Ăn nhiều vẫn không mập?

Thứ Sáu, ngày 15/06/2012, 08:00

Béo phì đã được chứng minh là yếu tố nguy cơ của nhiều bệnh tật nguy hiểm và hầu như ai cũng sợ béo. Tuy nhiên, hiện nay không ít người gầy ốm, không thể nào tăng cân dù làm đủ cách.

Vậy gầy ốm mãn tính là do đâu?

Mắc bệnh chuyển hóa, bệnh tiêu hóa...

Trước hết người quá gầy ốm cần đi khám sức khỏe tổng quát để loại trừ một số bệnh lý gây gầy ốm sụt cân. Nhiều bệnh lý gây gầy ốm sụt cân bao gồm bệnh về chuyển hóa như đái tháo đường, bệnh về tuyến giáp như bướu cổ, cường giáp, bệnh về đường tiêu hóa như viêm dạ dày tá tràng, kém hấp thu, bệnh ung thư...

Ăn nhiều vẫn không mập? - 1

Nhiều bạn trẻ khó tăng cân dù ra sức ăn uống - Ảnh: N.C.T.

Các bệnh lý này thường có triệu chứng: ăn nhiều, uống nhiều, đi tiểu nhiều (trong đái tháo đường), mất ngủ, hồi hộp, mạch nhanh trong bướu cổ cường giáp, đau bụng, đi tiêu chảy thường xuyên trong các bệnh về đường tiêu hóa và thường các bệnh này sẽ được dễ dàng chẩn đoán qua khám bệnh và xét nghiệm cận lâm sàng.

Tuy nhiên cũng có một số lớn bệnh nhân gầy ốm đến khám tại cơ sở y tế mà không tìm thấy một bất thường nào qua thăm khám và xét nghiệm. Những người này vẫn ăn uống đầy đủ, lao động sinh hoạt bình thường khỏe mạnh.

Mẫu số chung của các đối tượng này là gầy ốm từ nhỏ, ăn nhiều vẫn không mập hoặc ăn không nhiều, những người này có những giai đoạn có tăng cân hơn một chút, như sau đợt bồi dưỡng, mang thai, cho con bú... nhưng rồi lại trở về cân nặng như xưa, đâu lại vào đó.

Gầy ốm khó tăng cân cũng có những thuận lợi và khó khăn nhất định. Họ thường bị bạn bè “ghen tị” vì ăn thoải mái mà không tăng cân. Song, nhiều người quá gầy cũng gặp khó khăn do bị chê thiếu sức khỏe, sức sống.

Và cơ thể kháng lại việc tăng cân

Gen chống tăng cân sẽ làm cơ thể tiết nội tiết tố tăng trưởng nhiều hơn, từ đó tăng đốt năng lượng chống tích tụ mỡ. Tuy nhiên, lượng nội tiết tố tăng trưởng này giảm dần theo tuổi.

Qua các nghiên cứu về cân bằng năng lượng, các nhà khoa học chỉ ra rằng mỗi người chúng ta sẽ được yếu tố di truyền quyết định một mức cân nặng nào đó được gọi là mức cân nặng tự nhiên. Yếu tố di truyền quyết định, tác động đến các yếu tố nội tiết tố, chuyển hóa cơ bản, khẩu vị... và mục đích cuối cùng là duy trì cân nặng của mỗi người ở một mức được định sẵn bất chấp nỗ lực làm tăng hay giảm cân của bản thân.

Đến thời điểm này các biến thể trên gen FTO - một gen được chứng minh có vai trò trong điều hòa lượng mỡ và cân nặng cơ thể - có vai trò quan trọng trong quyết định cân nặng ở từng cá thể. Yếu tố di truyền sẽ điều hòa khẩu vị của đối tượng, nói cách khác ở cơ thể những người này có một cơ chế tự nhiên báo no cho họ khi họ ăn một lượng thực phẩm nhất định, giúp họ không bao giờ ăn vượt quá giới hạn để dẫn đến tăng cân và béo phì.

Bên cạnh đó còn có cơ chế điều hòa chuyển hóa cơ bản. Mức chuyển hóa cơ bản là mức năng lượng cần thiết tối thiểu để duy trì sự sống ở mỗi người. Ở những người gầy do di truyền, nếu họ tăng năng lượng ăn vào một cách cố tình (cố gắng bồi dưỡng ăn, uống sữa thêm để mập hơn) thì cơ thể phản ứng lại bằng cách tăng mức chuyển hóa cơ bản (có khi lên đến 30%) để đốt cháy bớt năng lượng đưa vào và kháng lại với việc tăng cân.

