Tầm bóp: Loài cây hoang dại đang được ưa chuộng, tác dụng và những nhầm lẫn

Thứ Bảy, ngày 05/08/2017, 11:31
Sự kiện: Sống khỏe , Bài thuốc dân gian

Theo Lương y Vũ Quốc Trung cây tầm bóp trong đông y là cây thuốc có tác dụng chữa bệnh, lá cây tầm bóp dùng làm rau xanh ăn và quả có tác dụng thanh nhiệt tiêu đờm.

Tầm bóp: Loài cây hoang dại đang được ưa chuộng, tác dụng và những nhầm lẫn - 1

Quả tầm bóp

Tầm bóp là cây thân thảo, cao từ 50 - 90cm, có nhiều cành nhánh. Lá tầm bóp mọc so le, hình bầu dục, chia thùy hoặc không. Hoa tầm bóp mọc đơn độc, có cuống mảnh. Quả tầm bóp mọng, tròn, nhẵn, lúc chưa chín có màu xanh, khi chín có màu đỏ. Quả có đài bao quanh bên ngoài, nhiều hạt. Tầm bóp ra hoa kết quả quanh năm, các bộ phận trên cây đều có thể sử dụng để làm thuốc.

Cây tầm bóp vị đắng, tính mát, không độc, tác dụng thanh nhiệt lợi thấp, khu đàm, chỉ khái, nhuyễn kiên tán kết. Rau tầm bóp có thể chế biến thành nhiều món ăn và đều mang đến hương vị rất lạ, hơi đắng nhưng thanh và mát. Tầm bóp luộc, nấu, xào với thịt đều rất hấp dẫn. Trong các bữa tiệc chung vui gia đình, bạn bè, tầm bóp cũng xuất hiện cùng với món lẩu. Tầm bóp không chỉ sạch mà còn rất tốt cho sức khỏe. Vì tính mát của rau nên rau có hiệu quả rất tốt cho việc chữa trị các bệnh dạ dày, giải nhiệt và trị mụn nhọt.

Giá trị nhất của cây tầm bóp là quả tầm bóp. Quả có hình tròn nhỏ như quả cà, bên ngoài được bao bọc một lớp vỏ bọc mỏng, giống hình lồng đèn nên ở một vài nơi, tầm bóp còn được gọi là cây đèn lồng hay thù lù cạnh. Kho bóp quả tầm bóp, vỏ bọc của quả bị thủng sẽ phát ra tiếng bốp nghe rất vui tai. Theo Đông y, quả tầm bóp vị chua, tính bình tác dụng thanh nhiệt, tiêu đờm.

Khi chín quả sẽ có màu đỏ rất đẹp, vị hơi chua, có thể chế biến làm mứt, thậm chí làm thuốc chữa bệnh. Những quả tầm bóp này có tác dụng rất tốt trong việc giải nhiệt, chữa các bệnh về thận, bài tiết, chữa ho, tiêu đờm,…Tầm bóp còn được dùng trị cảm sốt, yết hầu sưng đau, ho nhiều đờm, phiền nhiệt nôn nấc. Dùng 20-40g khô sắc uống. Dùng ngoài trị nhọt vú, đinh độc: Dùng 40-80g cây tươi giã vắt lấy nước cốt uống, bã thì dùng đắp; hoặc nấu nước rửa. Quả Tầm bóp ăn được và dùng chữa đờm nhiệt sinh ho, thủy thũng và đắp ngoài chữa đinh sang, rễ tươi nấu với tim lợn, chu sa dùng ăn chữa được chứng đái đường.

Ở Ấn Độ, toàn cây được sử dụng làm thuốc lợi tiểu; lá được dùng trị các rối loạn của dạ dày.

Bài thuốc có thể dùng từ cây tầm bóp

Sau đây là một số bài thuốc cây tầm bóp theo sự giới thiệu của lương y Vũ Quốc Trung:

Cây tầm bóp trị nhọt vú, đinh độc: Dùng 40 - 80gr cây tươi giã vắt lấy nước uống, bã thì dùng đắp hoặc nấu nước rửa vết đau hàng ngày.

