Vì sao có “mâm ngũ quả” ngày Tết?

Thứ Ba, ngày 17/02/2015, 19:00
Sự kiện: Tết Nguyên đán 2016

Mâm ngũ quả đặt trên bàn thờ ngày tết vừa có ý nghĩa trang trí vừa có ý nghĩa tâm linh.

5 loại quả với 5 màu sắc khác nhau

Ngày Tết, hầu như trên bàn thờ tổ tiên nhà nào cũng trưng một mâm ngũ quả, vừa đẹp mắt vừa hàm ý những điều ước nguyện của gia chủ trong năm mới sắp tới.

Theo nhà nghiên cứu văn hóa dân gian, tiến sỹ Trần Hữu Sơn, Phó Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian, mâm ngũ quả gồm 5 loại quả với 5 màu sắc khác nhau.

Mâm ngũ quả xuất phát từ quan niệm âm dương ngũ hành – vạn vật hòa hợp cũng trời đất. Theo thuyết duy vật cổ đại, tất cả mọi vật chất đều được tạo nên bởi 5 yếu tố ban đầu gồm: nước, lửa, đất, cây cỏ và kim loại.

Con số 5 - “ngũ” - tương ứng với ngũ hành, là một con số rất tốt trong quan niệm phong thủy thể hiện sự phát triển bền vững, mạnh mẽ.

Chính vì vậy, mâm ngũ quả trên bàn thờ nhằm thể hiện mong muốn âm dương hòa hợp, sinh sôi nảy nở, phát triển.

Vì sao có “mâm ngũ quả” ngày Tết? - 1
Mâm ngũ quả đặt trên bàn thờ ngày tết vừa có ý nghĩa trang trí vừa có ý nghĩa tâm linh

 

Ông Sơn cho hay, trong mâm ngũ quả không có quy định chuẩn cụ thể những loại quả gì, tùy từng nơi, từng vùng mà gia chủ chuẩn bị các loại quả. Chính vì vậy, ở mỗi vùng miền lại có 5 loại quả khác nhau.

Ví dụ ở miền Bắc thường có 5 loại quả như chuối, bưởi, quýt, hồng, đào. Trong đó, nải chuối hầu như không thể thay thế, bởi nó to bè ra, để được các loại quả khác lên trên. Nải chuối có các quả bao lên như bàn tay, có ý che chở, sự sung túc, đùm bọc.

Trong khi đó, mâm ngũ quả trong miền Nam, gồm có “cầu sung vừa đủ xài”. Đây là cách nói gần âm,  theo nghĩa riêng, thể hiện mong muốn của gia chủ. Năm loại quả bao gồm: Mãng cầu, dừa, quả sung, đu đủ, xoài.

Do hoa quả, trái cây ngày càng đa dạng nên mâm ngũ quả ngày càng phong phú hơn, người ta cũng không câu nệ cứng nhắc “ngũ quả” mà có thể nhiều hơn… Dù bày biện nhiều loại quả hơn nhưng người ta vẫn gọi là “mâm ngũ quả” với ý nghĩa ban đầu như trên.


Tại sao cúng Giao thừa ngoài trời?

Lễ giao thừa hay còn gọi là lễ Trừ Tịch, được cử hành vào thời khắc kết thúc năm cũ chuyển sang năm mới.

Các cụ ta quan niệm: Mỗi năm Thiên đình lại thay toàn bộ quan quân trông nom công việc dưới hạ giới. Các cụ hình dung phút ấy ngang trời quân đi, quân về đầy không trung tấp nập, vội vã (nhưng mắt trần ta không nhìn thấy được) thậm chí có quan quân còn chưa kịp ăn uống gì.

Những phút ấy, các gia đình đưa xôi gà, bánh trái, hoa quả, toàn đồ ăn nguội ra ngoài trời cúng, với lòng thành tiễn đưa người nhà Trời đã cai quản mình năm cũ và đón người nhà trời mới xuống làm nhiệm vụ cai quản hạ giới năm tới.

Vì việc bàn giao, tiếp quản công việc hết sức khẩn trương nên các vị không thể vào trong nhà khề khà mâm bát mà chỉ có thể dừng vài giây ăn vội vàng hoặc mang theo, thậm chí chỉ chứng kiến lòng thành của chủ nhà...

Ý nghĩa các loại quả

Chuối: Tượng trưng cho con cháu sum vầy, quây quần, đầm ấm, hứng lấy may mắn, bao bọc và chở che.

Phật thủ: Bàn tay Phật che chở cho cả gia đình.

