Hàng chục ngàn DN "chết", sao nói là bình thường?

Chủ Nhật, ngày 10/04/2016, 13:00

Hơn 20.000 doanh nghiệp giải thể, ngừng hoạt động chỉ trong một quý do gặp khó khăn.

Chiều 8-4, trò chuyện với báo chí, viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) Nguyễn Đình Cung bày tỏ nhiều băn khoăn về những vướng mắc đang cản trở doanh nghiệp (DN) phát triển.

Không bình thường

 “Một điểm mà báo chí ít nói hoặc nói không sâu là tại sao số DN ngừng hoạt động, giải thể tăng nhiều thế?” - ông Cung đặt vấn đề.

Cụ thể, giai đoạn từ khoảng 2007-2011, tức giai đoạn kinh tế gặp nhiều khó khăn nhưng số lượng DN giải thể, ngừng hoạt động chỉ bằng khoảng 15%-20% so với số thành lập mới. Thế nhưng theo số liệu của Tổng cục Thống kê, chỉ riêng trong quý I năm nay, số DN gặp khó khăn buộc phải tạm ngừng hoạt động, giải thể lên đến trên 20.000, tăng 23,9% so với cùng kỳ năm trước, trong khi số thành lập mới cũng chỉ đạt 23.767. Như vậy, tỉ lệ DN giải thể, ngừng hoạt động bằng 84% so với thành lập mới.

“Có người nói điều này là bình thường nhưng đó là cách nói an ủi nhau, thiếu trách nhiệm. Vì nếu xem xét kỹ thì không bình thường chút nào” - ông Cung khẳng định.

Theo Viện trưởng CIEM, nguyên nhân dẫn đến tình trạng hàng loạt DN “chết” có thể do chi phí sản xuất tăng lên, doanh thu giảm xuống. Bởi nếu làm ăn tốt thì chả ai bỏ kinh doanh, giải thể hàng loạt như thế.

Lời ông Cung nói là có cơ sở khi hầu hết những gì DN đang phải trả cho chi phí sản xuất, quản trị đã tăng lên rất nhiều. Đơn cử lãi suất tăng, các chi phí về lao động, bảo hiểm, công đoàn và nhiều khoản thuế cũng tăng như thuế môn bài đề xuất tăng hai ba lần; thuế môi trường, chi phí vận tải, phí đường bộ, đường cao tốc... cũng tăng. “Không thấy một khoản nào giảm để kích thích sản xuất kinh doanh, tạo thuận lợi cho DN phát triển” - ông Cung nhận định.

Hàng chục ngàn DN "chết", sao nói là bình thường? - 1

Cần giảm bớt gánh nặng thuế, phí để doanh nghiệp phát triển bền vững. Ảnh: Cao Thăng

Gánh nặng thuế, phí đè doanh nghiệp

Lý do cho việc tăng chi phí như nhiều chuyên gia và cả ông Cung cũng nhận định: Ngân sách thất thu và chênh lệch bội chi đã khiến các khoản thu tăng lên theo kiểu “tận thu”.

Ông Cung nói: “Có những khoản trước đây không phải thu nhưng giờ lại thu. Những khoản nào có thể thu là thu ngay. Và tất cả điều này cản trở sự tiến bộ của Luật DN, Luật Đầu tư và những cởi mở của Nghị quyết 19 của Chính phủ”.

Áp lực tăng thu để giảm bội chi ngân sách tạo tâm lý lo lắng cho DN, đè nặng DN. Đây cũng có thể là một trong những nguyên nhân khiến DN giải thể nhiều, sức lực của DN tư nhân bị xói mòn, hao tổn rất lớn.

“Đáng lẽ ra thời kỳ này phải là thời kỳ nuôi dưỡng, nâng đỡ, tạo ra một tinh thần khởi sự DN, khởi nghiệp kinh doanh nhưng lại không có động lực mà chúng ta đang nhìn thấy. Đó là những điều bất thường” - ông Cung nói và cho rằng: Đứng trước yêu cầu phát triển kinh tế trong nước và hội nhập, lẽ ra các chính sách phải nâng cao năng lực DN trong nước nhưng tình hình lại không như thế. Đây là một vấn đề nghiêm trọng.

