Xuất khẩu gạo ưu đãi người ngoài?

Thứ Năm, ngày 23/10/2014, 16:35

Trợ cấp trong sản xuất lúa gạo hiện nay không đem lại lợi ích cho nông dân lẫn người tiêu dùng trong nước vì giá xuất khẩu thấp hơn cả giá nội địa.

Nhóm nghiên cứu lúa gạo của Liên minh Nông nghiệp vừa công bố báo cáo “Chính sách xuất khẩu gạo hiện nay và tương lai của người sản xuất nhỏ ở Việt Nam”. Trong đó, vấn đề được đặt ra hiện nay là việc trợ cấp cho ngành lúa gạo thực chất là trợ cấp cho xuất khẩu hay cho sản xuất, nông dân trong nước có được nhận những trợ cấp này không?

Giá thành chưa phản ánh đúng chi phí

Theo trưởng nhóm nghiên cứu - TS Nguyễn Đức Thành, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Chính sách - ĐHQG Hà Nội, sản xuất gạo hiện nay được trợ cấp nhiều như về thủy lợi, hạ tầng… nên khi xuất khẩu gạo ra nước ngoài thì vô hình trung đã trợ cấp cho người tiêu dùng nước ngoài. “Thuế được sử dụng để hỗ trợ cho hệ thống thủy lợi, đường sá. Khoản hỗ trợ này không được đưa vào giá gạo. Nếu gạo được sử dụng trong nước thì phần hỗ trợ này được trả lại cho người đóng thuế nhưng nếu xuất khẩu thì sẽ không thu được các hỗ trợ này” - TS Thành phân tích.

Xuất khẩu gạo ưu đãi người ngoài? - 1

Người tiêu dùng nội địa đang dùng gạo có giá tương đương với giá gạo cao cấp xuất khẩu Ảnh: NGỌC TRINH

Hơn nữa, ông Thành nhận định việc trợ cấp khiến ngành lúa gạo Việt Nam có xu hướng sản xuất thừa nhóm sản phẩm có chất lượng trung bình và thấp, đồng thời đang phải xuất khẩu với giá thấp. Chính sách quy định giá sàn thu mua lúa gạo không đem lại lợi nhuận lớn hơn cho nông dân mà còn cản trở nông dân trồng những loại lúa chất lượng cao.

GS-TS Võ Tòng Xuân cho rằng gạo Việt luôn được chào bán với giá rẻ để cạnh tranh với Thái Lan mà không tính hết đến chi phí sản xuất. Trong đó, phần khấu hao về các công trình thủy lợi là rất lớn mà mỗi năm nhà nước phải chi đến hàng trăm triệu USD để đầu tư. Việc xuất khẩu gạo với giá rẻ cũng đang đứng trước nguy cơ bị các nước kiện chống bán phá giá như bài học đắt giá từ tôm, cá tra đã từng xảy ra.

Theo PGS-TS Nguyễn Ngọc Đệ, Phó trưởng Khoa Phát triển nông thôn Trường ĐH Cần Thơ, hiện nay, giá gạo xuất khẩu so với giá nội địa thấp hơn nhiều. Nếu quy ra, người tiêu dùng nội địa đang dùng gạo có giá tương đương với giá gạo cao cấp xuất khẩu. “Nếu không ưu tiên cho thị trường xuất khẩu thì ở nội địa không thể nào tiêu thụ hết số lượng lúa gạo làm ra hằng năm. Đây là bài toán kinh tế nan giải” - ông Đệ nói.

Trái với những quan điểm trên, ông Nguyễn Hùng Linh, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), lập luận: Nếu cho rằng Việt Nam trợ giá gạo cho người tiêu dùng thế giới chưa hẳn đúng. Bởi thực tế, không phải muốn bán giá gạo cao là được vì tất cả phải theo giá thị trường, thị trường điều tiết theo cung cầu (!).

Thay đổi cách nào?

Theo TS Nguyễn Đức Thành, cần phải thay đổi lại cách trợ cấp và đánh thuế, phí lên hoạt động sản xuất lúa gạo. Trong giai đoạn đầu, có thể tính trợ cấp theo diện tích đất trồng lúa vì nhóm này được coi là làm nhiệm vụ bảo đảm an ninh lương thực quốc gia nhưng giao trợ cấp cho chính quyền địa phương để đầu tư vào cơ sở hạ tầng, phát triển dịch vụ xã hội thiết yếu.

Nếu cần có chiến lược điều chỉnh giảm trợ cấp cho người tiêu dùng nước ngoài thì vấn đề nên được bắt đầu từ đâu, người nông dân có vai trò, lợi ích, thiệt hại gì trong quá trình này?

TS Võ Trí Thành, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế trung ương, cho rằng cần nhìn nhận đầy đủ hơn về trợ cấp vì WTO vẫn dành 10% cho trợ cấp lúa gạo.

“Vấn đề ở đây là sự trợ cấp trong một chừng mực nào đó là cần thiết. Ví dụ như trợ cấp về thông tin, kết cấu hạ tầng, giống... Và không phải bỏ hẳn mà là dùng trợ cấp vào khâu nào, lĩnh vực nào, làm sao cho hiệu quả hơn. Các nước trong một chừng mực nào đó cũng có trợ cấp” - ông Thành nêu quan điểm.

Tuy nhiên, theo TS Lưu Bích Hồ - nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển, Bộ Kế hoạch và Đầu tư - không có nước nào còn trợ cấp ban đầu với ngành lúa gạo như chúng ta, họ chỉ tập trung vào trợ cấp giống, công nghệ.