Bưởi: Mong muốn an khang, thịnh vượng.

Cam, quýt: Tượng trưng cho sự thành đạt.

Lựu: Nhiều hạt, tượng trưng cho con đàn cháu đống.

Đào: Thể hiện sự thăng tiến.

Táo: Phú quý, giàu sang.

Thanh long: Rồng mây hội tụ, thể hiện sự phát tài phát lộc.

Dưa hấu: Căng tròn, mát lành, hứa hẹn sự ngọt ngào, may mắn.

Quả trứng gà: Lộc trời cho.

Sung: Gắn với biểu tượng sung mãn, sức khỏe và tiền bạc.

Đu đủ: Thịnh vượng, đủ đầy.

Xoài (phát âm giống như “xài”): Cầu mong cho việc tiêu xài không thiếu thốn.

Theo Dương Công Thọ (Danviet.vn)

Tin cùng sự kiện Tết Nguyên đán 2016

Thời sự Bộ trưởng Công an nêu giải pháp ngăn quan tham bỏ trốn Tại phiên chất vấn Chánh án TAND Tối cao sáng nay 18-11, Bộ trưởng Công an Tô Lâm đã tham gia trả lời chất vấn của...
18/11/2017 12:10
Tin nóng Vụ trẻ 2 tháng tuổi tử vong sau tiêm: Tạm đình chỉ công tác 5 y, bác sĩ Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Bắc Ninh quyết định tạm đình chỉ công tác với 2 bác sĩ, 3 điều dưỡng để viết bản tường trình...
18/11/2017 10:45
Thời sự Vụ án Trịnh Xuân Thanh: Khởi tố thêm 3 bị can khác Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Hoà Bình cho biết cơ quan điều tra đã khởi tố thêm 3 bị can khác, ngoài Trịnh Xuân...
18/11/2017 10:59
An toàn giao thông Xe điên  " hạ gục "  hàng loạt xe máy đang dừng đèn đỏ Điều khiển xe ô tô lưu thông trên đường, tài xế không làm chủ tay lái tông liên tiếp hàng loạt xe máy đang dừng đèn...
18/11/2017 10:34
Thời sự Biệt thự rêu phong của cụ bà từng hiến hơn 5.000 lượng vàng cho Chính phủ Căn nhà rộng 300m2 nằm trong khuôn viên đất rộng 3.000m2 ở phố Hoàng Diệu (Hà Nội) hiện là nơi con cháu của cụ bà...
18/11/2017 10:00
Thời sự Từ 1/1/2018, nợ bảo hiểm xã hội bắt buộc coi như tội phạm Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Hòa Bình khẳng định sau ngày 1/1/2018, các hành vi vi phạm nợ bảo hiểm xã hội bắt buộc...
18/11/2017 09:42
Tin ngắn Thiếu nữ 17 tuổi cầm đầu băng nhóm đi cướp taxi Sau khi gọi taxi, Vy cùng nhóm bạn mang theo 2 tuýp sắt và lừa tài xế đi vào cung đường vắng.
18/11/2017 10:00
Tin ngắn 30 thanh niên chơi ma túy thâu đêm trong quán karaoke Khoảng 6h ngày 18/11, Công an TP. Biên Hòa đã phát hiện hàng chục đối tượng sử dụng ma túy trong một quán karaoke
18/11/2017 11:11
Tin ngắn Đang hát karaoke bỏ về vác dao bầu tới chém 2 người trọng thương Mâu thuẫn trong lúc đi hát karaoke, Trần Quyết Thắng ở Ninh Bình đã bỏ về, sau đó gọi đồng bọn tới gây sự, Thắng đã...
18/11/2017 09:50
Tin nóng Trùm súng ống đất Bắc sa lưới đặc nhiệm hướng Nam Hoàng một mình trực tiếp từ Tây Ninh đến tỉnh Lạng Sơn giao du, móc nối với đồng bọn để lấy hàng và vận chuyển về Hà...
18/11/2017 09:30
Tin ngắn Có 6 tiền án về tội trộm cắp tài sản lại tiếp tục... trộm! Cho dù đã có đến 6 tiền án về tội “Trộm cắp tài sản” nhưng khi vừa ra tù thì Hà lại quen đường cũ.
18/11/2017 08:40
Tin pháp luật Thảm kịch từ cuồng ghen Người chồng buộc tội vợ ngoại tình khiến bản thân không kiềm chế được gây ra án mạng. Những đứa con khóc nức nở bảo...
18/11/2017 08:00
   
  • Các chuyên mục khác