Thị trường gạo thế giới xáo trộn vì Trung Quốc

Thứ Tư, ngày 09/01/2013, 08:54

Trên thị trường gạo thế giới, một khách mua lớn và đầy bất ngờ đã nổi lên trong năm qua. Đó là Trung Quốc.

Tờ Wall Street Journal cho biết, trong suốt nhiều thập kỷ, hoạt động sản xuất gạo bùng nổ của Trung Quốc cho phép nước này xuất khẩu ròng gạo. Tuy nhiên, quốc gia tiêu thụ gạo lớn nhất thế giới này giờ đã trở thành một nước nhập khẩu gạo cỡ bự.

Theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp Mỹ, trong năm 2012, Trung Quốc đã nhập khẩu khối lượng gạo kỷ lục 2,6 triệu tấn. Xu hướng đẩy mạnh nhập khẩu gạo của nước này đã bắt đầu từ năm 2011, năm mà Trung Quốc nhập 575.000 tấn gạo. Trong suốt 40 năm trước đó, Trung Quốc chỉ có 4 năm nhập khẩu ròng gạo.

Động thái trên của Trung Quốc đã gây ra những băn khoăn và tranh cãi trong ngành gạo quốc tế, khi mà các nhà phân tích và giới giao dịch cố gắng tìm hiểu lý do đằng sau nhu cầu gạo đầy bất ngờ của quốc gia đông dân nhất thế giới, và điều này có ý nghĩa gì đối với giá gạo quốc tế cũng như nền kinh tế toàn cầu.

Một số nhà phân tích tin rằng, việc Trung Quốc đẩy mạnh mua gạo xuất phát từ nhu cầu tăng mạnh của người tiêu dùng nước này. Những người theo quan điểm này nhận định, cho dù Trung Quốc đã tăng sản lượng gạo 9 năm liên tiếp, thì mức sản lượng hiện nay vẫn chưa đủ đáp ứng nhu cầu trong nước. Nếu nhận định này là thật, thì việc Trung Quốc tăng cường nhập gạo có thể là sự khởi đầu cho một cuộc chuyển biến lớn và kéo dài trên thị trường gạo toàn cầu. Nếu vậy, sẽ xuất hiện những lo ngại liệu thế giới có đủ nguồn cung gạo hay không, và giá gạo sẽ đi lên.

“Nếu tốc độ nhập gạo của Trung Quốc như trong năm nay duy trì, thì mối lo sẽ là liệu phần còn lại của thế giới có đủ khả năng bù đắp cho nhu cầu gạo bị thiếu hụt của Trung Quốc”, ông Cheng Fang, một chuyên gia kinh tế cấp cao thuộc Tổ chức Nông lương Liên hiệp quốc (FAO) nhận định.

Một số chuyên gia khác lại đưa ra một lý do đơn giản hơn. Họ cho rằng, mức giá gạo mà Chính phủ Trung Quốc đặt ra quá cao so với giá loại gạo tương đương trên thị trường quốc tế. Vì vậy mà các thương nhân Trung Quốc mua gạo với giá rẻ hơn từ Việt Nam, Pakistan và Ấn Độ để đem về nước bán kiếm lãi lớn.

Cách làm này đã sinh lợi nhiều hơn trong những tháng gần đây. Theo giới thương nhân, vào giữa tháng 12 vừa rồi, giá gạo trung bình của Việt Nam vào khoảng 410 USD/tấn, so với mức giá gạo tương tự tại Trung Quốc là 635 USD/tấn.

Thị trường gạo thế giới xáo trộn vì Trung Quốc - 1

Theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp Mỹ, trong năm 2012, Trung Quốc đã nhập khẩu khối lượng gạo kỷ lục 2,6 triệu tấn. 

Ông Thomas Pugh, một chuyên gia kinh tế về hàng hóa cơ bản của hãng nghiên cứu Capital Economics có trụ sở ở London, nhận xét, ở Trung Quốc đang tồn tại hai thị trường gạo riêng biệt. Nông dân Trung Quốc bán gạo cho Chính phủ, nhưng người tiêu dùng nước này lại mua gạo nhập từ nước ngoài. Kết quả là, một lượng gạo lớn mà Chính phủ thu mua bị cất trong kho, thay vì được đem ra chế biến và tiêu dùng. Một khi khoảng cách giữa giá gạo ở Trung Quốc với thế giới thu hẹp, thì nhập khẩu gạo của nước này sẽ giảm trở lại.

