"Cởi trói" cho xuất khẩu gạo: Mới giải quyết phần ngọn

Thứ Ba, ngày 17/01/2017, 11:00
Sự kiện: Kinh Doanh

Bộ Công Thương vừa bãi bỏ quyết định quy hoạch thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo, với kỳ vọng ngành lúa gạo, cứu vớt phần nào “một năm xuất gạo buồn”- năm 2016. Tuy nhiên, theo các doanh nghiệp (DN), việc cởi trói vẫn chỉ là “phần ngọn”. Cái gốc là đầu tư cho nông nghiệp, ngành lúa gạo vẫn còn rất thấp, chưa bài bản, nên gạo Việt Nam “thừa vẫn thừa, thiếu vẫn thiếu”.

Mới đây, Bộ Công Thương đã bãi bỏ Quyết định 6139 về quy hoạch thương nhân xuất khẩu gạo vốn bị các DN kêu là bất cập nhiều năm qua. Theo đó, quy định khống chế ở số lượng 150 DN đầu mối được xuất khẩu gạo, khống chế địa bàn đầu tư xây dựng kho chứa, cơ sở xay, xát thóc gạo… tại 17 tỉnh thành, hay quy định về thành tích xuất khẩu 10.000 tấn/năm cũng được gỡ bỏ.

Cởi được “một vài sợi dây”

Trao đổi với Tiền Phong, ông Phạm Minh Thiện, Giám đốc DNTN Cỏ May (Đồng Tháp) cho rằng, quyết định trên của Bộ Công Thương “giống như người bị nhiều sợi dây trói, mới cởi được một hai sợi, chứ bảo được tự do thì chưa”. “Về tổng thể vẫn chưa có gì thay đổi, vì còn vướng Nghị định 109 về kinh doanh xuất khẩu gạo và một số quy định khác, nên cơ hội làm ăn cũng không có gì mới”- ông Thiện nói.

"Cởi trói" cho xuất khẩu gạo: Mới giải quyết phần ngọn - 1

Theo ông Thiện, hiện DN của ông vẫn chưa tự xuất khẩu được gạo trực tiếp vì vướng “anh” 109. Vì thế, DN Cỏ May phải “đi vòng”, lập một công ty ở Singapore và đây cũng là thị trường xuất khẩu duy nhất của Cỏ May. Thực tế, số lượng bán cho các siêu thị và bán lẻ ở Singapore chỉ được vài trăm tấn, nhưng giá cao gấp 2-3 lần giá xuất bình thường. Ông nói: “Cái được, là sản phẩm thương hiệu Cỏ May đến trực tiếp tay người tiêu dùng và họ đánh giá cao về gạo Việt Nam”- ông Thiện nói.

“Đầu tư vào ngành lúa gạo, kể cả các đại gia, đừng nghĩ trồng lúa như nông dân thì dễ ợt. Nhảy vô rồi, trồng làm sao cho ngon, được quốc tế công nhận, lúc đó mới thấy đau đớn”.

GS Võ Tòng Xuân, chuyên gia lúa gạo

Ông chủ DN Cỏ May cho hay, một năm nay DN gần như không phát triển thị trường, giảm tới 40% lượng tiêu thụ. Trong khi thị trường nội địa chỉ có chừng mực, muốn đột phá phải xuất khẩu nhưng đang bị vướng. “Nếu xuất ủy thác, chúng tôi phải cung cấp tên tuổi khách hàng, công ty, chủng loại hàng hóa, sản phẩm, đơn giá, phương thức thanh toán… Anh là DN được ủy thác và cùng ngành, chắc cũng khó bỏ qua cơ hội này để lấy khách hàng cho mình. Do vậy, người làm ăn trong nghề, không bao giờ chấp nhận kiểu giao dịch ủy thác đó được”- ông Thiện nói.

Giám đốc DN Cỏ May trông đợi: chính phủ sẽ cho phép mọi DN tham gia ngành gạo đều có quyền xuất khẩu gạo. “Giống như ngành hàng cá tra, dù chỉ phát triển hơn chục năm nay, nhưng đã đi tới 150 quốc gia, vùng lãnh thổ. Vấn đề là sản phẩm của mình thuyết phục được thị trường”, ông Thiện nói.

