Động lực mới cho kinh tế tư nhân: Mở rộng môi trường làm ăn

Thứ Hai, ngày 15/05/2017, 15:00
Sự kiện: Kinh Doanh

Cần cải cách, sắp xếp doanh nghiệp nhà nước để tạo dư địa, cơ hội kinh doanh cho các nhà đầu tư, doanh nghiệp kinh tế tư nhân.

Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Quản lý kinh tế trung ương (CIEM) Nguyễn Đình Cung nhận định trên thế giới, chưa có quốc gia nào phát triển thành công mà dựa vào doanh nghiệp nhà nước (DNNN). Còn ở Việt Nam, nguồn lực lại được ưu tiên cho DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), DNNN và cuối cùng mới đến DNTN. Đó là một trong những lý do khiến DNTN chưa thực sự phát triển.

Cổ phần hóa DNNN phải thực chất

TS Nguyễn Đình Cung đề nghị phải cải cách DNNN để tạo dư địa, cơ hội kinh doanh cho các nhà đầu tư, DN kinh tế tư nhân.

Động lực mới cho kinh tế tư nhân: Mở rộng môi trường làm ăn - 1

Doanh nghiệp tư nhân cần được bình đẳng để phát triển Ảnh: TẤN THẠNH

Thực chất, đây là sự phân bố lại nguồn lực cho hợp lý, chuyển nguồn vốn sang khu vực tư nhân. Theo các chuyên gia kinh tế, DNNN chỉ chiếm khoảng 0,02% tổng số DN nhưng được tiếp cận gần như toàn bộ nguồn lực của đất nước, bao gồm tất cả nguồn lực quan trọng như đất đai, dầu mỏ, tín dụng, đầu tư công…

"Trước đây, chúng ta xác định tập trung nguồn lực cho các DNNN để trở thành đầu tàu kéo nền kinh tế. Tuy nhiên, thời thế bây giờ đã đổi, nhiệm vụ dẫn dắt thị trường của các DNNN đã hoàn thiện. Muốn có nền kinh tế thị trường phải đẩy khu vực kinh tế tư nhân mạnh lên và đây là bộ phận không thể thiếu trong cộng đồng DN của bất kỳ nền kinh tế nào" - chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu đúc kết.

Tuy nhiên, quá trình cổ phần hóa (CPH), thoái vốn nhà nước tại các DN được thực hiện rất chậm. Về lượng, đến tháng 10-2016, cả nước chỉ còn 718 DNNN thuộc 19 ngành, lĩnh vực - giảm rất mạnh so với tổng số 1.369 DNNN hoạt động trong hơn 60 ngành nghề, lĩnh vực tại thời điểm năm 2011. Như vậy, xét về số lượng, đã có hơn 90% DNNN được CPH nhưng chỉ có 8% vốn nhà nước được bán ra thị trường, nhà nước vẫn nắm giữ tới 92% vốn tại các DN cổ phần.

TS Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho rằng điều quan trọng nhất khi cơ cấu lại DNNN là sẽ mở ra nhiều cơ hội mới cho các nhà đầu tư và khu vực tư nhân. DNTN được tham gia mua cổ phần, có cơ hội để trở thành nhà đầu tư chiến lược của DNNN, góp phần thay đổi cách thức quản trị, điều hành, nâng cao hiệu quả hoạt động của DN, tạo ra sự thịnh vượng cho đất nước. Quá trình rút lui của DNNN phải là quá trình tiến lên của DNTN để trở thành động lực của nền kinh tế, nếu không sẽ bị các DN FDI thâu tóm.

Thiết lập sự bình đẳng

Dù không có văn bản pháp luật nào quy định "kém" ưu tiên cho DNTN nhưng thực tế lại luôn có sự phân biệt đối xử. Điều này khiến DNTN rất khó tiếp cận đất đai, vốn, thậm chí là thông tin về chính sách.

Một kết quả điều tra của VCCI cho thấy tỉ lệ tiếp cận nguồn vốn ngân hàng của DNTN chỉ chiếm khoảng 30% trong khi các DN khác tiếp cận lên tới 70%. Nhà nước đang dành nhiều ưu đãi cho các DN lớn, trong đó chủ yếu là DNNN. Một trong những ví dụ điển hình về sự bất bình đẳng trong tiếp cận tín dụng là DNNN được ưu ái, trợ cấp vốn vay còn DNTN bắt buộc phải có thế chấp tài sản.

Ông Đinh Trọng Thắng, Trưởng Ban Chính sách đầu tư CIEM, khẳng định nếu DNNN tiếp tục giữ vai trò và nguồn lực quá lớn thì dư địa cho khu vực kinh tế tư nhân càng hẹp. Cho đến nay, các chính sách pháp luật đều bảo đảm cho người dân, DN được tự do kinh doanh. Như vậy là được bình đẳng gia nhập thị trường nhưng nếu không bảo đảm bình đẳng trong tiếp cận các yếu tố sản xuất, không cạnh tranh thì quyền tự do kinh doanh vẫn hạn chế.