Cây tầm bóp trị viêm họng, khan tiếng, ho khan, ho có đờm đặc, trị tiểu ít, ban đỏ, thủy đậu, bệnh tay chân miệng: Dùng 15 - 30gr cây tầm bóp khô (tươi 50 - 100gr) sắc uống trong ngày. Dùng 3 - 5 ngày liền.

Cây tầm bóp trị đái tháo đường: Rễ cây tầm bóp tươi (20 - 30gr) nấu với tim lợn và chu sa, cách 1 ngày dùng 1 lần, uống từ 5 - 7 ngày.

Dễ nhầm cây tầm bóp với cây lu lu

Tầm bóp: Loài cây hoang dại đang được ưa chuộng, tác dụng và những nhầm lẫn - 2

Cây lu lu đực dễ nhầm với cây tầm bóp

Hiện nay rất nhiều người quan tâm đến việc có mấy loại cây tầm bóp. Và nhiều người cũng nhầm lẫn cây lu lu đực với cây tầm bóp. Trong bộ sách “Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam” của tác giả giáo sư tiến sĩ Đỗ Tất Lợi, nhà xuất bản Y học Hà Nội 2004, trang 140 thì mô tả loài cây lu lu với những đặc điểm khá chi tiết cũng như công dụng lưu ý.

Lu lu là cây thân thảo cao khoảng 0,5-0,8m, thân cây có thể có nhiều cạnh. Lá mọc đơn, phiến lá hình bầu dục hoặc hình trứng dài 4-15cm, rộng 2-3cm, đặc điểm này rất dễ nhầm lẫn với các loài thuộc chi Tầm bóp (Physalis). Hoa thường mọc thành chùm với tự hoa dạng tán, tự hoa không mọc ra từ nách lá như các loài Tầm bóp (Physalis) mà mọc ra ở phía trên của nách lá. Quả hình cầu thành chùm, khi chín có màu đen. Loài này theo GSTS.Đỗ Tất Lợi nó mọc hoang dại khắp nơi, toàn bộ cây Lu lu đực đều có chứa chất độc Solanin.

Có nhiều sự trùng hợp hoặc nhầm lẫn trong tên gọi Tầm bóp, do vậy loài Lu lu đực này đôi khi vẫn thường được sử dụng trái chín để ăn như một số loài Tầm bóp. Báo cáo của Trung tâm An toàn và sức khỏe nghể nghiệp Canada (CCOHS) hợp tác Chương trình quốc tế về An toàn hóa chất (IPCS) thì ở quả xanh của loài Lu lu đực chứa nhiều độc tố Solanin hơn cả. Người ta cũng cảnh báo rằng ở lá của nó còn có chứa chất Nitrate. Nếu ăn phải một lượng lớn các quả còn xanh và lá tươi của loài cây này, sau 6-12 tiếng có thể xảy ra các hiện tượng như sốt vã mồ hôi, nôn mửa, đau bụng, tiêu chảy, rối loạn hô hấp, buồn ngủ.Việc sử dụng Lu lu đực theo tác giả Đỗ Tất Lợi thì nó nên được luộc thay nước qua một vài lần để đảm bảo an toàn tuyệt đối khi muốn dùng nó như là thực phẩm chế biến món ăn. Ngoài ra nếu ăn quả, chỉ được phép ăn quả chín và ăn số lượng ít. Đối với vai trò trong y học, nước sắc cây có thể dùng làm nước rửa vết thương, mẩn ngứa hay vết bỏng. Với dịch ép của cây tùy vào liều lượng có thể dùng trong điều trị gan hoặc bệnh ngoài da vẩy nến. Trong truyền thống sử dụng thảo dược miền bắc Ấn Độ ghi nhận nước luộc cây này và quả chín nếu dùng lượng vừa phải có công dụng giảm bớt một số bệnh về gan bao gồm vàng da.Như vậy chúng ta chỉ nên ăn trái đối với loài Tầm bóp cạnh (bên trái), chỉ ăn rau đã qua luộc thay nước trước khi xào đối với loài Thù lu đực (bên phải).

