Lách luật để “xẻ thịt” động vật hoang dã

Thứ Hai, ngày 13/08/2012, 08:49

Việt Nam đang bị thẻ đỏ đối với hoạt động bảo vệ động vật hoang dã, đặc biệt nghiêm trọng là vấn đề lách luật.

Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (WWF) vừa công bố báo cáo đánh giá hiện trạng của các quốc gia về tuân thủ và thực thi các cam kết CITES (Công ước về buôn bán quốc tế những loài động, thực vật hoang dã nguy cấp).

Trong đó, Việt Nam là một trong những quốc gia thực thi đáng lo ngại nhất, với thẻ màu đỏ. Vụ việc đã khiến các nhà khoa học và nhà bảo tồn một lần nữa lên tiếng lo ngại về những bất cập đối với hoạt động bảo vệ động vật hoang dã (ĐVHD) tại Việt Nam, đặc biệt nghiêm trọng là vấn đề lách luật.

Khuyến khích săn trộm

Không quá bi quan với công bố của WWF, GS Đặng Huy Huỳnh, Chủ tịch Hội Động vật Việt Nam, cho rằng việc bảo tồn ĐVHD đang có nhiều điểm sáng vì Nhà nước bắt đầu quan tâm tới lĩnh vực này thông qua nhiều chương trình, kế hoạch bảo tồn và quy định pháp luật.

Tuy nhiên, so với thế giới, Việt Nam đang đi sau nên không thể tránh khỏi những sai sót do thiếu kinh nghiệm. “Nói như vậy không có nghĩa là cứ tiếp tục sai sót mà cần nhanh chóng thay đổi để không xảy ra những trường hợp thương tâm như tê giác Java đã tuyệt chủng năm 2011!” - GS Đặng Huy Huỳnh nhấn mạnh.

Hiện nay, 2 quy định pháp luật gây lo ngại nhất đối với các nhà khoa học và các nhà bảo tồn là Nghị định 32/2006 do Chính phủ ban hành về quản lý thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp quý hiếm và Thông tư 90/2008 do Bộ NN-PTNT ban hành về việc hướng dẫn xử lý tang vật là động vật rừng sau khi tịch thu.

Lách luật để “xẻ thịt” động vật hoang dã - 1

Thả đồi mồi về Vườn Quốc gia Núi Chúa, tỉnh Ninh Thuận

Điều 9 của Nghị định 32 cho phép kinh doanh, chế biến với mục đích thương mại các loài động vật rừng nguy cấp, quý hiếm thuộc nhóm II B là tang vật xử lý tịch thu theo quy định hiện hành của Nhà nước, không còn khả năng cứu hộ, thả lại môi trường. Theo GS Đặng Huy Huỳnh, những quy định này có sự không nhất quán vì pháp luật Việt Nam cấm buôn bán, săn bắn ĐVHD nhưng lại cho chế biến kinh doanh, dẫn đến việc cấm chưa triệt để và không đủ sức răn đe.

Còn Thông tư  90 cho phép  bán, chuyển ĐVHD cho các cơ sở bào chế thuốc nếu đã chết và bán cho các cơ sở nuôi động vật hợp pháp nếu còn sống. Đây là một sơ hở vì thuốc cũng là sản phẩm, được bán ra thị trường.  Bên cạnh đó, việc phân tích tác dụng của  ĐVHD trong việc làm thuốc vẫn chưa rõ ràng. Vì thế, ở một mức độ nào đó, việc cho phép kinh doanh hoặc làm thuốc sẽ kích thích việc săn bắn và tiêu thụ ĐVHD.

Hợp pháp hóa sai phạm


Hơn 10 năm hoạt động trong lĩnh vực ngăn chặn các vi phạm liên quan tới ĐVHD, Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) - một tổ chức phi chính phủ tại Việt Nam - đã ghi nhận nhiều tang vật tịch thu trong các vụ vi phạm bị bán đấu giá. Ông Nguyễn Việt Hưng, Phó Giám đốc ENV, phân tích: “Những ĐVHD cho phép buôn bán do đã chết, không thể thả về môi trường nhưng lại không quy định rõ chết ở giai đoạn nào là một kẽ hở để lách luật vì có trường hợp cứu hộ xong, khi đưa về trụ sở tạm thời thì suy giảm sức khỏe do sinh cảnh sống không bảo đảm”.

Theo nhận xét của ENV, hầu hết các vụ bán đấu giá ĐVHD đều được tiến hành trong vòng một, hai ngày sau khi bị phát hiện và thu giữ, thậm chí ngay trong đêm. Tê tê là một trong những loài thường bị bán đấu giá nhất. Các cơ quan chức năng cho biết người mua là các trang trại gây nuôi tê tê.

Nhưng trên thực tế, gây nuôi tê tê gần như không đem lại hiệu quả kinh tế bởi đặc tính sinh thái của loài này khiến chúng gần như không có khả năng sinh trưởng trong môi trường nuôi nhốt. Điều tra của ENV cho thấy có không ít đối tượng núp bóng “trang trại nuôi nhốt tê tê” để tham gia các cuộc bán đấu giá của cơ quan chức năng địa phương, rồi chuyển ra ngoài tiêu thụ.

Ngoài tê tê, hổ cũng là loài ĐVHD bị buôn bán trái phép trên thị trường. Vừa qua, ENV đã tiến hành điều tra 12 cơ sở nuôi nhốt hổ có phép tại Việt Nam và phát hiện 6 cơ sở buôn bán trái phép.

