Công dụng tuyệt vời của hoa thiên lý

Thứ Bảy, ngày 16/06/2012, 16:00

Bạn đọc Phan Thị Cúc Tần, 53 tuổi, ngụ ở An Giang hỏi công dụng của hoa thiên lý. Bà Tần cho biết ở quê bà hoa thiên lý dùng nấu canh, xào với thịt ăn rất ngon. Mới đây ra Hà Nội du lịch, bà được giới thiệu hoa dạ lý hương cũng giống y như thiên lý. “Có phải dạ lý hương cũng là thiên lý? Có tài liệu nói trong thiên lý có chứa chất alkaloid, ăn nhiều có thể chết người, đúng không?” Chúng tôi giới thiệu ý kiến trao đổi của TS.DS Lê Thị Hồng Anh, thầy thuốc ưu tú, Trung ương hội Đông y Việt Nam.

Lý này khác lý kia

Thiên lý là loại cây được trồng và ra hoa vào mùa hè, không những toả hương thơm làm mát dịu cả không gian quanh nhà, mà còn là loại thực phẩm bổ dưỡng.

Thiên lý có tên khoa học Telosma cordata (Burm. F) Merr, là dây leo quấn, thường trồng leo lên giàn, cành non có lông mịn, mủ trắng, lá có phiến hình tim, hoa ăn được, thuộc họ thiên lý (Asclepiadaceae). Trong khi đó cây dạ lý hương, có tên khoa học Cestrum nocturnum L., là cây bụi, thân nhỏ (tiểu mộc), hoá gỗ, thuộc họ cà (Solanaceae), hoa thơm nồng lúc chiều tối, không ăn được. Sự nhầm lẫn trong tên gọi hai loại hoa này có lẽ do tên địa phương, vì miền Bắc có nơi gọi thiên lý là dạ lý hương, dạ lài hương...

Độc ít bổ nhiều

Theo bảng “Thành phần hoá học thức ăn Việt Nam” của Bộ Y tế, trong 100g hoa thiên lý chứa 2,9g chất đạm; 2,8g bột đường; 3g chất xơ; 52mg canxi; 53mg phốtpho; 1,2mg sắt; 1,17mg caroten (tiền sinh tố A); 0,19mg vitamin B1; 0,13mg B; 1,1mg PP và 45mg vitamin C.

Ngoài ra, một số nghiên cứu còn ghi nhận hoa thiên lý chứa rất nhiều vitamin E, đặc biệt là kẽm và một số khoáng vi lượng khác, là chất thiết yếu cho hoạt động của cơ quan sinh dục của cây cũng như của con người. Riêng về chất alkaloid, chỉ ghi nhận có một ít trong thân dây, lá già (ngắt cuống lá sẽ thấy có một chất keo trong, lấy ngón tay bôi vào, thấy chất nhựa hơi dính tay), chưa đủ để gây ngộ độc trên động vật thí nghiệm, và hầu như hiện diện không đáng kể trong hoa. Cũng cần nói thêm, khi nhắc đến alkaloid, chúng ta thường nghĩ ngay đến hợp chất gây độc. Nhưng không hoàn toàn như thế, alkaloid là những hợp chất hữu cơ thường gặp trong nhiều loài thực vật (khoai tây, tắc, cà chua, vông nem, dừa cạn…) Alkaloid có hoạt tính sinh lý rất cao đối với cơ thể con người và động vật, nhất là đối với hệ thần kinh.

Với một lượng nhỏ alkaloid có thể là chất độc gây chết người, nhưng có khi với một liều lượng hợp lý nó là dược phẩm trị bệnh đặc hiệu (như dùng bào chế morphine có tác dụng giảm đau rất tốt hay thuốc codein giảm ho).

Công dụng tuyệt vời của hoa thiên lý - 1

Hoa thiên lý, độc ít bổ nhiều

Thương chồng nấu canh hoa lý

Vì giàu dưỡng chất, hoa thiên lý ngoài tác dụng làm rau ăn, còn được dùng chữa một số bệnh cho kết quả khá tốt, có tác dụng giải nhiệt, bổ dưỡng, giúp trẻ chóng lớn, giúp người già giảm chứng phì đại tuyến tiền liệt, tăng cường sức đề kháng cho người sử dụng. Đặc biệt, sự có mặt của chất kẽm còn có thể đẩy chì ra khỏi tinh dịch, hỗ trợ tích cực trong cải thiện tình trạng vô sinh ở nam giới bị nhiễm chì.