Một rừng các điều kiện kinh doanh

Công nhận vai trò của Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Bùi Quang Vinh trong việc tạo ra những sự kiện cải cách, với sự góp sức của nhiều chuyên gia và báo chí, ông Cung đặc biệt nhấn mạnh đến những thay đổi tích cực từ Luật DN và Luật Đầu tư.

Theo đó, quyền tự do kinh doanh được quy định trong hai luật này đã được đẩy lên tột độ đúng như Hiến pháp 2013 quy định, giảm rủi ro pháp lý cho những người kinh doanh. Trước đó, nhiều giám đốc, tổng giám đốc đã vào tù tạo nên một tâm trạng bấp bênh nơi những người kinh doanh.

“Nhưng với Luật DN và Luật Đầu tư, người dân có quyền kinh doanh những gì pháp luật không cấm và nếu họ kinh doanh những gì pháp luật không cấm thì cũng đồng nghĩa không cần đăng ký, không cần báo cáo. Không thể xử lý hình sự những hành vi không đăng ký, không báo cáo vì đó là quyền con người được hiến định” - ông Cung nói.

Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn tới 267 ngành nghề kinh doanh có điều kiện. “Con số này thực tế là quá lớn, quá nhiều trong một nền kinh tế bình thường” - ông Cung nhận định. Và từ 267 điều kiện kinh doanh này sẽ phái sinh ra một rừng các điều kiện khác.

“Điều này hạn chế tính sáng tạo, tính đa dạng hóa sản phẩm và đa dạng hóa việc cung cấp sản phẩm tốt hơn” - ông Cung nhận định và đưa ra ví dụ về các hãng taxi hiện nay chẳng mấy khi giảm giá khi giá dầu giảm làm minh chứng. Bởi những người kinh doanh không có “sự đe dọa” để làm tốt hơn. Nguy cơ tồn tại để tốt hơn là không có.

Một cách mạnh mẽ, ông Cung nói về sự không cần thiết của các điều kiện kinh doanh: “Nếu bỏ hết đi cũng chả sao. Bởi điều kiện kinh doanh chỉ mới là điều kiện gia nhập thị trường. Phải thay đổi cách quản lý bằng hậu kiểm. Tức là cần quản lý đầu ra của sản phẩm bằng các tiêu chuẩn, quy chuẩn chất lượng mà Việt Nam đã có” - ông Cung nói.

Chẳng hạn đối với việc quản lý vận tải hành khách, chỉ cần xe tốt, đảm bảo tiêu chuẩn an toàn và môi trường, lái xe đủ các tiêu chuẩn thì được kinh doanh vận tải. Điều này có nghĩa không nên phân biệt xe chạy tuyến, xe hợp đồng.

Theo ông, tư duy quản lý hiện nay của chúng ta không thúc đẩy cạnh tranh, mà ngược lại đôi khi còn phản cạnh tranh, phản thị trường. Trong khi chỉ có cạnh tranh lành mạnh mới khuyến khích sản xuất. “Lẽ ra phải dẹp buôn lậu để thúc đẩy sản xuất nhưng chúng ta lại hạn chế cạnh tranh” - ông Cung kết luận.

Có được tự do kinh doanh vàng tài khoản?

Hàng trăm thông tư của các bộ, ngành cụ thể hóa điều kiện kinh doanh của Luật DN và Luật Đầu tư nhưng thực ra là đặt ra điều kiện kinh doanh. Hiện nay điều kiện kinh doanh vẫn là vướng mắc lớn nhất trong việc thi hành hai luật này.

Kinh doanh vàng tài khoản (sàn vàng) không có trong danh mục cấm cũng như kinh doanh có điều kiện thì có được tự do kinh doanh không? Hoặc dự thảo nghị định quy định về các điều kiện kinh doanh đối với dịch vụ hòa giải thương mại đang trình Chính phủ nhưng ngành nghề này lại không có trong số 267 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện?

Luật sư TRƯƠNG THANH ĐỨC, thành viên Tổ công tác thi hành Luật DN, Luật Đầu tư

Nhìn lại thời gian qua, vì để ổn định vĩ mô nên sự can thiệp hành chính của Nhà nước vào nền kinh tế là rất nhiều. Các ngành đều bị can thiệp và tình trạng này trở nên phổ biến.

