Việt Nam đã mấy lần đổi mới giáo dục?

Thứ Sáu, ngày 21/09/2012, 11:09

GS Mai Trọng Nhuận - GĐ ĐHQG Hà Nội: "Trên thế giới các nước có nền giáo dục xuất sắc như Anh, Mỹ hay Canada không bàn về đổi mới giáo dục, nhưng tại sao giáo dục của họ vẫn đổi mới? Nước trong khu vực Singapore cũng vậy, họ không đổi mới mà vẫn như đổi mới trong khi chúng ta đã qua vài lần đổi mới giáo dục".

Trong chuyên đề bàn về những "thất vọng và kỳ vọng vào nền giáo dục" trước thềm Hội nghị TƯ 6, GS. TS Mai Trọng Nhuận – Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội đã chia sẻ những suy nghĩ, trăn trở về những khó khăn khiến giáo dục nước nhà chậm thay đổi.

Theo GS. TS Trọng Nhuận thì bản thân giáo dục sẽ tự vận động và từ đổi mới, quan trọng là chúng ta có tạo điều kiện, tiền đề để cho giáo dục đổi mới hay không.

- Thưa GS Mai Trọng Nhuận, những vấn đề lớn của giáo dục Việt Nam hiện nay theo ông cần đặt vấn đề ở góc nhìn nào?

Việt Nam đã mấy lần đổi mới giáo dục? - 1

GS.TS Mai Trọng Nhuận

GS.TS Mai Trọng Nhuận: Tôi nói ở khía cạnh đổi mới giáo dục. Trên thế giới các nước có nền giáo dục xuất sắc như Anh, Mỹ hay Canada không bàn về đổi mới giáo dục, nhưng tại sao giáo dục của họ vẫn đổi mới? Nước trong khu vực Singapore cũng vậy, họ không đổi mới mà vẫn như đổi mới trong khi chúng ta đã qua vài lần đổi mới giáo dục.

Mấu chốt là họ tạo ra những tiền đề, thể chế, chính sách để giáo dục tự đổi mới và nhà nước không phải làm gì. Đổi mới thực chất chính là đổi mới cơ sở giáo dục và cơ sở quản lí giáo dục, sâu hơn nữa là đổi mới đội ngũ nhà giáo.

Bởi vì bản chất của giáo dục là tạo ra nguồn nhân lực và các sản phẩm trí tuệ, nhu cầu nguồn nhân lực thay đổi nếu không đổi mới sẽ chết, nên giáo dục phải được đổi mới. Hoạt động giáo dục đào tạo là một hoạt động đổi mới không ngừng, do tự thân của chính nó như một quá trình tự nhiên nằm ngoài ý muốn của mỗi cá nhân, tổ chức. Nhưng chúng ta đổi mới không được là vì thiếu những tiền đề và chính sách hay chính là chúng ta chưa tạo đường ray để cho giáo dục đi đúng hướng. Đó là mục tiêu mà Đảng phải làm.

- Chúng ta có thể hiểu mục tiêu của chương trình đổi mới này là gì, thưa ông?

GS.TS Mai Trọng Nhuận: Chính là tạo ra những tiền đề, thể chế, chính sách, tạo ra những tiền đề gắn với giáo dục để thực hiện đúng bản chất của giáo dục là thực hiện đổi mới không ngừng, tạo cho hoạt động giáo dục được thực hiện như tiến trình tự nhiên vốn có của nó.

Muốn vậy, nhân lực phải có phẩm chất tốt, có tầm nhìn, phù hợp với bậc nghề đào tạo, có năng lực sáng tạo, có kỹ năng nghề nghiệp, có kỹ năng sống để chuyển toàn bộ tiềm năng mình có để phục vụ xã hội.

- Ông có đề cập tới yếu tố “tầm nhìn” trong giáo dục, muốn phát triển tầm nhìn chúng ta phải làm gì?

GS.TS Mai Trọng Nhuận: Một đất nước muốn phát triển bền vững, tiến xa hơn thì mỗi người ở một vị trí khác nhau phải có tầm nhìn, tầm nhìn ở đây chủ yếu là lãnh đạo. Nếu làm mà không có tầm nhìn thì còn tổn hại hơn nhiều so với tội tham nhũng. Thất thoát tiền đó là xã hội mất, dân tộc mất, đất nước này mất cũng chỉ vì thiếu một tầm nhìn.

