Thương hiệu gạo Việt: 30 năm vẫn loay hoay

Thứ Hai, ngày 04/05/2015, 13:41

Gần 30 năm xuất khẩu gạo, nhưng đến nay Việt Nam vẫn chưa có thương hiệu gạo Việt trên thế giới. Báo cáo của Bộ NN&PTNT gửi lên Thủ tướng, mới đây đề cập đề án phát triển thương hiệu gạo Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến 2030, với kỳ vọng gạo Việt sẽ có chỗ đứng trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Hai bộ chủ lực còn yếu về phát triển thị trường

Theo Bộ NN&PTNT, hiện Việt Nam đang đứng thứ 3 thế giới về xuất khẩu gạo, trong đó tới 90% là từ vựa lúa Đồng bằng sông Cửu Long. Nếu năm 2006, cả nước chỉ xuất khoảng 4,7 triệu tấn, trị giá gần 1,2 tỷ USD, thì đến năm 2014, xuất khẩu gạo khoảng 6,5 triệu tấn, giá trị 2,85 tỷ USD.

Thương hiệu gạo Việt: 30 năm vẫn loay hoay - 1

Gần 30 năm qua, Việt Nam chưa tạo dựng được thương hiệu gạo Việt trên thị trường thế giới Ảnh: Phương Chăm.

Tuy số lượng xuất khẩu hằng năm lớn, nhưng theo các doanh nghiệp (DN), thị trường xuất khẩu gạo Việt Nam đang gặp khó khăn dồn dập, bởi sự cạnh tranh từ những đối thủ như Thái Lan, Ấn Độ, Pakistan. Lý do cố hữu lâu nay khiến gạo Việt lép vế trên thị trường là do chưa có thương hiệu. Thực tế, điểm yếu nhất của gạo Việt Nam là thiếu đồng đều về chất lượng, chủ yếu phân chia theo tỷ lệ tấm, thông dụng 5%, 15%, 25%. 

Gạo Việt Nam có lợi thế trên thị trường chủ yếu gạo trắng, hạt dài, nhưng không có tên giống. Trong khi đó, thị trường xuất khẩu gạo của Việt Nam lâu nay chủ yếu tới các nước Nam Á và Đông Nam Á, Trung Đông, châu Phi, Mỹ La tinh. Chưa kể, một lượng gạo khá lớn lâu nay xuất theo đường tiểu ngạch sang Trung Quốc (thị trường dễ tính, với trung bình hằng năm cũng trên 1-1,5 triệu tấn).

Theo các chuyên gia, tham gia các hiệp định thương mại như Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), hiệp định thương mại với Liên minh châu Âu (EU)… sẽ giúp gạo Việt Nam thâm nhập vào những thị trường khó tính như Mỹ, Nhật Bản, EU. Tuy nhiên, mối lo về chất lượng, an toàn thực phẩm và mức độ định vị sản phẩm trên thị trường các nước, khiến gạo Việt Nam gặp nhiều thách thức.

Mặt khác, sự chủ động xây dựng các kênh phân phối, tiếp cận thị trường quốc tế theo các kênh hàng riêng của DN còn hạn chế, nên khả năng định vị gạo Việt Nam với người tiêu dùng các nước còn yếu.

GS Võ Tòng Xuân, chuyên gia hàng đầu về lúa gạo, cho rằng, gạo xuất khẩu Việt Nam lâu nay được hệ thống thương lái thu gom từ nhiều nơi, nhiều loại giống; sau đó DN chế biến, đấu trộn đem đi xuất khẩu. Gạo trộn “năm cha bảy mẹ” như thế, không thể đăng ký nhãn hiệu, thương hiệu, từ đó không có sản phẩm để đi xúc tiến thương mại.

GS Xuân chia sẻ, có lần ông đi hội chợ tại Thái Lan mà thấy chạnh lòng, khi thấy hơn chục thương hiệu gạo, thậm chí cả Campuchia cũng có công ty xuất khẩu tham gia; trong khi Việt Nam, một trong những nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới, lại không có doanh nghiệp nào góp mặt.