Cơ chế cuối cùng là thông qua nội tiết tố tăng trưởng. Gen chống tăng cân sẽ làm cơ thể tiết nhiều hơn nội tiết tố tăng trưởng, từ đó tăng đốt năng lượng chống tích tụ mỡ. Tuy nhiên, lượng nội tiết tố tăng trưởng này giảm dần theo tuổi và khi lớn tuổi nhiều người gầy có tăng cân thêm một tí do giảm bớt lượng nội tiết tố tăng trưởng.

Nếu bạn bị rơi vào hoàn cảnh này, trước tiên nên đi khám tổng quát để được chẩn đoán và điều trị một số nguyên nhân đặc biệt như đã nêu trên. Nếu bạn quá gầy, suy dinh dưỡng thì cần tư vấn điều trị tại bác sĩ dinh dưỡng, tiết chế viên để kéo cân nặng lên khỏi ngưỡng thấp nhất (chỉ số khối cơ thể BMI, được tính bằng công thức cân nặng chia bình phương chiều cao 18,5) và các biện pháp duy trì ở mức đó, ngoài ra cần một tinh thần lạc quan, chế độ ăn uống, vận động lành mạnh, điều độ.

Theo Th.BS Trần Quốc Cường (Tuổi trẻ)
Chuyện  " ngược đời " : Nói thầm khiến bệnh khản tiếng nặng hơn! Khi bị khản tiếng, người bệnh thường có thói quen thì thầm để giao tiếp với mọi người vì nghĩ rằng, như vậy thì thanh...
23/11/2017 08:00
Bệnh tiểu đường và cách điều trị Bị chèn ép ở nơi làm việc dễ  ' dính '  bệnh tiểu đường Bị chèn ép, bắt nạt ở nơi làm việc là một trong nguyên nhân tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường.
23/11/2017 06:58
Sống khỏe 6 thực phẩm giữ ấm cơ thể và tăng cường miễn dịch mùa lạnh Giữ ấm cơ thể và tăng cường hệ miễn dịch trong mùa đông lạnh giá là nhu cầu quan trọng và cần thiết đối với mọi...
23/11/2017 01:00
Sống khỏe Thêm cách chữa ngủ ngáy dễ không tưởng tượng được Ngủ ngáy là triệu chứng thường gặp, gây khó chịu cho cả người mắc phải lẫn người ở cùng.
22/11/2017 20:30
Sống khỏe Nam giới  " yêu "  mạnh mẽ hơn sau khi… triệt sản Trong khi khá nhiều quý ông lo lắng thủ thuật triệt sản thắt ống dẫn tinh sẽ làm suy yếu khả năng tình dục, nghiên...
22/11/2017 19:00
 Đốt nạng  sau 6 năm tưởng vĩnh viễn tàn phế Bị ngã từ trên mái nhà xuống đất, ông Tuấn gãy rời cổ xương đùi. Suốt 6 năm qua, ông chịu đựng những cơn đau hành hạ...
22/11/2017 16:00
4 người tử vong trong ô tô ở Sơn La Thương tâm 4 người trẻ tử vong trên chuyến xe định mệnh Vụ TNGT chiều 21/11 giữa xe con và xe tải trên QL6 qua Vân Hồ, Sơn La khiến 4 người tử vong, 1 bị thương. Sự ra đi...
23/11/2017 09:05
Thời sự Bổ nhiệm  " con ông cháu cha "  sai: Kiểm điểm, rút kinh nghiệm! Dù kiểm tra phát hiện việc bổ nhiệm con trai của nguyên phó bí thư huyện ủy không đúng quy định nhưng cá nhân, tập...
23/11/2017 08:24
4 người tử vong trong ô tô ở Sơn La Vụ 4 người tử vong trong xe ô tô: Xét nghiệm ma túy tài xế Ủy ban An toàn giao thông quốc gia vừa có văn bản gửi cơ quan chức năng yêu cầu xét nghiệm đối với lái xe trong vụ...
23/11/2017 07:02
Thời sự Chuyện chồng làm  " bà đỡ "  cho vợ ở gia đình 14 con giữa Thủ đô Bà Nguyệt lấy chồng từ năm 19 tuổi, “sòn sòn" hai năm một đứa, đến khi 47 tuổi không đẻ được nữa thì dừng lại. Hiện...
23/11/2017 00:30
Nghệ An Một phụ nữ xấu số bị cuốn vào máy trộn bê tông Người phụ nữ đang chui vào gầm máy trộn bê tông để vệ sinh dọn dẹp thì máy bất ngờ hoạt động khiến chị bị cuốn trong...
22/11/2017 20:48
Tin ngắn Miền Bắc chuyển rét đậm, Fansipan sắp xuất hiện băng giá Ảnh hưởng của không khí lạnh, miền Bắc chuyển mưa, trời rét đậm; đỉnh Fansipan khả năng xuất hiện băng giá.
22/11/2017 20:25
   
  • Các chuyên mục khác