- Trong việc mở ra hệ tại chức, liên thông với nhiều trường đại học vừa qua phải chăng chủ trương này đang thiếu một tầm nhìn khi mà nhiều địa phương nói không với tại chức, liên thông?

GS.TS Mai Trọng Nhuận: Hai vấn đề này hoàn toàn khác nhau, việc sử dụng nhân lực tại chức và tầm nhìn có sự khác nhau. Tuy nhiên, vấn đề này cũng có, nhưng khi ta mở hệ tại chức với tầm nhìn ngắn hạn, có những công chức do nhiều lí do khác nhau, có khi phải tham gia chiến tranh mà không có cơ hội học đại học chính quy, nhưng hiện họ có năng lực, nhu cầu công việc cần để học ngoài giờ hành chính để trang bị kiến thức.

Cái cần hiện nay là mình cần có tầm nhìn dài hạn, tức là học trong giờ hay ngoài giờ hành chính thì chất lượng phải như nhau, nếu tầm nhìn được như vậy thì chuẩn hơn việc tuyển dụng kia.

- Để cho sự nghiệp giáo dục đào tạo phát triển bền vững, nhất là các đại học trọng điểm, theo ông sứ mệnh của các đại học này trong sự nghiệp đào tạo và xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao để từng bước đổi mới nền giáo dục?

GS.TS Mai Trọng Nhuận: Không có quốc giao nào phát triển nhanh mà không có các trường trụ cột đại học, Việt Nam phải mạnh dạn cho ra đời những trường như thế nhưng hiện nay công việc này vất vả vô cùng. Đại học quốc gia Hà Nội là mô hình của đổi mới giáo dục mà rất nhiều áp lực khác nhau. Nội hàm đổi mới là cơ chế quản lý được luật hóa, tạo dựng khuyến khích, nuôi dưỡng, nhằm triển khai giáo dục đạt được những kỹ năng như tầm nhìn, chuyển giao tri thức chất lượng cao.

- Theo ông, thể chế cho sự đổi mới này là gì?

GS.TS Mai Trọng Nhuận: Trong nội dung cơ chế chính sách có nội dung quan trọng là trao quyền tự chủ trách nhiệm cao, phù hợp với cơ sở giáo dục. Khi một đất nước mà phải dùng quyền lực hành chính thật nhiều để đổi mới tức là dự báo đổi mới đó không thành công. Cần trao quyền tự chủ cho các trường phù hợp với năng lực các trường để họ điều chỉnh hoạt động giáo dục phù hợp với nhu cầu xã hội.

- Tự chủ có được hiểu như đặc quyền không, thưa ông?

GS.TS Mai Trọng Nhuận: Không phải, tự chủ là bản chất của cơ sở giáo dục đại học, cũng giống như đổi mới giáo dục thì đó là tự thân và tự nhiên của hoạt động giáo dục. Không có tự chủ giáo dục đại học thì không còn là cơ sở giáo dục đại học nữa. Nó là thuộc tính có tính quyết định sống còn đến tổ chức giáo dục khác. Cốt lõi của tự chủ là định hoạt động của mình mà không phải xin phép để tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo sản phẩm trí tuệ đáp ứng yêu cầu cao của xã hội. Tự chịu trách nhiệm trước xã hội, trước luật pháp, trước các bên liên quan (người học, gia đình, đội ngũ thầy giáo).

Việt Nam đã mấy lần đổi mới giáo dục? - 2

Một lần nữa, đổi mới giáo dục lại là vấn đề nóng trước thềm Hội nghị Trung ương 6

- Ông có kỳ vọng gì ở nền giáo dục đại học sắp tới khi toàn Đảng, toàn dân tiếp tục thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục đào tạo?

GS.TS Mai Trọng Nhuận: Về cơ chế, cần khuyến khích huy động các nguồn lực, cơ chế phát hiện bồi dưỡng nhân tài trong giáo dục, đây là yếu tố vượt trội. Chính sách cơ chế hài hòa của tất cả các bên tham gia thực hiện đổi mới và hưởng lợi từ đổi mới, nếu quên đi lợi ích này thì giáo dục rất khó đổi mới.