Ông bà xưa có câu: “Thương chồng nấu cháo le le/ Nấu canh hoa lý, nấu chè hạt sen”; cho thấy kinh nghiệm dân gian dùng hoa thiên lý làm thuốc trợ dương cho nam giới là có cơ sở khoa học.

Trong đông y, hoa thiên lý ghi nhận có vị ngọt, tính bình, giải nhiệt, chống rôm sảy, là vị thuốc an thần, giúp ngủ ngon giấc, khắc phục tình trạng lao lực, tư bổ tâm, thận, bớt đi tiểu đêm, đỡ mệt mỏi đau lưng, chống viêm, chóng lên da non, được sử dụng trị liệu trong các chứng như viêm kết mạc cấp và mạn, viêm giác mạc và mờ đục màng mắt, viêm kết mạc do sởi, trị giun kim…

Liều dùng hoa thiên lý trong các bài thuốc phổ biến từ 30g – 50g. Khi chế biến các món ăn với hoa thiên lý, lưu ý không xào nấu hoa quá chín, sẽ làm giảm đi các dưỡng chất và nát cánh hoa, mất ngon.

Theo TS.DS Lê Thị Hồng Anh (Sài gòn tiếp thị)
Sống khỏe Dấu hiệu viêm màng não ít ai ngờ mà bố mẹ phải lưu ý để cứu con Nếu không được điều trị kịp thời, viêm màng não có thể gây tử vong hay để lại những di chứng nặng nề cho trẻ. Tuy...
25/11/2017 13:00
Sống khỏe Cá chép - Bổ âm, chữa bệnh phụ nữ Cá chép không những là món ăn ngon do thịt dày và béo, ít xương dăm, thớ thịt trắng mịn, mùi vị thơm ngon... mà còn...
25/11/2017 11:30
Sống khỏe Sáng sớm đã  " gãy súng "  vì quá mạnh tay Ngày 24-11, Bệnh viện Chợ Rẫy cho biết đang điều trị cho anh H.P. (25 tuổi, quê Long An) do bị gãy dương vật.
25/11/2017 10:00
Sống khỏe Bài thuốc chữa nhức đầu, hoa mắt Đau nhức đầu là một triệu chứng thường gặp nhất trong bệnh lý của nhiều bệnh, là cảm giác chủ quan chịu ảnh hưởng do...
25/11/2017 07:24
Sống khỏe Phụ nữ mang thai hạn chế ăn những thực phẩm gì? Phụ nữ mang thai phải có một chế độ ăn uống khoa học, trong đó phải tránh những thực phẩm gây hại cho thai nhi.
25/11/2017 03:00
Sống khỏe Mẹ mang thai quá dày, con dễ tự kỷ Cơ quan Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) vừa khuyến cáo phụ nữ không nên bước vào thai kỳ lần nữa trước khi...
24/11/2017 20:30
Tin nóng Xe buýt "  chạy trên nước hoạt động, người SG xếp hàng để trải nghiệm Hàng trăm người Sài Gòn háo hức, vui mừng khi được trải nghiệm “xe buýt” chạy trên mặt nước.
25/11/2017 12:20
Trúng số độc đắc Giải đặc biệt của xổ số Vietlott lên 120 tỉ: Tỉ lệ trúng  không tưởng Đã có 7 trường hợp hụt giải jackpot “khủng” nhất của Power 6/55 chỉ trong gang tấc.
25/11/2017 11:20
Tin nóng Hoảng hồn 2 cô gái đi xe máy ngược chiều, lao vun vút trên đường vành đai 3 Nhiều lái xe hoảng hồn khi bắt gặp cảnh tượng hai cô gái đi xe máy ngược chiều, lao vun vút trên đường vành đai 3...
25/11/2017 10:26
Thời sự Dị nhân giữa đời thường: Giải mã hiện tượng  " người nam châm " Ông Tạ Quang Thanh (Giám đốc Cung Thiếu nhi TP Hải Phòng) có khả năng hút dính đồ vật, đi chân trần trên than hồng...
25/11/2017 10:00
Nhịp sống 24h  " Nữ phu "  trắng đêm đội cá nơi cửa biển! Với họ, yêu biển chính là lao động, sống gắn bó với ngư trường. Dù làm nghề đánh bắt hay đơn thuần chỉ là nữ cửu vạn...
25/11/2017 09:20
Tin nóng Vụ lăng mộ mẹ vua Dục Đức bị đào phá: Công an vào cuộc Ngày 24/11, Công an TP Huế cho biết đang phối hợp với Công an phường Thủy Xuân (TP Huế) xác minh, làm rõ vụ việc khu...
25/11/2017 08:22
   
  • Các chuyên mục khác