Cho dù lập luận nào là chính xác, thì việc Trung Quốc tăng mạnh nhập khẩu gạo cũng có ảnh hưởng lớn tới giá gạo thế giới. Nếu xuất phát từ nhu cầu tiêu thụ gạo tăng, xu hướng này có thể sẽ đẩy giá gạo thế giới tăng cao trong mấy năm hoặc thậm chí là những thập kỷ tới đây. Còn nếu đây là một cách phản ứng trước chính sách giá gạo của Chính phủ Trung Quốc, giá gạo toàn cầu có thể rơi vào thế dễ bị tổn thương nếu các chính sách này bị đảo ngược.

Ở thời điểm hiện tại, giá gạo thế giới chủ yếu được thiết lập giữa các chính phủ với các khách hàng lớn. Tại Mỹ, giá gạo giao sau đã thu hẹp biên độ dao động trong năm qua, chủ yếu bởi Trung Quốc không mua gạo từ Mỹ. Một số nông dân sản xuất lúa gạo tại Mỹ đã nhận thấy điều này và lên tiếng thúc giục Bộ Nông nghiệp Mỹ cùng các nhà chức trách Trung Quốc cho gạo Mỹ được xuất sang Trung Quốc.

Đường hướng chính sách về giá gạo của Trung Quốc là quan trọng, bởi gạo là lương thực chính của hơn một nửa dân số thế giới. Giá gạo là một trong những tâm điểm chú ý của các chuyên gia kinh tế quốc tế. Giá gạo tăng có thể kéo giá các loại lương thực khác như lúa mỳ và ngô tăng theo. Vào năm 2009, giá gạo tăng mạnh đã đẩy giá nhiều loại ngũ cốc chủ chốt khác leo thang.

Hầu hết các nước tiêu thụ gạo lớn đều đồng thời là những nước sản xuất gạo lớn, khiến lượng gạo trong thương mại toàn cầu chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng sản lượng gạo của thế giới. Trong năm 2012, chỉ có 37,3 triệu tấn gạo được giao dịch toàn cầu, chiếm 7,7% tổng sản lượng - theo số liệu của FAO. Trung Quốc tiêu thụ khoảng 140 triệu tấn gạo mỗi năm, nên bất kỳ biến động nào trong hoạt động nhập gạo của Trung Quốc cũng có thể có ảnh hưởng lớn tới giá gạo thế giới.

Một số nhà phân tích của FAO đang nỗ lực tìm hiểu kỹ hơn về kho gạo của Trung Quốc. Các chuyên gia này cho rằng, lượng gạo nhập khẩu tăng và giá gạo trong nước cao cho thấy, có thể lượng gạo tồn kho của Trung Quốc không lớn như dự báo.

Nhập khẩu gạo của Trung Quốc tăng đã khiến FAO đặt câu hỏi xung quanh những con số ước tính của chính cơ quan này về kho gạo của Trung Quốc. Hiện tại, FAO ước tính Trung Quốc có 93,7 triệu tấn gạo tồn kho tính đến cuối tháng 9 năm ngoái. Số lượng gạo tồn kho này đủ cho cả nước Trung Quốc dùng trong 8 tháng rưỡi, một mức cao chưa từng có.

“Chúng tôi nghĩ con số ước tính này là quá cao”, ông Fang phát biểu, đồng thời nói thêm rằng, FAO đang làm việc với Chính phủ Trung Quốc và sẽ điều chỉnh lại số liệu sau khi tiến hành các điều tra và phân tích. Hiện không có số liệu chính thức nào về lượng gạo trong các kho chứa ở Trung Quốc, vì phần lớn lượng gạo tồn kho này nằm trong tay người nông dân và rất khó để thống kê.

