Về bài thơ Nam quốc sơn hà: Tổng chủ biên sách ngữ văn lớp 7 lên tiếng

Thứ Ba, ngày 10/11/2015, 10:54

GS Phi cho rằng có lẽ họ thích nghe êm tai. Cái bài mọi người quen thuộc lâu nay có ưu điểm là êm tai nhưng êm tai không phải là tiêu chuẩn cao nhất. Nó có những vấn đề khác quan trọng hơn.

Chiều 9-11, GS Nguyễn Khắc Phi, Tổng Chủ biên SGK ngữ văn lớp 7, đã trao đổi với Pháp Luật TP.HCM sau những ý kiến trái chiều xung quanh việc đưa bản dịch bài thơ Nam quốc sơn hà (của Lê Thước và Nam Trân) thay vì một bản dịch vốn lâu nay đã quá quen thuộc với người dân.

GS Nguyễn Khắc Phi, cho rằng bài thơ Nam quốc sơn hà tương truyền của danh tướng Lý Thường Kiệt, ngay cả văn bản chữ Hán cũng có nhiều dị bản khác nhau, hiện có khoảng 30 dị bản.

“Khi làm sách chúng tôi cũng phải cân nhắc ngay bản chữ Hán thì nên dùng bản nào. Cuối cùng chọn bản theo Đại Việt sử ký toàn thư, tuy nhiên có đảo chữ “Tiệt nhiên phận định” trong Đại Việt sử ký toàn thư thành “Tiệt nhiên định phận”. Phiên âm chữ Hán trong bức tranh sơn mài ở Viện Bảo tàng lịch sử cũng sửa lại là “định phận” - GS Phi nói.

Về bài thơ Nam quốc sơn hà: Tổng chủ biên sách ngữ văn lớp 7 lên tiếng - 1

 Nguyên văn bản dịch bài thơ Nam quốc sơn hà  được trưng bày ở Viện Bảo tàng lịch sử.

GS Phi cho biết theo phiên âm chữ Hán được đặt trong Viện Bảo tàng lịch sử cũng có ít nhất sáu bản dịch khác nhau. Ba bản dịch trong SGK, bản dịch của GS Trần Nghĩa, Nguyên viện trưởng Viện Hán nôm, bản dịch của GS Bùi Văn Nguyên, chuyên gia đầu ngành của Văn học trung đại và bản được một số người cho là hay.

“Chúng tôi trong ban biên tập nhận định không có bản nào dịch hoàn thiện cả. Đây là văn bản cổ, nhìn ra thì đơn giản nhưng rất không đơn giản. Vì không có bản nào là hoàn thiện nên chúng tôi chọn hai bản, cái này đúng phương châm giảng dạy mới của bộ, không trói buộc vào một văn bản nào đó” - GS Phi chia sẻ.

GS Phi cho rằng có lẽ họ thích nghe êm tai. Cái bài mọi người quen thuộc lâu nay có ưu điểm là êm tai nhưng êm tai không phải là tiêu chuẩn cao nhất. Nó có những vấn đề khác quan trọng hơn.

Về bài thơ Nam quốc sơn hà: Tổng chủ biên sách ngữ văn lớp 7 lên tiếng - 2

 Bản dịch của Lê Thước - Nam Trân trong  phần bài  học chính, sách ngữ văn lớp 7, tập 1

“Lấy một ví dụ là nhược điểm của bài dịch “Sông núi nước Nam vua Nam ở/ Rành rành định phận tại sách trời/ Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm/ Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời”, từ “định phận” để nguyên không dịch, đó là từ khóa. Vì chữ “phận” có hai nghĩa, phận là địa phận, ranh giới, biên giới và phận có nghĩa là số phận, cho nên nếu không dịch thì “định phận” là số phận đã định. Nó gợi lên một liên tưởng tiêu cực. Bản dịch nói lên vấn đề bờ cõi, biên giới nên chúng tôi đã cân nhắc rất nhiều” - GS Phi phân tích.

Thứ nữa, dùng từ “vằng vặc” vừa sáng vừa rõ ràng, nó cụ thể và ý nghĩa hơn là “rành rành”.

Theo GS Phi, trong bài cũng đã giới thiệu hai bản dịch khác nữa, là bản dịch của Ngô Linh Ngọc (trong Tổng tập văn học Việt Nam, tập I, NXB Khoa học xã hội Hà Nội, 1980) và một bản dịch trên bức sơn mài ở Viện Bảo tàng lịch sử.

Về bài thơ Nam quốc sơn hà: Tổng chủ biên sách ngữ văn lớp 7 lên tiếng - 3

 Bản dịch của Ngô Linh Ngọc 

Tại sao lại đưa bản dịch của Ngô Linh Ngọc, GS Phi cho biết bản "dịch hay thứ nhất là giữ lại được chữ “đế”, còn các bản khác hầu hết đều dịch là “vua”. Đặt trong bối cảnh lịch sử, “vua” là “vương”, là cấp dưới thấp hơn “đế”".