Thứ hai, phát triển đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lí, đặc biệt là phẩm chất của cán bộ quản lí, họ phải nhận thức đúng bản chất tự nhiên của quá trình đổi mới giáo dục là hoạt động sáng tạo, phải ý thức được việc này và tạo mọi điều kiện cho quá trình hoạt động giáo dục thực hiện đúng.

Đổi mới nội dung, chương trình, phương thức đào tạo, chuyển giao công nghệ để đạt được những sản phẩm chất lượng cao, đào tạo theo hướng phát triển. Quan trọng phải có hành lang pháp lí và chế tài cho hoạt động giáo dục như tự nhiên vốn có.

Trân trọng cảm ơn ông!

Theo Xuân Trung (Báo Giáo Dục Việt Nam)
Giáo dục Đề xuất gây sốc: Luật giáo dục viết là Luật záo zụk, Quốc ca viết là cuốc ca... Việc cải tiến tiếng Việt, cải tiến chữ quốc ngữ như đề xuất của một nhà giáo mới đây là điều không thể.
25/11/2017 12:59
Giáo dục Trường ĐH sẽ có doanh nghiệp để bán kết quả nghiên cứu Đó là một trong số những thay đổi trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục Đại học, được bà...
25/11/2017 10:00
Dạy con 4 điều tưởng như vô hại của cha mẹ tác động cực xấu tới con Nhiều lời khuyên cha mẹ đưa ra với mong muốn mang lại những điều tốt nhất cho con nhưng không hề mang lại tác dụng...
25/11/2017 03:00
Những thần đồng - thiên tài nổi tiếng TG 8 thiên tài vĩ đại số 1 trong lịch sử mắc bệnh thần kinh không bình thường Newton, Einstein hay Michelangelo... đều là những thiên tài nổi tiếng trong lịch sử nhân loại nhưng ít ai biết rằng,...
24/11/2017 17:00
Thời sự Đề xuất miễn học phí: Phụ huynh có phải gánh thêm khoản khác? “Miễn học phí rồi liệu có đẻ ra một đống phí con, cháu, chắt trong trường học như kiểu thay đổi tên gọi, hình thức...
24/11/2017 16:00
Giáo dục Cả xã hội Hàn Quốc hướng về kỳ thi có ý nghĩa  ' thay đổi số phận ' Cuối cùng ngày thi quyết định cuộc đời của nửa triệu học sinh cấp 3 tại Hàn Quốc cũng được diễn ra sau hơn ba năm dài...
24/11/2017 15:00
Những tâm sự hay Lá thư của mẹ chồng đặt dưới gối làm tôi bật khóc Sau khi mẹ chồng tôi về quê, tôi dọn dẹp giường và thấy được bức thư mẹ để lại dưới gối.
25/11/2017 13:20
Những tâm sự hay Cái kết đắng ngắt cho chàng trai để quên  áo mưa  ở siêu thị Cùng bạn gái vào siêu thị mua bao cao su, anh chàng vô tình chạm mặt bố vợ tương lai.
25/11/2017 09:33
Những tâm sự hay Chung giường hơn 3 năm, chồng vẫn chỉ coi tôi như em gái Tôi đã vô cùng thất vọng và cảm thấy cuộc sống có chồng mà cô đơn cùng cực.
25/11/2017 08:16
Giới trẻ 2017 Đám cưới kéo dài 15 ngày tiêu hết 10 tỷ đồng gây  " sốt "  dân mạng Đám cưới kéo dài 15 ngày với sự xuất hiện của hàng loạt sao "khủng", đón dâu bằng siêu xe Rolls-Royce tại Bắc Ninh gây...
25/11/2017 08:00
Những tâm sự hay Cuộc sống ác mộng về đêm bên người chồng kém tuổi… Cuộc sống hôn nhân của tôi ban ngày cũng bình thường như mọi gia đình khác, nhưng đêm đến thực sự là một cơn ác mộng...
25/11/2017 07:57
Clip hot Thanh niên mạo hiểm trên nóc nhà khiến ai cũng thót tim Những pha nhào lộn và "tự sướng" trên nóc nhà chọc trời của chàng trai khiến ai cũng hết hồn.
25/11/2017 06:00
   
  • Các chuyên mục khác