“Nhìn một cách tổng quát, việc bán đấu giá đi ngược lại chức năng ngăn chặn nạn buôn bán ĐVHD của cơ quan thực thi pháp luật  vì bán đấu giá dưới hình thức nào cũng là tham gia đường dây tiêu thụ, buôn bán ĐVHD. Nguy hiểm hơn, việc bán đấu giá của cơ quan chức năng không khác gì hợp thức hóa các sản phẩm phi pháp trên thị trường, gây khó khăn cho quá trình quản lý” - ông Hưng nhận định.

Cần minh bạch việc cấm - cho

Theo ông Nguyễn Việt Hưng, một trong số những lý do được đưa ra là nhiều loài ĐVHD có giá trị kinh tế cao nên bán đấu giá sẽ tăng thêm kinh phí cho ngân sách. “Nếu muốn tăng ngân sách nên tăng khung hình phạt và xử phạt đối tượng vi phạm nghiêm minh, chứ không nên bán đấu giá. Phải tách bạch rõ ràng hai chức năng bảo vệ ĐVHD và tăng nguồn thu cho ngân sách để bảo đảm quá trình thực thi pháp luật được minh bạch, nghiêm khắc” - ông Hưng nhấn mạnh.

GS Đặng Huy Huỳnh cho rằng đã cấm thì phải thực hiện thật triệt để. Nếu các cơ quan chức năng thấy rằng loài nào số lượng còn nhiều, có tiềm năng khai thác thì phải tiến hành khảo sát về vai trò của chúng với thiên nhiên, trữ lượng…, sau đó công bố giới hạn khai thác. “Cấm hay cho phải minh bạch chứ không thể vừa cấm vừa hạn chế khai thác, rất dễ cho các đối tượng lợi dụng lách luật!” - GS Huỳnh nói.

Theo Nhiên Di (Người Lao Động)
Tin nóng Đâm vào quán ốc, tài xế ô tô còn khoe  gia đình có người làm lớn Sau khi đâm vào quán ốc ven đường ở Sài Gòn khiến nhiều người tháo chạy, tài xế ô tô nồng nặc mùi rượu bia lớn tiếng...
16/12/2017 20:56
Sự kiện nổi bật 24h Nóng 24h qua: Kinh hãi phát hiện một phần thi thể người đàn ông trong sọt rác Tài xế tháo dải phân cách trên cầu Thanh Trì (Hà Nội) nhận án phạt, 2 lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa lần lượt bị kỷ luật và...
16/12/2017 20:10
Tin nóng Phạt Formosa 560 triệu vì chôn chất thải độc hại Tỉnh Hà Tĩnh vừa có quyết định xử phạt hành chính Formosa 560 triệu đồng về việc chôn chất thải độc hại hồi tháng...
16/12/2017 19:30
Thời sự Quan lộ của cha con ông Lê Phước Thanh, Lê Phước Hoài Bảo Ủy ban Kiểm tra Trung ương vừa có kết luận vi phạm đối với ông Lê Phước Thanh, nguyên Bí thư Tỉnh ủy, nguyên Bí thư...
16/12/2017 19:15
Vụ bổ nhiệm "thần tốc" hot girl xứ Thanh 2 lãnh đạo ở Thanh Hóa bị kỷ luật liên quan bà Trần Vũ Quỳnh Anh Ông Đào Vũ Việt, Giám đốc Sở Xây dựng Thanh Hóa và ông Ngô Văn Tuấn, Phó chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, bị kỷ luật và...
16/12/2017 19:00
Tin nóng Phạt tài xế tháo dải phân cách cầu Thanh Trì, trốn CSGT Đội CSGT số 14 (Công an TP Hà Nội) đã làm việc với tài xế ô tô tự ý tháo dải phân cách trên cầu Thanh Trì.
16/12/2017 17:18
Tin pháp luật Thông tin mới nhất vụ phát hiện đầu người trong ba lô ở Bình Dương Liên quan đến vụ việc phát hiện đầu người giấu trong ba lô vứt trong thùng rác, cảnh sát đã phát đi thông báo tìm...
16/12/2017 21:25
Tin pháp luật Những bí ẩn ở  trại chó  Thanh Trì Nếu như “ông trùm” Nguyễn Quang Định mượn nhà anh trai để dựng “lô cốt” làm nơi trung gian tiêu thụ xe máy ăn cắp,...
16/12/2017 19:00
Tin pháp luật Tá hỏa phát hiện thanh niên chết trên đỉnh núi, bên hông bị cắm con dao Theo nhận định ban đầu của cơ quan chức năng, nhiều khả năng thanh niên bị đâm tử vong sau cuộc hỗn chiến với 1 thanh...
16/12/2017 21:00
Tin pháp luật Cùng anh trai, anh rể cắt tóc, đánh dằn mặt  " tình địch " Nghi ngờ chị L. có quan hệ ngoài luồng với chồng mình, Yến cùng anh trai và anh rể thuê taxi chặn đường cắt tóc, đánh...
16/12/2017 18:00
Tin pháp luật Phát hiện một phần thi thể người giấu trong ba lô Kiểm tra chiếc ba lô trong sọt rác, nhân viên vệ sinh tá hỏa khi phát hiện phần đầu nam thanh niên với nhiều vết...
16/12/2017 17:04
Tin pháp luật Tài xế dùng xà beng đục phá container,  " chôm "  hàng của chủ Chở hàng hóa đi giao nhưng 2 lái xe đã thông đồng với các đối tượng khác để lấy cắp 8.460 kg chì.
16/12/2017 16:48
   
  • Các chuyên mục khác