Đồ hộp nhiễm độc: Ăn là liệt!

Thứ Năm, ngày 17/10/2013, 08:20

Đồ hộp là một dạng thực phẩm dự trữ phổ biến từ lâu, nhưng nếu mua và sử dụng không cẩn thận, người ăn có thể bị ngộ độc. Đã có nhiều trường hợp bị liệt vận động do nhiễm độc tố của vi khuẩn Clostridium botulinum (C. botulinum) phát triển trong loại thực phẩm này.

Chân dung thủ phạm C. botulinum

C. botulinum là một loại vi khuẩn kỵ khí gram dương, có khả năng sinh nha bào (vỏ) khi gặp điều kiện sống không thuận lợi. Nha bào của vi khuẩn có thể chịu được nhiệt độ 1200C trong bốn phút. C. botulinum sống trong đất, bùn, bụi bẩn, ruột cá, ruột gia súc và đặc biệt phát triển mạnh trong thức ăn ôi thiu, môi trường kín như thịt hộp để lâu ngày. Độc tố do C. botulinum sinh ra là loại độc tố thần kinh (neurotoxin) có bản chất là chuỗi polypetide với phân tử lượng 150kDa với các type A, B, E gây độc ở người. Độc tố này có thể bị phân huỷ ở nhiệt độ 800C trong 30 phút và 1000C trong mười phút. Độc tính của neurotoxin rất mạnh, chỉ cần 0,03mg là đủ gây tử vong ở người lớn.

C. botulinum gây ra ba thể bệnh chính. Thứ nhất là thể nhiễm qua thức ăn. Tất cả các loại thức ăn đều có thể bị nhiễm nếu bảo quản không kỹ nhưng nguồn lây bệnh chủ yếu là qua các loại đồ hộp có độ axít thấp như: đậu, bắp, củ cải đường. Thịt hộp, cá hộp cũng là một nguồn lây bệnh tiềm tàng. Vi khuẩn C. botulinum phát triển trong các loại thực phẩm nói trên, sinh độc tố và nếu ăn phải loại thức ăn này, các triệu chứng sẽ xuất hiện sau 18 – 36 giờ. Cá biệt có trường hợp bệnh xuất hiện sớm sau ăn vài giờ hoặc muộn hơn, sau vài ngày. Thể bệnh thứ hai do C. botulinum gây ra là thể ở trẻ em, chủ yếu là trẻ dưới một tuổi và nhất là sáu tháng đầu sau đẻ. Nguyên nhân chủ yếu là cho trẻ ăn phải thức ăn như mật ong, sữa, bột... có nhiễm C. botulinum ở dạng nha bào. Sau khi vào đường tiêu hoá, C. botulinum sẽ phát triển và sinh ngoại độc tố.

C. botulinum không xâm nhập được qua vùng da lành, nhưng nếu da bị tổn thương thì rất dễ nhiễm bệnh. Thể nhiễm C. botulinum qua vết thương hay gặp ở người tiêm chích ma tuý, người bị các vết thương nhỏ nhưng không chú ý sát trùng đầy đủ khiến vi khuẩn xâm nhập, nhân lên và sinh độc tố.

Ngoài ra, trên thực nghiệm ở khỉ, độc tố của C. botulinum cũng có thể gây bệnh nếu được hít qua phổi.

Phát hiện và điều trị

Độc tố của C. botulinum khi vào cơ thể sẽ ngăn chặn sự giải phóng một chất dẫn truyền thần kinh là acetylcholine tại các đầu mút thần kinh tiền sinap. Vì vậy, các xung động thần kinh sẽ bị ngưng trệ dẫn đến triệu chứng liệt vận động, có thể gây liệt toàn thân. Các dấu hiệu bao gồm nói khó, khó nuốt, khô miệng, liệt mặt, liệt các dây thần kinh vận nhãn gây nhìn đôi, sụp mi; khi liệt các cơ hô hấp (cơ liên sườn, cơ hoành, cơ ức đòn chũm, cơ thang) thì gây khó thở thậm chí ngừng thở dẫn đến tử vong.

Thể bệnh nhiễm qua thức ăn thường có triệu chứng đau bụng, nôn mửa, tiêu chảy. Táo bón có thể xuất hiện sau khi đã có các triệu chứng liệt cơ. Ở trẻ em, táo bón thường là dấu hiệu đầu tiên trước khi xuất hiện yếu cơ, khóc yếu, thở yếu, chảy nước dãi, sụp mi, bỏ bú hoặc không bú được, suy hô hấp và liệt cơ toàn thân.

Đồ hộp nhiễm độc: Ăn là liệt! - 1

Nếu có nghi ngờ, tốt nhất không ăn hoặc chỉ ăn sau khi nấu chín kỹ. Ảnh: Vi Thoại

Tất cả các trường hợp nhiễm C. botulinum cần được theo dõi sát sao tại các cơ sở y tế để phát hiện dấu hiệu liệt cơ. Thuốc có hiệu quả nhất hiện nay đang được sử dụng là globulin miễn dịch botulism dùng đường tiêm tĩnh mạch (Botulism Immune Globulin Intravenous Human – BIG – IV). Kháng độc tố C. botulinum được chiết xuất từ ngựa cũng thường được sử dụng với liều 50.000 – 100.000 đơn vị. Khi đã có biểu hiện suy hô hấp, hết sức chú ý các dấu hiệu ho khạc, thở gắng sức bằng các cơ hô hấp phụ... để có chỉ định đặt ống nội khí quản cho thở máy. Tiên lượng của bệnh nhiễm C. botulinum thì tuỳ mức độ liệt cơ. Nếu đã liệt nhiều cơ, nhất là cơ hô hấp phải thở máy, tỷ lệ tử vong có thể tới 60 – 70%.