Tầm bóp: Loài cây hoang dại đang được ưa chuộng, tác dụng và những nhầm lẫn - 3

Tầm bóp hay còn gọi là cây lồng đèn, thù lù canh... Tầm bóp thường mọc hoang ở khắp nơi.

Theo Khánh Ngọc (Infonet)

Tin cùng sự kiện Sống khỏe

Sống khỏe Thêm cách chữa ngủ ngáy dễ không tưởng tượng được Ngủ ngáy là triệu chứng thường gặp, gây khó chịu cho cả người mắc phải lẫn người ở cùng.
22/11/2017 20:30
Sống khỏe Nam giới  " yêu "  mạnh mẽ hơn sau khi… triệt sản Trong khi khá nhiều quý ông lo lắng thủ thuật triệt sản thắt ống dẫn tinh sẽ làm suy yếu khả năng tình dục, nghiên...
22/11/2017 19:00
 Đốt nạng  sau 6 năm tưởng vĩnh viễn tàn phế Bị ngã từ trên mái nhà xuống đất, ông Tuấn gãy rời cổ xương đùi. Suốt 6 năm qua, ông chịu đựng những cơn đau hành hạ...
22/11/2017 16:00
Viêm gan b Người viêm gan B nên ăn gì và tránh ăn gì? Người mắc bệnh viêm gan B thường chán ăn, rối loạn tiêu hóa, khó tiêu vì vậy làm sao để tuy ăn ít nhưng vẫn đảm bảo...
22/11/2017 16:00
Viêm đường hô hấp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ Chăm sóc trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ là một công việc không hề dễ dàng khi chỉ một chút thay đổi về thời tiết cũng có thể...
22/11/2017 16:00
4 trẻ tử vong tại bệnh viện sản nhi Bắc Ninh Vụ 4 trẻ tử vong: Thêm nhiều trẻ phải theo dõi chức năng sống từng giờ Đến thời điểm này đã có 19 bệnh nhi được chuyển từ BV Sản Nhi Bắc Ninh lên tuyến trên theo dõi đặc biệt.
22/11/2017 15:30
Nghệ An Một phụ nữ xấu số bị cuốn vào máy trộn bê tông Người phụ nữ đang chui vào gầm máy trộn bê tông để vệ sinh dọn dẹp thì máy bất ngờ hoạt động khiến chị bị cuốn trong...
22/11/2017 20:48
Tin ngắn Miền Bắc chuyển rét đậm, Fansipan sắp xuất hiện băng giá Ảnh hưởng của không khí lạnh, miền Bắc chuyển mưa, trời rét đậm; đỉnh Fansipan khả năng xuất hiện băng giá.
22/11/2017 20:25
Sự kiện nổi bật 24h Nóng 24h qua: Nhặt được hàng nghìn USD, cụ ông nhờ công an tìm người đánh rơi Nhặt được 2.200 USD, cụ ông miền Tây trả lại người đánh rơi; Xác định danh tính 4 người chết trong vụ tai nạn kinh...
22/11/2017 20:00
An toàn giao thông Tin mới vụ 4 người tử vong trong xe ô tô trên quốc lộ 6 Lái xe ô tô gặp nạn được chuyển xuống Bệnh viện Việt Đức trong tình trạng chấn thương sọ não.
22/11/2017 19:45
Tin nóng Đề xuất giáo viên hưởng mức lương cao nhất, miễn học phí THCS Lương giáo viên được xếp cao nhất; học sinh THCS được miễn học phí; một chương trình, nhiều sách giáo khoa... là thay...
22/11/2017 17:41
Tin nóng Đã nhận dạng được thi thể phi công Việt tử nạn ở Anh Hiện công tác nhận dạng nạn nhân sau vụ tai nạn 2 máy bay huấn luyện đâm nhau ở Anh đã hoàn tất nhưng các cơ quan có...
22/11/2017 18:35
   
  • Các chuyên mục khác