Ông Phạm Thái Bình, Giám đốc Cty CP Nông nghiệp công nghệ cao Trung An (Cần Thơ) cho rằng, sau những cởi bỏ trên, cần rà soát lại nghị định 109, trong đó nên bỏ giá sàn đối với gạo xuất khẩu nhằm tránh việc DN nước ngoài lợi dụng để “đè” giá gạo Việt Nam.

Ông Bình nói: “Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) đưa ra giá sàn, bắt các DN xuất khẩu tuân thủ là bất hợp lý. Chẳng hạn giá sàn loại gạo 25% tấm là 320 USD/tấn. Giá các loại gạo khác tùy DN tính toán. Tuy nhiên, khi chúng tôi chào giá với khách hàng nước ngoài tới 330-340 USD/tấn, họ kêu trời, bảo rằng giá của hiệp hội đưa ra 320 USD/tấn, sao ông lại đòi lên cao thế! Cái này tai hại vô cùng bao nhiêu năm nay”.

Phân tích về bất cập của nghị định 109, TS Đặng Quang Vinh, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương chỉ ra rằng, VFA (chủ yếu là các tổng công ty lương thực nhà nước) đang nắm “quyền lực” quá lớn, tạo ra sự bất bình đẳng. Theo ông Vinh, tư duy quản lý trong nghị định là lạc hậu, cơ học, thiên về số lượng, không nâng cao được chất lượng gạo cũng như không làm tăng giá gạo xuất khẩu và thu nhập của nông dân.

Theo TS Vinh, với cách làm như thời gian qua, xuất khẩu gạo chỉ tăng quyền lực cho các DN xuất khẩu lớn, loại DN nhỏ ra khỏi thị trường và tạo thêm sức ép đối với nông dân. Trong khi đó, thị trường xuất khẩu kém cạnh tranh, chi phí gia nhập thị trường rất lớn, thị trường tập trung trong tay hiệp hội sẽ hạn chế sự sáng tạo của DN cũng như hạn chế xuất khẩu lúa gạo chất lượng cao, gạo đặc sản vùng miền sản lượng nhỏ.

Đừng nghĩ trồng lúa dễ ợt!

“Cởi bỏ” rào cản rồi, liệu gạo Việt có cạnh tranh được không? Ông Phạm Thái Bình cho rằng: “Mấu chốt nhất vẫn là đầu tư vào nông nghiệp quá kém. Bảo ưu đãi thế này, thế kia nhưng thực tế rất khó. Đó là cái sâu xa khiến gạo Việt Nam không cạnh tranh được”.

Theo ông Bình, hiện có nhiều loại gạo khách hàng cần mua, nhưng ta không có để bán. “Mình toàn sản xuất thừa những loại gạo người ta không cần, thiếu cái người ta cần. Thế nên, thiếu vẫn thiếu, thừa vẫn thừa. Muốn làm điều đó, phải quy hoạch lại sản xuất, theo nhu cầu người tiêu dùng. Thế giới bây giờ kén chọn lắm. Họ không ăn loại gạo trồng từ lúa bón phân, xịt thuốc vô tội vạ đâu”.

Theo ông Bình, muốn để có gạo phù hợp, chất lượng tốt, Nhà nước cũng phải đầu tư, không thể chỉ nói, rồi để nông dân và doanh nghiệp “tự bơi” được.

Theo GS Võ Tòng Xuân, chuyên gia lúa gạo, hãy nhìn cách làm của Campuchia. “Campuchia làm được vì họ tập trung vào công nghệ hiện có, rồi tuyển chọn giống lúa, rồi cho khoảng 8.000 DN vay tiền, để trang bị máy móc thiết bị sản xuất, chế biến gạo. Lúa chất lượng cao, nhà máy chế biến hiện đại, sẽ có gạo tốt và bán tốt”- GS Xuân nói.