Một điểm nữa, câu cuối cùng, dùng chữ “chuốc”, không có gì hay bằng. Đây là việc gieo gió gặt bão, gây ra thì “chuốc” lấy.

“Tôi nghĩ rằng một vài người hiểu chưa đúng nên phản ứng. Khi chọn bản dịch nào chúng tôi đã cân nhắc rất kỹ” - GS Phi nói.

Trả lời tại sao không đưa bản dịch vốn mọi người đã thuộc nằm lòng, GS Phi nói: Thứ nhất là không thể đưa hết tất cả các bản dịch, thứ hai là có từ “định phận” khiến mọi người hiểu lầm. Ngoài ra hiện nay sách, Internet rất thuận tiện để mọi người tham khảo, đọc thêm các tài liệu ở ngoài.

GS Trần Đình Sử, thành viên nhóm chủ biên sách ngữ văn 7, cho biết những bản dịch này đã có từ lâu, dịch giả cũng đều là những bậc túc nho nổi tiếng. Bản dịch của Lê Thước và Nam Trân dịch theo vần trắc, rắn rỏi và gân guốc hơn, còn dịch theo vần bằng thì nghe êm ái.

Theo Huy Hà (Pháp Luật TPHCM)
Những thần đồng - thiên tài nổi tiếng TG 24 đặc điểm chung của những thiên tài vĩ đại nhất lịch sử nhân loại Theo 1 nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng, nếu nhìn vào cuộc đời của những thiên tài vĩ đại nhất thế giới như Edison,...
23/11/2017 12:00
Giáo dục Hải Phòng: Công bố phương án thi vào 10 THPT công lập 2018-2019 Phương án được Hải Phòng duyệt chọn tổ chức thi THPT công lập 2018-2019 là 3 bài thi: Toán, Văn và bài tổ hợp 2 môn...
23/11/2017 10:15
Giáo dục Quảng Trị: Một khoa đào tạo chỉ có... 5 sinh viên Sự thật phũ phàng này đang diễn ra tại Khoa Tự nhiên thuộc Trường Cao đẳng Sư phạm (CĐSP) Quảng Trị.
23/11/2017 09:30
Giáo dục Kiến thức trong SGK của Việt Nam hiện nay mới chỉ bằng 70% so với các nước Theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới, kiến thức hiện tại trong SGK của Việt Nam mới chỉ bằng 70% so với các nước. Vì...
23/11/2017 08:20
Giáo dục Lương giáo viên cao nhất trong bảng lương sự nghiệp Đây là nội dung đáng quan tâm trong Dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục hiện hành mà Bộ GD- ĐT vừa...
23/11/2017 03:00
Tin nóng Đề xuất giáo viên hưởng mức lương cao nhất, miễn học phí THCS Lương giáo viên được xếp cao nhất; học sinh THCS được miễn học phí; một chương trình, nhiều sách giáo khoa... là thay...
22/11/2017 17:41
Tình yêu giới trẻ hiện nay Đoán mức độ hạnh phúc của vợ chồng qua một bức ảnh Chỉ một bức ảnh của cặp vợ chồng có thể tiết lộ rất nhiều về mối quan hệ và thậm chí có thể tiên đoán tương lai của...
23/11/2017 14:30
Câu chuyện về những người tạo nên vẻ đẹp từ chính đôi tay mình và tinh thần #veryspecial Vẻ đẹp của nghệ thuật sáng tạo không chỉ nằm ở sản phẩm hoàn mỹ sau cùng mà phần lớn nằm ở quá trình tìm tòi, khám...
23/11/2017 14:00
Những chuyện gia đình Vụ bé gái 1 tháng tuổi bị bạo hành: 5 tiêu chí lựa chọn người giúp việc an toàn Clip ghi lại hình ảnh một người giúp việc đánh bé gái hơn 1 tháng tuổi, tung bé lên cao, nhét khăn vào miệng để bé...
23/11/2017 13:50
Giới trẻ 2017 Phát hoảng với trào lưu khoe thân của thiếu nữ nhà giàu Singapore Tắm mình trong tiền, trần truồng lái xe, khoe ba vòng táo bạo trong những căn biệt thự tiền tỷ…
23/11/2017 11:04
Giới trẻ 2017 Đến rước dâu, chú rể cầm búa đập cửa khiến dàn phù dâu bị thương nặng Sự nhiệt tình quá mức của chú rể đã phá hoại bầu không khí đám cưới đáng lẽ phải vô cùng vui vẻ.
23/11/2017 10:45
Giới trẻ 2017 5 điều khiến phụ nữ trở nên nhàm chán và  khó yêu Phụ nữ cũng có những thói quen khiến đàn ông cảm thấy vô cùng mệt mỏi.
23/11/2017 09:00
   
  • Các chuyên mục khác