Số liệu từ Bộ Nông nghiệp Mỹ cũng cho thấy, việc Trung Quốc đẩy mạnh nhập khẩu gạo cũng một phần do nhu cầu cơ bản cần có thêm gạo của nước này. Bộ Nông nghiệp Mỹ ước tính rằng, nhu cầu gạo của Trung Quốc sẽ vượt sản lượng gạo của nước này 1 triệu tấn trong năm nay, và năm 2014 sẽ là một năm nhập khẩu ròng gạo nữa của Trung Quốc. Tính đến cuối vụ thu hoạch tháng 6-7, lượng gạo tồn kho của Trung Quốc được phía Mỹ ước tính ở mức 45,85 triệu tấn, bằng chưa đầy 4 tháng tiêu thụ. 

Theo An Huy (Vneconomy)
Siêu thị Co.opmart sợ hỗn loạn vì chuẩn bị tổ chức Black Friday Từ ngày mai 21/11/2017, lần đầu tiên hệ thống siêu thị hàng tiêu dùng nhanh là Co.opmart và Co.opXtra thử nghiệm...
20/11/2017 12:00
Giá xăng Hôm nay, giá xăng dầu có thể tiếp tục tăng Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, lãnh đạo một doanh nghiệp đầu mối xăng dầu ở phía Nam cho biết 15 ngày...
20/11/2017 10:30
Cây cảnh hoa cảnh Kiệt tác sanh  Phố cổ Hà Nội  giá tỷ đồng chưa bán đẹp cỡ nào? Vợ, con khóc, họ hàng can ngăn, nhưng ông Ngọ vẫn quyết bán con trâu “đầu cơ nghiệp” để lấy tiền… “chơi” cây. Sau 20...
20/11/2017 09:00
Đắt - Độc - Lạ Thưởng trà sang chảnh bằng ấm ngọc hoàng gia trị giá 218 tỷ Trên thế giới hiện chỉ còn ba chiếc ấm ngọc tương tự.
20/11/2017 08:15
Kinh Doanh Choáng với trại nấm linh chi  khủng  của kỹ sư về vườn Năm 2000, ông Nguyễn Văn Tuệ - một kỹ sư công nghệ sinh học, với khát khao xây dựng được thương hiệu và đưa sản phẩm...
19/11/2017 17:00
Kinh Doanh Nước mắt ở làng nghề nuôi trồng thủy sản sau bão dữ Hơn 10 ngày kể từ khi cơn bão số 12 (Damrey) đi qua, tàn phá nặng nề địa bàn Phú Yên, Khánh Hòa, trên gương mặt ngư...
19/11/2017 14:00
Giá vàng Giá vàng hôm nay (20/11): Hạ nhiệt sau tăng nóng Hôm nay 20/11, giá vàng thế giới đã hạ nhiệt sau phiên tăng nóng cuối tuần khi đồng USD dần hồi phục.
20/11/2017 11:30
Thị trường bất động sản  Há hốc mồm  với nội thất của ngôi nhà có vẻ ngoài thô ráp xù xì Ngôi nhà này chính là minh chứng tiêu biểu cho câu nói “Đừng nhìn mặt mà bắt hình dong”.
20/11/2017 11:12
Dòng vốn đổ vào BĐS nghỉ dưỡng Phú Quốc trước cơ hội đặc khu Mỗi căn biệt thự đẳng cấp ở bãi Kem Phú Quốc chỉ cách bờ biển vài bước chân, nếu so sánh với các biệt thự biển có...
20/11/2017 10:00
Thị trường bất động sản Cải tạo chung cư xuống cấp: Nhiều năm vẫn giậm chân tại chỗ Trên địa bàn cả nước, hàng nghìn chung cư cũ hiện đã xuống cấp nghiêm trọng. Nhưng sau 10 năm kể từ khi có chủ trương...
20/11/2017 09:36
Các khu căn hộ kiểu mới được lòng người mua trẻ Thị trường bất động sản cuối năm 2017 đang cho thấy bức tranh hết sức sôi động khi phân khúc căn hộ dành cho giới trẻ...
20/11/2017 08:00
Doanh nhân và 1001 cách làm giàu Con đường thành công của Kazuo Hirai, sếp Nhật lập dị của Sony Nét độc đáo trong phong cách lãnh đạo của Kazuo Hirai đã vực dậy doanh thu của tập đoàn Sony nói chung và bộ phận...
20/11/2017 05:00
   
  • Các chuyên mục khác