Ông Xuân phân tích: “Các nước như Thái Lan, Campuchia trồng lúa mùa tới 5-6 tháng mới thu hoạch, không cần bón nhiều phân, sâu bệnh nhưng năng suất 3-3,5 tấn/vụ, mỗi năm một vụ. Còn mình muốn năng suất cao, trồng 3 vụ/năm. Vì thế, ông chỉ cạnh tranh năng suất cao hơn thôi, không biết bao nhiêu thuốc trừ sâu, phân bón trong lúa”.

Theo Nam Khánh (Tiền phong)

Tin cùng sự kiện Kinh Doanh

Kinh Doanh Xoài tượng, nhãn, chanh leo Sơn La chuẩn bị  " bay "  sang Úc, Thuỵ Sĩ Ông Hà Quyết Nghị - Giám đốc Sở NNPTNT tỉnh Sơn La tiết lộ với phóng viên Báo NTNN là sang năm 2018, tỉnh sẽ đưa 3...
20/11/2017 13:50
Siêu thị Co.opmart sợ hỗn loạn vì chuẩn bị tổ chức Black Friday Từ ngày mai 21/11/2017, lần đầu tiên hệ thống siêu thị hàng tiêu dùng nhanh là Co.opmart và Co.opXtra thử nghiệm...
20/11/2017 12:00
Giá xăng Hôm nay, giá xăng dầu có thể tiếp tục tăng Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, lãnh đạo một doanh nghiệp đầu mối xăng dầu ở phía Nam cho biết 15 ngày...
20/11/2017 10:30
Cây cảnh hoa cảnh Kiệt tác sanh  Phố cổ Hà Nội  giá tỷ đồng chưa bán đẹp cỡ nào? Vợ, con khóc, họ hàng can ngăn, nhưng ông Ngọ vẫn quyết bán con trâu “đầu cơ nghiệp” để lấy tiền… “chơi” cây. Sau 20...
20/11/2017 09:00
Đắt - Độc - Lạ Thưởng trà sang chảnh bằng ấm ngọc hoàng gia trị giá 218 tỷ Trên thế giới hiện chỉ còn ba chiếc ấm ngọc tương tự.
20/11/2017 08:15
Kinh Doanh Choáng với trại nấm linh chi  khủng  của kỹ sư về vườn Năm 2000, ông Nguyễn Văn Tuệ - một kỹ sư công nghệ sinh học, với khát khao xây dựng được thương hiệu và đưa sản phẩm...
19/11/2017 17:00
TP.HCM: Khan hiếm căn hộ văn phòng linh hoạt trong diện tích Nguồn cung căn hộ office-tel với diện tích linh hoạt đang trở nên khan hiếm tại trung tâm thành phố Hồ Chí Minh, khi...
20/11/2017 14:00
Giá vàng Giá vàng hôm nay (20/11): Hạ nhiệt sau tăng nóng Hôm nay 20/11, giá vàng thế giới đã hạ nhiệt sau phiên tăng nóng cuối tuần khi đồng USD dần hồi phục.
20/11/2017 11:30
Thị trường bất động sản  Há hốc mồm  với nội thất của ngôi nhà có vẻ ngoài thô ráp xù xì Ngôi nhà này chính là minh chứng tiêu biểu cho câu nói “Đừng nhìn mặt mà bắt hình dong”.
20/11/2017 11:12
Dòng vốn đổ vào BĐS nghỉ dưỡng Phú Quốc trước cơ hội đặc khu Mỗi căn biệt thự đẳng cấp ở bãi Kem Phú Quốc chỉ cách bờ biển vài bước chân, nếu so sánh với các biệt thự biển có...
20/11/2017 10:00
Thị trường bất động sản Cải tạo chung cư xuống cấp: Nhiều năm vẫn giậm chân tại chỗ Trên địa bàn cả nước, hàng nghìn chung cư cũ hiện đã xuống cấp nghiêm trọng. Nhưng sau 10 năm kể từ khi có chủ trương...
20/11/2017 09:36
Các khu căn hộ kiểu mới được lòng người mua trẻ Thị trường bất động sản cuối năm 2017 đang cho thấy bức tranh hết sức sôi động khi phân khúc căn hộ dành cho giới trẻ...
20/11/2017 08:00
   
  • Các chuyên mục khác