Thực tế, lâu nay, việc xúc tiến thương mại cho lúa gạo (cũng như nhiều nông sản khác) từ hai bộ chủ lực Bộ Công Thương và Bộ NN&PTNT còn yếu, thiếu chiến lược dài hơi, tạo động lực cho DN xuất khẩu gạo có chất lượng.

“Mất mấy lứa bò, mới lo làm chuồng”

Theo ông Phạm Văn Dư, Phó Cục trưởng Trồng trọt (Bộ NN&PTNT), để xây dựng được thương hiệu lúa gạo, cần củng cố lại hệ thống giống cho tốt, xây dựng vùng nguyên liệu sử dụng giống đó, liên kết chặt chẽ hộ nông dân với các đơn vị cung cấp vật tư đầu vào và xuất khẩu.

Ông Dư cũng cho rằng, gạo thơm Việt Nam có thể dùng tên như “Jasmin Rice” hoặc “Mekong Rice” hay “Thơm Việt Nam”… Thương hiệu là ổn định lâu dài, 5 năm, 10 năm, thậm chí hàng chục năm. “Chúng ta muốn làm thương hiệu gì, gạo thơm hay gạo trắng hạt dài, phải có quy chuẩn quốc gia. Sau đó làm logo và quy chế sử dụng logo, ông nào làm đúng, sẽ cho sử dụng logo để xuất khẩu, không thì thôi”, ông Dư nói.

TS Lê Văn Bảnh, Viện trưởng Lúa Đồng bằng sông Cửu Long, cho rằng, phải làm tốt khâu thị trường, tổ chức lại sản xuất mới nói đến thương hiệu được. “DN xuất khẩu phải biết người Nhật, châu Âu, Bắc Mỹ… thích ăn gạo gì, khẩu vị ra sao để làm theo đặt hàng của họ. Sau đó, DN tổ chức vùng nguyên liệu, đặt hàng nông sản xuất giống nào, tỷ lệ thuần bao nhiêu, tiêu chuẩn, dư lượng thuốc trừ sâu, rồi giá cả ra sao mới ra được”, TS Bảnh nói.

Theo vị chuyên gia Viện Lúa, gạo thương hiệu phải có nhãn mác, mã vạch, tiêu chuẩn. Khi mua sẽ biết gạo đó thơm, ngon, dẻo, cỡ nào và chất lượng một tấn cũng như một triệu tấn, phải giống nhau. “Chứ làm thương hiệu rồi, mà chất lượng bao này khác bao kia, người ta tẩy chay”- TS Bảnh cảnh báo.  Theo TS Bảnh,  ở Thái Lan, không phải cả chục triệu tấn xuất khẩu hằng năm, đều là gạo có thương hiệu. Tuy nhiên, Thái Lan có một số gạo thương hiệu như Khaodakmali, Hom Mali, họ làm đạt chuẩn, còn loại gạo trắng, họ cũng xuất xô, cạnh tranh giá với Việt Nam.

Trong khi đó, TS Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách, thành viên Liên minh Nông nghiệp, cho biết, lúc này, Việt Nam làm thương hiệu lúa gạo, giống như việc “mất mấy lứa bò mới lo làm chuồng”. Theo đó, muốn có thương hiệu ra thế giới, phải giải quyết “chuyện trong nhà” trước. Đó là cần tư duy và một thị trường lúa gạo hiện đại, trong đó “đấu sĩ” chính là DN tư nhân, liên kết với vùng nguyên liệu và nước ngoài để lo đầu ra, hạn chế sự can thiệp, chi phối quá lớn của DN Nhà nước.

