụ thể về việc triển khai đại trà mô hình VNEN, ít nhất là ở cấp tiểu học. Vì sao vậy, thưa ông?

Giáo dục tiểu học được xác định là bậc học nền tảng của quá trình hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực học sinh, qua hai năm triển khai mô hình VNEN cho thấy đây là giải pháp giáo dục khả thi, hiệu quả, đáp ứng được nhiều yêu cầu của đổi mới căn bản toàn diện giáo dục đào tạo. Tuy vậy, thực tiễn vẫn còn nhiều khó khăn phải tiếp tục giải quyết. Sự thành bại của mô hình phụ thuộc rất lớn vào đội ngũ giáo viên trực tiếp.

Ngay một lúc đòi hỏi cả 300.000 giáo viên của 15.000 trường tiểu học chuyển từ cách dạy giảng giải, truyền thụ một chiều sang cách dạy phát huy tính chủ động và năng lực tự học của học trò không phải là điều đơn giản. 

Mặt khác, dù việc thực hiện mô hình VNEN không đòi hỏi gì nhiều về cơ sở vật chất, nhưng điều kiện đảm bảo tối thiểu phải là tổ chức được cho học sinh học 2 buổi/ngày.

Điều quan trọng nhất là Bộ GD&ĐT cần các địa phương lưu tâm chất lượng, chứ không phải chạy theo số lượng. Vì thế, chủ trương của lãnh đạo Bộ GD&ĐT là điều kiện đến đâu, triển khai đến đó, thận trọng và chắc chắn, tránh tình trạng “làm theo phong trào”.

Năm học này và những năm học tiếp theo các địa phương vẫn sẽ tiếp tục triển khai hiệu quả mô hình VNEN và mở rộng ở những trường có điều kiện, trên tinh thần tự nguyện.

Cảm ơn ông.

Theo Quý Hiên (Tiền Phong)
Tin nóng Đề xuất giáo viên hưởng mức lương cao nhất, miễn học phí THCS Lương giáo viên được xếp cao nhất; học sinh THCS được miễn học phí; một chương trình, nhiều sách giáo khoa... là thay...
22/11/2017 17:41
Những thần đồng - thiên tài nổi tiếng TG 7 thiên tài toán học xuất chúng nhất trong lịch sử Đây đều là những tên tuổi nổi tiếng mà chúng ta đã từng tiếp xúc ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trường bởi họ là cha...
22/11/2017 17:20
Dạy con Thói quen tưởng như vô hại của cha mẹ nhưng là sai lầm rất lớn với con Nếu còn không hiểu hết tác hại cũng như mức độ của thói quen xấu này, cha mẹ sẽ làm mất lòng tin đối với con nhỏ.
22/11/2017 12:00
Giáo dục Yên Bái: Bắt Hiệu trưởng, Hiệu phó bán 6 tấn gạo của học sinh dân tộc bán trú Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng trường Phổ thông dân tộc bán trú ở xã Bản Công vừa bị bắt về tội tham ô tài sản vì đã...
22/11/2017 08:25
Giáo dục Những ngôi trường quái dị nhất hành tinh Ở rất nhiều nơi trên thế giới, có những ngôi trường lạ kỳ mà bạn khó tưởng tượng rằng nó tồn tại. Bạn có thể học cách...
22/11/2017 03:00
Những thần đồng - thiên tài nổi tiếng TG 10 thiên tài vĩ đại nhất lịch sử nhân loại Theo xếp hạng của trang web Toptenz, đây là danh sách 10 thiên tài có những phát minh vĩ đại nhất lịch sử nhân loại.
21/11/2017 17:11
Tình yêu giới trẻ hiện nay Một lần làm liều cưỡng hôn, chàng trai cưới được vợ đẹp Quá trình “lái máy bay” của anh chàng “phi công” đầy gian nan, khổ ải.
22/11/2017 16:52
Giới trẻ 2017 Bị phát hiện  " ăn chùa "  đám cưới, gái trẻ xấu hổ đập phá cả tiệc cưới Sau khi bị phát hiện ăn chùa trong đám cưới sang trọng, cô gái trẻ miệng mắng chửi, chân tay đập phá đồ.
22/11/2017 15:10
Giới trẻ 2017 Ông bố  " quốc dân "  vừa đẹp trai vừa thương vợ con Không những đẹp trai, ông bố này còn thể hiện mình là người rất thương yêu vợ con.
22/11/2017 14:39
Clip hot Cô dâu cùng dàn bê tráp xinh đẹp nổi rần rần sau một đêm Cô dâu cùng dàn bê tráp xinh đẹp đã có màn biểu diễn vũ đạo cực đẹp trên nền nhạc phim Cô Ba Sài Gòn ngay trong đám...
22/11/2017 14:12
Giới trẻ 2017 Thấy mình ngày càng giống đàn ông, cô gái kinh hoàng khi biết sự thật Bị đồng nghiệp nam hãm hại, bỏ thuốc vào nước uống hàng ngày, cô gái càng ngày càng giống đàn ông.
22/11/2017 10:28
Ngoại tình của phụ nữ Mẹ chồng gõ cửa nhà nghỉ khi con dâu ở bên nhân tình Đón tôi về từ phòng khách sạn nơi tôi hẹn người tình, hành động của mẹ chồng khiến tôi choáng váng.
22/11/2017 10:00
   
  • Các chuyên mục khác