Bởi vậy, những tiến bộ của Luật DN, Luật Đầu tư và Nghị quyết 19 dường như mới chỉ dừng lại trên giấy tờ, văn bản, còn tác động thực chất đến nền kinh tế thì còn khoảng cách xa.

Ông NGUYỄN ĐÌNH CUNG

Theo Chân Luận (Pháp luật TPHCM)
Ngày Black Friday Black Friday: Ham rẻ mua iPhone 6 giá 100USD, ai ngờ chỉ nhận được khoai tây sống Cô nàng tưởng mua được chiếc iPhone 6 chính hãng với giá hời, ai ngờ nhận được vỏ hộp điện thoại với 11 miếng khoai...
23/11/2017 18:00
FUSO khai trương đại lý chuẩn 3S đầu tiên tại Tây Nam Bộ Thương hiệu xe tải và xe khách chất lượng cao đến từ Nhật Bản FUSO và Công ty Cổ phần dịch vụ ôtô Hàng Xanh chính...
23/11/2017 16:00
Giá xe ô tô Giá ô tô giảm mạnh, nôn nóng vay mua luôn hay quyết đợi 2018? Tiết lộ của một chuyên viên tín dụng ngân hàng cỡ vừa tại Hà Nội, với cá nhân anh, số lượng khách tiếp cận làm thủ...
23/11/2017 16:00
Kinh Doanh Người Việt ăn mì gói  " khủng "  hàng đầu thế giới Tính trung bình, mỗi người Việt tiêu thụ hơn 50 gói mì/năm, đưa Việt Nam đứng top trên bản đồ tiêu thụ mì gói toàn...
23/11/2017 14:20
Khách hàng rầm rộ mua sắm siêu giảm giá kiểu Black Friday của Co.opmart Lần đầu tiên hệ thống siêu thị hàng tiêu dùng nhanh trong nước là Co.opmart và Co.opXtra thử nghiệm hình thức đồng...
23/11/2017 14:00
Tiêu chí lựa chọn cửa cuốn an toàn Khi thị trường Cửa cuốn Việt Nam đang ngày càng rối loạn với nhiều dòng sản phẩm có nhãn hiệu không rõ ràng, không...
23/11/2017 12:00
Thị trường bất động sản Đột nhập  trụ sở phi thuyền  5 tỷ đô sắp ra mắt của Apple Trụ sở có tên Apple Park có hình dáng hoành tráng như một chiếc phi thuyền đang ít nhiều gây tò mò cho toàn thế giới.
23/11/2017 18:00
Giới đầu tư nhà giàu Hà thành đang đổ tiền vào đâu? Khi kênh đầu tư vàng đang đi ngang về giá, đầu tư chứng khoán dễ gặp rủi ro và gửi tiết kiệm ngân hàng tiếp tục ở mức...
23/11/2017 16:00
Kinh Doanh Vụ chỉ được rút tối đa 5 triệu/ngày: NHNN nói gì? Ngân hàng Nhà nước cho rằng Dự thảo dự kiến mở rộng phạm vi dịch vụ tại POS, thực tế là nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu...
23/11/2017 15:30
Vì sao dự án The Golden Armor - B6 Giảng Võ gây sốt? The Golden Armor tọa lạc tại trung tâm hành chính quốc gia – quận Ba Đình – khu vực được chú trọng về cơ...
23/11/2017 14:00
Ngân hàng Bắc Á khai trương thêm điểm giao dịch mới tại Gia Lâm, Hà Nội Sáng ngày 23/11/2017, Ngân hàng TMCP Bắc Á Chi nhánh Gia Lâm tưng bừng khai trương mới Phòng giao dịch Trâu Quỳ tại...
23/11/2017 14:00
Kinh Doanh Lãi suất tiền gửi tăng - giảm đan xen Trong khi Ngân hàng TMCP Ngoại thương giảm lãi suất, nhiều ngân hàng khác lại tăng
23/11/2017 13:55
   
  • Các chuyên mục khác