Theo Bộ NN&PTNT, đến năm 2020, gạo Việt Nam được bảo hộ về sở hữu trí tuệ dưới hình thức nhãn hiệu chứng nhận tại Việt Nam và ít nhất 50 quốc gia. Tổ chức sản xuất, chế biến phân bố các sản phẩm gạo trắng, gạo thơm và đặc sản, đảm bảo đạt 20% sản lượng gạo xuất khẩu mang thương hiệu gạo Việt Nam và trực tiếp tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Theo Phạm Anh (Tiền Phong)
Tết Nguyên đán Nuôi con gì bán Tết: Nuôi con xương đen, dịp Tết  " cháy hàng " Anh Trương Văn Quynh, dân tộc Nùng (SN 1988) xã Nghĩa Thuận, huyện Quản Bạ (Hà Giang) là triệu phú nuôi con xương...
16/01/2018 18:10
Bộ ảnh siêu dễ thương này sẽ làm Tết của bạn vui thật trọn vẹn! Đừng hỏi tại sao tôi yêu Tiếng Việt, bởi vì những câu chữ tượng hình, tượng thanh ấy cho ta thấy Tết đối với trẻ con...
16/01/2018 18:00
Kinh Doanh Chăn nuôi thua lỗ, vẫn chi 9.500 tỉ nhập khẩu thịt trâu, bò... Việt Nam chi gần 500 triệu USD nhập khẩu thịt các loại trong năm 2017.
16/01/2018 16:30
Sendo.vn: Tết đến nơi rồi, đừng mắc bẫy mua hàng online lừa đảo Là thời điểm bận rộn nhất trong năm của chị em, đấng mày râu với trăm nghìn công việc gia đình, ngoài xã hội nên...
16/01/2018 16:12
Chăn ga gối lông vũ - cùng miền Bắc vượt qua mùa đông giá rét Miền Bắc đang trải qua những ngày mùa đông giá lạnh nhất trong suốt nhiều năm qua. Không khí lạnh gây ra phiền phức...
16/01/2018 16:00
Giá xe ô tô Thuế 0%, giá xe ô tô sẽ giảm 25% so với hiện nay? Nếu được giảm thuế 30%-40%, các sản phẩm nhập khẩu nguyên chiếc sẽ có thể giảm 23%-25% giá bán lẻ so với hiện nay.
16/01/2018 14:20
Doanh nhân và 1001 cách làm giàu Từ làm phụ hồ, chàng trai thu về hơn 2 tỷ một năm nhờ ý tưởng khác biệt Đôi khi ý tưởng kinh doanh đến rất bất ngờ, vấn đề ở chỗ ta có nắm bắt kịp thời được hay không. Cũng nhờ khả năng ấy...
17/01/2018 05:00
Doanh nhân và 1001 cách làm giàu  Bỏ túi  hàng tỷ đồng nhờ kinh doanh váy cưới cho cô dâu ngoại cỡ Jane Burbeary, 50 tuổi đến từ Sheffield từng bị sa thải tới 3 lần, và hoàn toàn mất niềm tin vào tương lai của bản...
16/01/2018 21:00
Kinh Doanh Đây chính là lý do vì sao Google luôn thuê được nhân viên giỏi nhất! Ông lớn công nghệ không sử dụng quy trình tuyển dụng thông thường để tuyển người. Và cũng không có gì khó hiểu khi...
16/01/2018 18:00
Kinh Doanh Ngân hàng áp cách tính lãi theo 365 ngày: Người gửi thiệt, người vay được lợi Hàng loạt ngân hàng như Eximbank, ACB, BIDV, VIB… đã thông báo về việc thay đổi cách tính lãi đối với người gửi tiết...
16/01/2018 16:05
Tây Hồ Tây mảnh đất vàng hút đầu tư và khách ở Không chỉ là vùng đất tốt lành theo quan niệm phong thủy, khu vực Tây Hồ Tây còn sở hữu môi trường, cảnh quan thiên...
16/01/2018 16:00
Kinh Doanh Ô tô cá nhân sẽ không được chạy Uber, Grab? Nếu dự thảo Nghị định mới của Bộ GTVT được phê duyệt, Uber, Grab sẽ không được cung cấp dịch vụ kết nối hợp đồng vận...
16/01/2018 14:41
   
  • Các chuyên mục khác