Dưới góc nhìn doanh nghiệp, ông Lâm Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Lương thực Thịnh Phát, nhìn nhận Việt Nam đã đặt ra mục tiêu an ninh lương thực và cứ “bám” tiêu chí đó mà sản xuất làm sao để cứ năm sau phải cao hơn năm trước về sản lượng mà không quan tâm nhiều đến chất lượng, hạ giá thành chi phí.

Điều đó đã khiến gạo Việt làm ra quá nhiều và phải xuất khẩu thì giá không thể cao. Diện tích nông hộ còn quá nhỏ nên chi phí giá thành tăng lên. Một khi vấn đề hạn điền vẫn còn đặt ra thì không thể nào tiết giảm được giá thành sản xuất mà như thế thì nông dân khó có thể tăng thu nhập.

Để lợi nhuận của nông dân được cao thì phải tìm mọi cách giảm giá thành tối đa bằng mọi biện pháp, trong đó có giảm dùng phân bón, thuốc trừ sâu… 

Bất cập 5% thuế GTGT

Theo TS Nguyễn Đức Thành, các doanh nghiệp phân phối, tiêu thụ gạo trong nước đang phải chịu mức thuế GTGT là 5% trong khi các doanh nghiệp xuất khẩu thì không phải nộp. Điều này đã tạo nên sự bất bình đẳng khiến giá gạo trong nước cao hơn. Ông Thành kiến nghị bãi bỏ thuế GTGT với tiêu thụ mặt hàng gạo trong nước để tạo công bằng.

Ông Nguyễn Hùng Linh phản bác: Không có chuyện giảm thuế cho doanh nghiệp xuất khẩu, tất cả các doanh nghiệp kinh doanh gạo đều không chịu thuế đầu vào lẫn đầu ra khi xuất khẩu cũng như kinh doanh ở thị trường trong nước. Chỉ có bán gạo lẻ cho những đại lý, cửa hàng kinh doanh không có giấy phép thì mới phải bán với giá cao hơn 5% gọi là thuế.

Về vấn đề này, ông Lâm Anh Tuấn cho rằng vấn đề bán gạo cho các đại lý nhỏ lẻ, không giấy phép phải chịu 5% thuế là bất cập đã được nói từ lâu nhưng đến nay vẫn chưa được điều chỉnh.

Theo Nhóm PV (Người lao động)
Gần 2.000 gian hàng ngập tràn ưu đãi trong dịp Vincom Black Friday 2017 Sự kiện khuyến mại được mong chờ nhất trong năm – Vincom Black Friday 2017 - thu hút sự tham gia của gần 2.000 gian...
22/11/2017 18:00
Kinh Doanh Trung Quốc lại  " giở trò "  ngừng thu mua dăm gỗ để ép giá? Gần đây, thị trường Trung Quốc đã ngừng thu mua dăm gỗ nên nhiều doanh nghiệp tại Bình Định chấp nhận dừng việc sản...
22/11/2017 16:50
Kinh Doanh Black Friday năm 2017 là ngày nào? Black Friday là ngày nhiều sản phẩm giảm giá sâu để kích thích tiêu dùng cũng như để mở hàng cho mùa...
22/11/2017 14:20
Người trẻ Việt đang được hưởng lợi gì từ hình thức đăng ký bảo hiểm tai nạn trực tuyến? Sống trọn vẹn những trải nghiệm thú vị mà cuộc sống ban tặng bạn mỗi ngày với sản phẩm Bảo hiểm Tai nạn Cá nhân FWD...
22/11/2017 14:00
Thời sự  " Cao thủ "  miền Tây dùng chiêu chế nò xúc bắt cả đàn cá trê  " khủng " Nò là một dụng cụ quen thuộc để bắt cá trên sông, kênh rạch ở miền Tây. Chỉ cần một vài chục cây sào, thêm ít tấm...
22/11/2017 13:00
Kinh Doanh Thị trường sữa: Sau loạn giá đến loạn  hàng xách tay Thị trường sữa sau một thời gian doanh nghiệp (DN) được chủ động về giá hiện như thế nào, đặc biệt hiện nay đang là...
22/11/2017 11:00
 " Phiêu "  với bộ sưu tập áo dài dát vàng giữa biển trời Bãi Kem Kiêu sa mà tinh tế, vừa truyền thống lại hiện đại, những tà áo dài dát vàng độc đáo trong Bộ sưu tập “Sen vàng” của...
22/11/2017 18:00
Kinh Doanh 50 năm nữa có ai vào casino đánh bạc không mà giao đất 99 năm? Tăng thời hạn giao đất tại đặc khu lên 99 năm thay vì 70 năm như chính sách hiện hành được coi là một trong những ưu...
22/11/2017 17:26
BĐS những tháng cuối năm: Dự án nào  hot  trên thị trường? Mùa cuối năm, thị trường bất động sản trở nên sôi động hơn khi các chủ đầu tư đua nhau “bung hàng”. Nguồn cung căn hộ...
22/11/2017 16:00
Kinh Doanh GĐ Quỹ Tín dụng  biến mất "  cùng 50 tỷ đồng: NHNN vào cuộc Liên quan đến vụ hàng chục người dân kéo đến trụ sở Quỹ Tín dụng Nhân dân Thái Bình (TP. Biên Hoà, Đồng Nai) đòi lại...
22/11/2017 15:45
Giá vàng Giá vàng hôm nay (22/11): Nhanh tay  " ôm "  vàng Giá vàng thế giới tăng nhẹ trước sự đi xuống của đồng USD và động thái đẩy mạnh mua vào các tài sản an toàn trong đó...
22/11/2017 12:55
Đón cơ hội vàng với căn hộ đẳng cấp The Link Ciputra Tập đoàn CIPUTRA đã chính thức tung ra chương trình khuyến mãi cực hấp dẫn dành cho căn hộ cao cấp THE LINK nằm trong...
22/11/2017 12:00
   
  • Các chuyên mục khác