Ông Thắng cho rằng việc huy động và phân bổ nguồn lực trong nhiều lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế như tài nguyên, đất đai, vốn… vẫn còn theo cơ chế hành chính xin - cho. Những lĩnh vực này phải dần chuyển sang cạnh tranh công khai để tạo khả năng tiếp cận cho khu vực kinh tế tư nhân. Sự phát triển kinh tế tư nhân rất phụ thuộc vào việc tái cơ cấu nền kinh tế cũng như cơ chế huy động, phân bổ nguồn lực.

Theo các chuyên gia kinh tế, điều quan trọng đầu tiên đối với kinh tế tư nhân là sự công bằng. Chỉ khi nhìn vào một DN, chúng ta không phân loại xem đó là DNNN hay DNTN để đưa ra các hành xử, lúc đó DNTN mới thực sự được "cởi trói".

Doanh nghiệp nhà nước vẫn được ưu ái

Đáng lưu ý, sự phân biệt đối xử lại không giảm đi, điều này thể hiện trong Báo cáo Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) những năm gần đây. Tại báo cáo kết quả điều tra PCI 2016, hơn 38% DN được hỏi vẫn cho biết "tỉnh ưu ái cho các tổng công ty, tập đoàn của nhà nước, gây khó khăn cho DN", tăng 6% so với năm 2013. Đồng thời, hơn 42% DN đồng ý "tỉnh ưu tiên thu hút đầu tư nước ngoài hơn là phát triển khu vực tư nhân trong nước", tăng 14% so với năm 2013.

Theo Tô Hà (Người lao động)

Tin cùng sự kiện Kinh Doanh

Thị trường bất động sản Đột nhập  trụ sở phi thuyền  5 tỷ đô sắp ra mắt của Apple Trụ sở có tên Apple Park có hình dáng hoành tráng như một chiếc phi thuyền đang ít nhiều gây tò mò cho toàn thế giới.
23/11/2017 18:00
Giới đầu tư nhà giàu Hà thành đang đổ tiền vào đâu? Khi kênh đầu tư vàng đang đi ngang về giá, đầu tư chứng khoán dễ gặp rủi ro và gửi tiết kiệm ngân hàng tiếp tục ở mức...
23/11/2017 16:00
Kinh Doanh Vụ chỉ được rút tối đa 5 triệu/ngày: NHNN nói gì? Ngân hàng Nhà nước cho rằng Dự thảo dự kiến mở rộng phạm vi dịch vụ tại POS, thực tế là nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu...
23/11/2017 15:30
Vì sao dự án The Golden Armor - B6 Giảng Võ gây sốt? The Golden Armor tọa lạc tại trung tâm hành chính quốc gia – quận Ba Đình – khu vực được chú trọng về cơ...
23/11/2017 14:00
Ngân hàng Bắc Á khai trương thêm điểm giao dịch mới tại Gia Lâm, Hà Nội Sáng ngày 23/11/2017, Ngân hàng TMCP Bắc Á Chi nhánh Gia Lâm tưng bừng khai trương mới Phòng giao dịch Trâu Quỳ tại...
23/11/2017 14:00
Kinh Doanh Lãi suất tiền gửi tăng - giảm đan xen Trong khi Ngân hàng TMCP Ngoại thương giảm lãi suất, nhiều ngân hàng khác lại tăng
23/11/2017 13:55
Ngày Black Friday Black Friday: Ham rẻ mua iPhone 6 giá 100USD, ai ngờ chỉ nhận được khoai tây sống Cô nàng tưởng mua được chiếc iPhone 6 chính hãng với giá hời, ai ngờ nhận được vỏ hộp điện thoại với 11 miếng khoai...
23/11/2017 18:00
FUSO khai trương đại lý chuẩn 3S đầu tiên tại Tây Nam Bộ Thương hiệu xe tải và xe khách chất lượng cao đến từ Nhật Bản FUSO và Công ty Cổ phần dịch vụ ôtô Hàng Xanh chính...
23/11/2017 16:00
Giá xe ô tô Giá ô tô giảm mạnh, nôn nóng vay mua luôn hay quyết đợi 2018? Tiết lộ của một chuyên viên tín dụng ngân hàng cỡ vừa tại Hà Nội, với cá nhân anh, số lượng khách tiếp cận làm thủ...
23/11/2017 16:00
Kinh Doanh Người Việt ăn mì gói  " khủng "  hàng đầu thế giới Tính trung bình, mỗi người Việt tiêu thụ hơn 50 gói mì/năm, đưa Việt Nam đứng top trên bản đồ tiêu thụ mì gói toàn...
23/11/2017 14:20
Khách hàng rầm rộ mua sắm siêu giảm giá kiểu Black Friday của Co.opmart Lần đầu tiên hệ thống siêu thị hàng tiêu dùng nhanh trong nước là Co.opmart và Co.opXtra thử nghiệm hình thức đồng...
23/11/2017 14:00
Tiêu chí lựa chọn cửa cuốn an toàn Khi thị trường Cửa cuốn Việt Nam đang ngày càng rối loạn với nhiều dòng sản phẩm có nhãn hiệu không rõ ràng, không...
23/11/2017 12:00
   
  • Các chuyên mục khác