Làm sao phòng ngừa?

Dự phòng nhiễm C. botulinum chủ yếu là ăn chín uống sôi, không ăn các thức ăn nghi ngờ ôi thiu hoặc cất giữ quá lâu. Khi mua tất cả các loại thực phẩm có bao bì đóng gói, trong đó có thực phẩm đóng hộp, nên đọc kỹ hạn dùng, số đăng ký chất lượng sản phẩm, cơ sở sản xuất... để thu nhận thông tin và phát hiện hàng giả, hàng kém chất lượng. Một số loại đồ hộp được tân trang, sửa hạn dùng rất tinh vi. Dù còn hạn dùng cũng không mua, ăn các loại đồ hộp có vỏ thủng, vỡ, móp méo, gỉ sét, phồng lên, thực phẩm trong hộp đã mốc, mất màu sắc tự nhiên hoặc đổi mùi.

Nên mua thực phẩm đóng hộp bán ở các siêu thị hoặc các cửa hàng lớn vì ở đó có chế độ bảo quản đúng cách, tuân thủ các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm. Trường hợp thực phẩm đóng hộp trong điều kiện có thể dùng được nhưng còn nghi ngờ, nên luộc sôi, đun nóng kỹ trước khi ăn.

TS.BS Vũ Đức Định, Trưởng khoa hồi sức tích cực, bệnh viện E Trung ương

Theo TS.BS Vũ Đức Định, trưởng khoa hồi sức tích cực, bệnh viện E Trung ương (Sài Gòn tiếp thị)
Sống khỏe Thiên tài bậc nhất mọi thời đại tự chữa trị ung thư, dự đoán sống 144 tuổi Có bản quyền của hơn 3.500 sáng chế, gấp 3 lần so với nhà phát minh vĩ đại Thomas Edison, giáo sư Yoshiro Nakamatsu...
23/11/2017 09:50
Chuyện  " ngược đời " : Nói thầm khiến bệnh khản tiếng nặng hơn! Khi bị khản tiếng, người bệnh thường có thói quen thì thầm để giao tiếp với mọi người vì nghĩ rằng, như vậy thì thanh...
23/11/2017 08:00
Bệnh tiểu đường và cách điều trị Bị chèn ép ở nơi làm việc dễ  ' dính '  bệnh tiểu đường Bị chèn ép, bắt nạt ở nơi làm việc là một trong nguyên nhân tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường.
23/11/2017 06:58
Sống khỏe 6 thực phẩm giữ ấm cơ thể và tăng cường miễn dịch mùa lạnh Giữ ấm cơ thể và tăng cường hệ miễn dịch trong mùa đông lạnh giá là nhu cầu quan trọng và cần thiết đối với mọi...
23/11/2017 01:00
Sống khỏe Thêm cách chữa ngủ ngáy dễ không tưởng tượng được Ngủ ngáy là triệu chứng thường gặp, gây khó chịu cho cả người mắc phải lẫn người ở cùng.
22/11/2017 20:30
Sống khỏe Nam giới  " yêu "  mạnh mẽ hơn sau khi… triệt sản Trong khi khá nhiều quý ông lo lắng thủ thuật triệt sản thắt ống dẫn tinh sẽ làm suy yếu khả năng tình dục, nghiên...
22/11/2017 19:00
Tin nóng HN: Đang cháy lớn quán Karaoke cạnh hồ Linh Đàm, cột khói bốc cao Đám cháy cùng cột khói cao hàng chục mét tại quán Karaoke ở đường Linh Đàm, quận Hoàng Mai, Hà Nội khiến nhiều người...
23/11/2017 10:33
Tin nóng Sốc: Bà giúp việc hành hung, quăng quật bé gần 2 tháng tuổi… như đồ chơi Mở camera theo dõi ra xem, người mẹ bàng hoàng phát hiện con gần 2 tháng tuổi bị người giúp việc hành hung.
23/11/2017 10:03
Thời sự Cảnh sát làm  bà đỡ :  Tôi không dám đỡ đẻ cho vợ Đỡ đẻ giúp sản phụ sinh em bé an toàn giữa trời mưa giông nhưng thiếu úy cảnh sát lại không tự tin đỡ đẻ cho vợ.
23/11/2017 10:00
4 người tử vong trong ô tô ở Sơn La Thương tâm 4 người trẻ tử vong trên chuyến xe định mệnh Vụ TNGT chiều 21/11 giữa xe con và xe tải trên QL6 qua Vân Hồ, Sơn La khiến 4 người tử vong, 1 bị thương. Sự ra đi...
23/11/2017 09:05
Thời sự Bổ nhiệm  " con ông cháu cha "  sai: Kiểm điểm, rút kinh nghiệm! Dù kiểm tra phát hiện việc bổ nhiệm con trai của nguyên phó bí thư huyện ủy không đúng quy định nhưng cá nhân, tập...
23/11/2017 08:24
4 người tử vong trong ô tô ở Sơn La Vụ 4 người tử vong trong xe ô tô: Xét nghiệm ma túy tài xế Ủy ban An toàn giao thông quốc gia vừa có văn bản gửi cơ quan chức năng yêu cầu xét nghiệm đối với lái xe trong vụ...
23/11/2017 07:02
   
  • Các chuyên mục khác